31 sierpnia jest również Dniem Solidarności i Wolności – świętem państwowym ustanowionym przez Sejm RP dla upamiętnienia historycznej roli „Solidarności” oraz osób, które przyczyniły się do jej powstania i zwycięstwa. To dzień pamięci o wydarzeniach Sierpnia ’80 i ich znaczeniu dla współczesnej Polski.

Porozumienia Sierpniowe – symbol jedności i determinacji Polaków

45 lat temu, 31 sierpnia 1980 r. o 17.00, w sali BHP Stoczni Gdańskiej zostało podpisane porozumienie między komisją rządową a Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym, reprezentującym ponad 700 zakładów z całej Polski.

Pierwszym wydarzeniem, które doprowadziło do podpisania Porozumień Sierpniowych, był strajk Stoczni Gdańskiej, który wybuchł 14 sierpnia w obronie zwolnionej z pracy Anny Walentynowicz. Po dwóch dniach protest został przerwany, ale potem – na skutek nalegań delegatów innych zakładów pracy, które poparły żądania stoczniowców – był kontynuowany jako strajk solidarnościowy. „Dyscyplinarne” zwolnienie Anny Walentynowicz doprowadziło do powstania największego ruchu społecznego w polskiej historii – NSZZ Solidarność. Powołano Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, który sformułował 21 postulatów. Najważniejsze dotyczyły utworzenia prawdziwie wolnych i niezależnych związków zawodowych i upamiętnienia ofiar tragedii grudnia 1970 r. Na czele protestu stanął Lech Wałęsa.

W Międzyzakładowych Komitetach Strajkowych w Stoczni Gdańskiej skupionych było ok. 800 zakładów pracy z Wybrzeża Gdańskiego. Miejskie komitety strajkowe powstały także w Elblągu i Szczecinie. 26 sierpnia 1980 r. rozpoczęły się strajki na Dolnym Śląsku, a 29 sierpnia „stanęły” kopalnie na Górnym Śląsku. Do protestów przyłączały się także zakłady z innych miast Polski.

Pokojowy bunt doprowadził do zgody komunistycznych władz na podpisanie 21 postulatów, w tym m.in. na utworzenie nowych, niezależnych, samorządnych związków zawodowych, prawo do strajku, budowę pomnika ofiar Grudnia 1970, transmisje niedzielnych mszy św. w Polskim Radiu i ograniczenie cenzury.