Uwaga na mróż!

Jeśli w trakcie silnych mrozów zauważysz kogoś, kto wygląda na osłabionego, zainteresuj się tą osobą. Możesz jej udzielić pierwszej pomocy lub poinformować odpowiednie służby ratownicze.

Obraz przedstawia strażaka w pełnym umundurowaniu bojowym, stojącego na zaśnieżonej drodze podczas intensywnej zamieci śnieżnej. W tle widoczny jest samochód osobowy oraz oblodzone linie energetyczne.
Szczegóły obrazu:
Pierwszy plan: Po lewej stronie znajduje się strażak w piaskowym ubraniu specjalnym z widocznym napisem „STRAŻ” na piersi. Ma na sobie żółty hełm strażacki. Jego twarz jest poważna, a na mundurze widać drobinki śniegu.
Drugi plan: Na środku drogi stoi trójkątny znak ostrzegawczy z symbolem płatka śniegu. Po prawej stronie widać samochód osobowy z włączonymi światłami, który jest niemal całkowicie zasypany śniegiem.
Tło: Sceneria jest surowa i zimowa. Wzdłuż drogi ciągną się linie energetyczne, które są mocno obciążone lodem i śniegiem. Całość otacza gęsty, padający śnieg, co ogranicza widoczność i podkreśla trudne warunki atmosferyczne.

Porady na wypadek silnych mrozów:

Po pierwsze – ubieraj się ciepło, w kilka warstw odzieży tak, by łatwo było zdjąć sweter, gdy się spocisz w trakcie np. wysiłku. Załóż kalesony, nieprzewiewną kurtkę z kapturem, czapkę, szalik, rękawiczki. Załóż nieprzemakalne buty.
Po drugie – nie wychodź na mróz głodny. Przed wyjściem zjedz kaloryczny posiłek. Możesz zabrać ze sobą termos z gorącą herbatą.
Po trzecie – zabezpiecz skórę twarzy i rąk przed mrozem (tłustym kremem, nie należy używać nawilżającego!)
Po czwarte – powiedz komuś (rodzinie, lub obsłudze w schronisku, pensjonacie, hotelu) dokąd idziesz. Oszacuj czas jaki ciebie nie będzie i poinformuj o tym kogoś, kto ewentualnie zgłosi twoje zaginięcie. Zimą chodzi się znacznie wolniej! W dodatku łatwiej zabłądzić: przysypane śniegiem ścieżki. I – co ważne – nie zapomnij odmeldować się po powrocie, że wróciłeś, by uniknąć niepotrzebnych alarmów.
Po piąte – nie należy wybierać się na zimowe wycieczki samemu. W grupie jest bezpieczniej.
Po szóste – nie trzeba chodzić tam, gdzie jest niebezpiecznie.
Po siódme – nie forsuj się. Idąc w głębokim śniegu należy się zmieniać na prowadzeniu. Torowanie drogi – przecieranie szlaku – jest bardzo męczące.
Po ósme – kiedy popsuje się pogoda, poczujemy się zmęczeni, głodni, coś nam zacznie dolegać nie wychodźmy na zewnątrz. Z zimą nie ma żartów.
Po dziewiąte – odmrożone palce można włożyć pod strumień zimnej lub letniej wody.
Po dziesiąte – w przypadku dużych odmrożeń należy udać się do lekarza.

Długie przebywanie na mrozie może zagrażać także naszemu zdrowiu i życiu.
Zadbajmy o osoby potrzebujące oraz zwierzęta.

⚠️ Ważny komunikat: Nie bądź obojętny!

ZAWSZE w trakcie silnych mrozów, jeśli zauważysz kogoś, kto wygląda na osłabionego, zainteresuj się tą osobą. Możesz jej udzielić pierwszej pomocy lub poinformować odpowiednie służby ratownicze.

Zadzwoń pod numer alarmowy: 112 lub 998, 999, 997

Wychłodzenie organizmu – poziomy zagrożenia i rekomendacje RCB

Poziom obciążenia cieplnego organizmu oceniany jest na podstawie wskaźnika UTCI (Universal Thermal Climate Index). Uwzględnia on nie tylko temperaturę, ale także wilgotność powietrza, prędkość wiatru oraz ciśnienie.

Skala zagrożenia hipotermią (wskaźnik UTCI)

Poniższa tabela przedstawia kategorie obciążeń oraz zalecane działania profilaktyczne w okresie od listopada do marca:

Kategoria	Wartość UTCI i objawy	Obciążenie i rekomendacje
-1	od +9°C do 0°C Marznące ręce	NIEWIELKIE Wskazana ochrona dłoni i używanie nakrycia głowy.
-2	od 0°C do -13°C Szczypanie w policzki	UMIARKOWANE Wskazana zwiększona aktywność fizyczna oraz ochrona kończyn i twarzy przed wychłodzeniem.
-3	od -13°C do -27°C Drętwienie skóry twarzy	SILNE Zalecana zwiększona termoizolacyjność odzieży; ograniczenie pobytu w terenie otwartym dzieci, osób starszych oraz chorych.
-4	od -27°C do -40°C Prawdopodobne odmrożenia, dreszcze	BARDZO SILNE Konieczna ochrona części ciała narażonych na odmrożenie; wskazane znaczne ograniczenie czasu przebywania na zewnątrz.
-5	poniżej -40°C Duże ryzyko odmrożenia, obniżanie temp. ciała o 0,3°C/h	EKSTREMALNE Konieczne ograniczenie do minimum przebywania w terenie otwartym; niewskazany pobyt dzieci i osób ze schorzeniami układu krążenia.

Pamiętaj o podstawowych zasadach:

Prognoza IMGW-PIB dotycząca wskaźnika UTCI publikowana jest w Raportach Dobowych RCB.
Największe zagrożenie hipotermią występuje w miesiącach od listopada do marca.
W przypadku zauważenia objawów silnego wychłodzenia u kogoś w Twoim otoczeniu, niezwłocznie zadzwoń pod numer 112.

Zadbaj o bezpieczeństwo zimą – jak rozpoznać i zapobiegać odmrożeniom?

Okres zimowy to czas, w którym jesteśmy szczególnie narażeni na negatywne skutki niskich temperatur. Odmrożenie to uszkodzenie skóry i głębiej położonych tkanek powstałe w wyniku działania zimna. Państwowa Straż Pożarna, w ramach działań prewencyjnych, przypomina o najważniejszych zasadach ochrony zdrowia podczas mrozów.

Jak rozpoznać odmrożenie?

Twoje ciało wysyła sygnały alarmowe. Nie ignoruj ich, jeśli zauważysz:

Bladość skóry – zmiana naturalnego koloru na nienaturalnie jasny.
Ból i pieczenie – charakterystyczne „szczypanie” odsłoniętych części ciała.
Utratę czucia – mrowienie lub całkowity brak wrażliwości na dotyk, szczególnie w palcach dłoni i stóp.

Zasady bezpiecznej zimy – jak zapobiegać?

Aby uniknąć bolesnych odmrożeń, stosuj się do prostych rekomendacji:

Chroń skórę – przed wyjściem na zewnątrz smaruj twarz tłustym kremem ochronnym (unikaj kremów nawilżających na bazie wody tuż przed wyjściem).
Ubieraj się „na cebulkę” – kilka cienkich warstw odzieży lepiej izoluje ciepło niż jedna gruba.
Dbaj o suchą garderobę – wilgotne buty czy rękawiczki drastycznie przyspieszają wychłodzenie. Jeśli Twoje ubranie przemoknie, jak najszybciej je zmień.
Ogranicz aktywność przy ekstremalnym mrozie – jeśli temperatura spada poniżej $-15^\circ C$, staraj się ograniczyć przebywanie na zewnątrz do niezbędnego minimum.

Hipotermia – jak reaguje organizm i kto jest najbardziej zagrożony?

Wychłodzenie organizmu, czyli hipotermia, to stan, w którym temperatura ciała spada poniżej poziomu niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania. Zrozumienie mechanizmów obronnych naszego ciała pozwala na szybszą reakcję i udzielenie skutecznej pomocy.

Kto powinien szczególnie uważać?

Nie każdy organizm reaguje na zimno tak samo. Do grup o podwyższonym ryzyku należą:

Dzieci oraz osoby starsze – ich mechanizmy termoregulacji są mniej wydolne.
Osoby z demencją – mogą nie odczuwać zimna lub nie potrafić odpowiednio na nie zareagować.
Osoby pod wpływem alkoholu – alkohol powoduje złudne uczucie ciepła i rozszerza naczynia krwionośne, co przyspiesza wychłodzenie.

Jak zmieniają się objawy wraz ze spadkiem temperatury?

Etap obronny (35-32°C): Organizm walczy, pojawiają się silne dreszcze.
Etap wyczerpania (32-28°C): Dreszcze ustają, pojawia się bełkotliwa mowa i dezorientacja.
Etap krytyczny (28-24°C): Następuje utrata przytomności.
Stan agonalny (poniżej 24°C): Zanikają widoczne objawy życiowe.

Mechanizm "ratowania centrum"

W obliczu mrozu organizm podejmuje drastyczne kroki. Skupia całą energię i ciepłą krew w korpusie, by chronić najważniejsze organy: mózg i serce. Odbywa się to kosztem kończyn – krew odpływa z rąk i nóg, co sprawia, że skóra staje się blada, a palce, nos i uszy są bezpośrednio narażone na odmrożenia.

Opracowanie: Wydział Prewencji Społecznej KG PSP/ Rządowe Centrum Bezpieczeństwa/własne
na podstawie: A. Dobrzyńska, "Polak mądry przed szkodą. O pożarach i innych zagrożeniach".