Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa!
„Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa!”, to ogólnopolska kampania edukacyjno-informacyjna na temat zagrożeń związanych z możliwością powstania pożarów w mieszkaniach lub domach jednorodzinnych oraz zatruciem tlenkiem węgla.
W okresie jesienno-zimowym, w naszym kraju w mieszkaniach i domach jednorodzinnych wzrasta ryzyko powstania pożarów. Najczęściej dochodzi do nich w wyniku wad, albo niewłaściwej eksploatacji urządzeń grzewczych, elektrycznych i gazowych. W tym samym okresie odnotowywany jest także wzrost liczby zatruć tlenkiem węgla, zwanym "cichym zabójcą", gdyż jest niewidoczny oraz nie ma smaku, ani zapachu.
Sezon grzewczy: 1 października – 31 marca.
Kampania obejmuje kilka obszarów działań, m.in. edukację, informację i promocję, a jej głównymi odbiorcami są dzieci i młodzież oraz seniorzy. Edukacja najmłodszych stanowi inwestycję w przyszłość – dzieci chętnie dzielą się zdobytą wiedzą z dorosłymi, przyczyniając się tym samym do wzrostu świadomości całych rodzin w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Głównym celem kampanii jest zmniejszenie liczby ofiar pożarów i zatruć tlenkiem węgla w mieszkaniach i domach jednorodzinnych.
Cele szczegółowe obejmują:
- popularyzację wiedzy na temat zagrożeń związanych z pożarem w mieszkaniach lub domach jednorodzinnych,
- zwiększenie świadomości zagrożeń związanych z emisją tlenku węgla,
- propagowanie zasad prawidłowej ewakuacji,
- popularyzację właściwych sposobów powiadamiania służb ratowniczych.
Istotne jest uświadomienie odbiorcom kampanii korzyści wynikających z zamontowania i odpowiedniej eksploatacji autonomicznych czujek dymu i tlenku węgla w mieszkaniach i domach jednorodzinnych. Równie ważne jest przypomnienie właścicielom i zarządcom budynków o obowiązku okresowego dokonywania przeglądów i czyszczenia przewodów kominowych oraz sprawdzenia instalacji wentylacyjnej.
Główny przekaz kampanii
- Każdego roku w naszych mieszkaniach i domach powstaje kilkadziesiąt tysięcy pożarów w przestrzeniach mieszkalnych i ponad tysiąc zatruć tlenkiem węgla. Dom jest miejscem, w którym każdy z nas czuje się najbezpieczniej. A mimo to właśnie tam ginie największa liczba osób, a ofiarami pożarów są najczęściej ich sprawcy.
- Tlenek węgla to bardzo trujący gaz. Nie jest on wyczuwalny przez ludzkie zmysły.
- W okresie grzewczym wzrasta ryzyko powstania pożarów i zatruć tlenkiem węgla w przestrzeniach mieszkalnych.
- Co roku, a zwłaszcza przed rozpoczęciem sezonu grzewczego, należy wykonać obowiązkowe okresowe przeglądy i czyszczenie przewodów kominowych oraz sprawdzić instalację wentylacyjną.
- Państwowa Straż Pożarna rekomenduje instalowanie autonomicznych czujek dymu i tlenku węgla.
- Państwowa Straż Pożarna przypomina o obowiązku właściwego utrzymania stanu technicznego autonomicznych czujek dymu i tlenku węgla. Osobom starszym strażacy gotowi są pomóc w zamontowaniu autonomicznej czujki lub wymianie w niej baterii.
- Państwowa Straż Pożarna zwraca uwagę na fakt, że autonomiczna czujka tlenku węgla nie zastępuje przeglądu technicznego przewodów wentylacyjnych i kominowych.
| Od 1 stycznia 2030 roku wchodzi powszechny obowiązek montażu urządzeń do wykrywania dymu i tlenku węgla* we wszystkich domach i mieszkaniach w Polsce. |
* czujki tlenku węgla tylko w pomieszczeniach, gdzie odbywa się proces spalania paliwa: stałego, ciekłego lub gazowego.
Czym jest tlenek wegla?
Tlenek węgla (potocznie nazywany czadem) i określany jako „cichy zabójca” to bezbarwny, bezwonny, pozbawiony smaku silnie trujący gaz, powstający przy niepełnym spalaniu paliw, takich jak gaz, węgiel, drewno czy olej. Wdychanie tlenku węgla o wysokim stężeniu blokuje transport tlenu do organizmu czego skutkiem jest hipoksja - niedotlenienie tkanek, która prowadzi do silnego zatrucia, a nawet śmierci.
Objawy zatrucia tlenkiem węgla
Nie wolno bagatelizować bólu i zawrotów głowy, duszności, senności, osłabienia, przyspieszonej czynności serca – mogą one być sygnałem, że ulegamy zatruciu tlenkiem węgla. W takiej sytuacji należy natychmiast przewietrzyć pomieszczenie, w którym się znajdujemy i zasięgnąć porady lekarskiej.
Jak ratować zaczadzonego?
Jak zapobiegać zatruciu tlenkiem węgla?
Pamiętaj!
Tylko czujka tlenku węgla pozwoli Ci stwierdzić obecność czadu w pomieszczeniu. Jeśli posiadasz w domu piecyk gazowy bądź kominek zapoznaj się z poniższymi wskazówkami dotyczącymi bezpieczeństwa:
 |
zapewnij mikrowentylację okien i drzwi |
 |
nie zasłaniaj kratek wentylacyjnych |
 |
wietrz regularnie pomieszczenia |
 |
zadbaj o sprawność instalacji wentylacyjnej i kominowej - rób regularnie przeglądy kominiarskie nie rzadziej niż raz w roku |
 |
dokonuj okresowych przeglądów instalacji gazowej nie rzadziej niż raz w roku. Najlepiej przed sezonem grzewczym (np. jesienią) |
 |
zamontuj czujkę tlenku węgla w pomieszczeniu, gdzie odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego |
 |
nie dogrzewaj pomieszczeń kuchenką gazową |
 |
nie rozpalaj grilla w zamkniętych pomieszczeniach (np. w przedsionkach/namiotach przyczep kempingowych) |
PRZYPOMINAMY!
Zgodnie z § 34 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7.06 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109 poz.719), w obiektach, w których odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego, usuwa się zanieczyszczenia z przewodów dymowych i spalinowych:
- cztery razy w roku w domach opalanych paliwem stałym (np. węglem, drewnem),
- dwa razy w roku w domach opalanych paliwem ciekłym i gazowym,
- co najmniej raz w miesiącu, jeżeli przepisy miejscowe nie stanowią inaczej od palenisk zakładów zbiorowego żywienia i usług gastronomicznych,
- co najmniej raz w roku usuwamy zanieczyszczenia z przewodów wentylacyjnych.
Z kolei art. 62 ust. 1 pkt 1 c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz.1624) zobowiązuje właścicieli i zarządców bloków mieszkalnych i domów jednorodzinnych do okresowej kontroli, co najmniej raz w roku stanu technicznego instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych).
Statystyki
Liczba zdarzeń związanych z tlenkiem węgla, liczba poszkodowanych i ofiar śmiertelnych w wybranych zimowych sezonach grzewczych:
|
|
liczba zdarzeń
|
poszkodowani
|
ofiary śmiertelne
|
|
2010/2011
|
5653
|
2177
|
111
|
|
2011/2012
|
3690
|
1774
|
106
|
|
2012/2013
|
3817
|
2216
|
91
|
|
2013/2014
|
3824
|
2290
|
61
|
|
2014/2015
|
3559
|
2007
|
58
|
|
2015/2016
|
3878
|
2229
|
50
|
|
2016/2017
|
4525
|
2849
|
61
|
|
2017/2018
|
4343
|
2659
|
71
|
|
2018/2019
|
3842
|
2024
|
52
|
|
2019/2020
|
3074
|
1447
|
37
|
|
2020/2021
|
2756
|
1187
|
43
|
|
2021/2022
|
2435
|
988
|
43
|
|
2022/2023
|
2552
|
1087
|
54
|
|
2023/2024
|
4350
|
1468
|
53
|
|
2024/2025
|
2539
|
1087
|
42
|
Opracowanie: Wydział Prewencji Społecznej KG PSP