Powrót

Cmentarz Centralny w Szczecinie nowym Pomnikiem Historii

20.10.2026

Cmentarz Centralny w Szczecinie, największy w Polsce oraz czwarty pod względem powierzchni w Europie, został wpisany na listę Pomników Historii. Nekropolia zajmuje ponad 172 ha i jest jedną z najbardziej monumentalnych realizacji idei cmentarza-ogrodu.

Cmentarz Centralny w Szczecinie, Kwatery wojskowe i kaplice cmentarne, fot. Maciej Jabłoński

Decyzje o wpisie na listę Pomników Historii podejmuje Prezydent RP na wniosek Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Łącznie na liście znajdują się już 134 obiekty.

Cmentarz Centralny w Szczecinie – poznaj największą nekropolię w Polsce

Historia cmentarza sięga końca XIX wieku. Decyzję o jego utworzeniu podjęto w 1899 roku, natomiast pierwsze pochówki odbyły się w grudniu 1901 roku. Głównym projektantem nekropolii i znajdujących się na jej terenie budowli był architekt Wilhelm Meyer-Schwartau, a kompozycję zieleni współtworzył ogrodnik Georg Hannig.

Wyjątkowość cmentarza wynika z połączenia funkcji cmentarnej z rozległym założeniem parkowym, w którym architektura, zieleń i sztuka sepulkralna tworzą spójną całość. Najstarszą część cmentarza wyróżniają malownicze alejki prowadzone wśród zieleni, natomiast w jego późniejszych partiach zastosowano regularny układ kwater. Do najważniejszych elementów założenia należą: reprezentacyjna brama główna, kaplica, dawny gaj urnowy, lapidarium, zabytkowe nagrobki oraz liczne pomniki i miejsca pamięci związane z historią Szczecina.

Nekropolia jest nie tylko miejscem spoczynku kolejnych pokoleń mieszkańców miasta, lecz także jednym z najcenniejszych przykładów europejskiej sztuki cmentarnej i architektury krajobrazu.

Jak nadawany jest status Pomnika Historii?

Procedurę rozpoczyna złożenie wniosku przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który na podstawie ekspertyz i analiz ocenia wartość historyczną, artystyczną i naukową danego obiektu lub zespołu obiektów. Następnie przygotowywane jest rozporządzenie prezydenckie, które formalnie nadaje wybranemu zabytkowi status Pomnika Historii.

Po nadaniu tego tytułu, obiekt objęty jest specjalną ochroną prawną. Może także liczyć na wsparcie w zakresie konserwacji, promocji i edukacji, co pozwala na jego zachowanie dla przyszłych pokoleń.

Dowiedz się więcej

» Informacje o Cmentarzu Centralnym w Szczecinie na stronie zabytek.pl: https://zabytek.pl/pl/obiekty/szczecin-cmentarz-centralny-

» Zobacz listę wszystkich Pomników Historii: https://nid.pl/pomniki-historii/

Zdjęcia (10)

{"register":{"columns":[]}}