Główny Inspektorat
Sanitarny

Jak zapewnić wszystkim dostęp do bezpiecznej, wartościowej i zrównoważonej żywności? Jak sprostać wyzwaniom stojącym przed współczesnymi systemami żywnościowymi? Odpowiedzi na te pytania wymagają współpracy wielu instytucji, innowacyjnego podejścia do produkcji i kontroli żywności oraz zmiany sposobu, w jaki wszyscy postrzegamy żywność i odpowiedzialność za jej jakość.

16 października obchodzimy Światowy Dzień Żywności (World Food Day), ustanowiony przez Organizację Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO). Z tej okazji, na zaproszenie Doroty Bocheńskiej, Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, w siedzibie GIJHARS spotkali się przedstawiciele Kierownictwa Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi; parlamentarzyści, szefowie centralnych organów urzędowej kontroli żywności, szefowie jednostek w resorcie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wojewodowie oraz kierownictwo IJHARS. Z ramienia GIS w spotkaniu uczestniczyła dr n. o zdr. Izabela Kucharska, zastępca Głównego Inspektora Sanitarnego. Wspólna rozmowa poświęcona była jakości i bezpieczeństwu żywności oraz wyzwaniom, przed którymi stoją współczesne systemy żywnościowe.

Bezpieczeństwo żywności to wspólna odpowiedzialność

W zamyśle organizatorów wydarzenia spotkanie miało stworzyć  przestrzeń do wymiany doświadczeń między przedstawicielami inspekcji i urzędów wojewódzkich z różnych regionów Polski. Stało się także okazją do żywej dyskusji o działaniach, które wspierają zapewnienie konsumentom żywności spełniającej wysokie standardy jakości i bezpieczeństwa.

Skuteczna ochrona konsumentów wymaga współdziałania instytucji odpowiedzialnych za poszczególne ogniwa łańcucha żywnościowego. Jakość i bezpieczeństwo produktu końcowego zależą bowiem nie tylko od sposobu jego wytwarzania i kontroli, lecz także od kondycji roślin i zwierząt, stanu środowiska naturalnego oraz zdolności całego systemu do reagowania na pojawiające się zagrożenia.

Innowacje dziś – bezpieczna żywność jutro

Tegoroczne hasło międzynarodowych obchodów – „Wprowadzaj innowacje dziś. Dbaj o jutro” (Innovate today. Nourish tomorrow) – podkreśla znaczenie decyzji podejmowanych już teraz dla przyszłości produkcji żywności.

Zmiany klimatu, rosnąca liczba ludności, ograniczone zasoby naturalne oraz konieczność przeciwdziałania stratom i marnowaniu żywności to wyzwania wymagające nowych pomysłów i skutecznych rozwiązań.

Innowacje nie oznaczają jednak wyłącznie wdrażania nowoczesnych technologii. To również nowe rozwiązania organizacyjne, doskonalenie metod produkcji i kontroli żywności, lepsze wykorzystanie wiedzy naukowej oraz umiejętne łączenie osiągnięć współczesności z doświadczeniami gromadzonymi przez pokolenia.

Ważną rolę odgrywa także rozwijanie świadomości konsumentów, którzy poprzez codzienne wybory żywieniowe mogą wspierać odpowiedzialną produkcję, ograniczać marnowanie żywności i lepiej rozumieć znaczenie jakości produktów trafiających na ich stoły.

Zdrowie roślin i zwierząt – fundament bezpieczeństwa i jakości żywności

Bezpieczna i dobrej jakości żywność nie powstaje w oderwaniu od otaczającego nas świata. Choroby roślin i zwierząt mogą wpływać na produkcję rolną, dostępność surowców, stabilność łańcuchów dostaw oraz funkcjonowanie całego ekosystemu. Dlatego tak istotne są czujność, profilaktyka, szybkie reagowanie na zagrożenia i współpraca służb odpowiedzialnych za ochronę zdrowia ludzi, zwierząt i roślin.

Troska o jakość i bezpieczeństwo żywności zaczyna się znacznie wcześniej, niż produkt trafi do sklepu. Obejmuje ochronę zasobów naturalnych, odpowiedzialne praktyki produkcyjne i działania zapobiegające rozprzestrzenianiu się chorób. To system naczyń połączonych, w którym kondycja jednego elementu wpływa na pozostałe.

Przyszłość żywności zależy od naszych decyzji

Podczas spotkania dr Izabela Kucharska, zastępca Głównego Inspektora Sanitarnego, podkreśliła rolę Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA).  

- Dzięki EFSA państwa członkowskie uzyskują wiedzę i wyniki badań naukowych. EFSA wytycza również kierunki spojrzenia na aspekty bezpieczeństwa żywności – mówiła dr Izabela Kucharska, podkreślając także konieczność angażowania się ekspertów krajowych w zasilanie EFSA swoją wiedzą i doświadczeniem.

W swoim wystąpieniu dr Kucharska wspomniała o praktycznym i skutecznym narzędziu do szybkiej wymiany informacji o niebezpiecznej żywności i paszach i podkreśliła, że publikowane przez inspekcje, na stronach internetowych, raporty z informacjami z ich działań, wprost służą opracowywaniu polityk bezpieczeństwa zdrowotnego, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym.

- Dziękuję wojewodom za wspieranie Państwowej Inspekcji Sanitarnej i pełne zrozumienie dla m.in. wzrastających potrzeb w zakresie doposażania laboratoriów diagnostycznych. Dziękuję również inspekcjom podległym Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi za doskonałą współpracę na każdym poziomie funkcjonowania administracyjnego, a także wzajemne wspieranie się w realizacji wspólnego celu jakim jest wzmacnianie bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli – mówiła dr Izabela Kucharska.

Zastępczyni Głównego Inspektora Sanitarnego wskazała również na potrzebę dalszej elektronizacji systemów nadzoru m.in. po to, aby pozyskać jak najwięcej czasu na działania w terenie, związane z zapobieganiem dezinformacji o żywności oraz wspieraniem szeroko rozumianej wiedzy konsumenta w obszarze bezpieczeństwa żywności.