Forum zainaugurowały wystąpienia: Marty Cienkowskiej, ministry kultury i dziedzictwa narodowego, Małgorzaty Kidawy-Błońskiej, marszałek Senatu RP, Mateusza Żaka, wiceprezydenta Wrocławia, oraz prof. Roberta Olkiewicza, rektora Uniwersytetu Wrocławskiego.

Kultura nie należy do ministerstwa, nie należy także do samorządów, ani do artystów i instytucji, które ją tworzą. Kultura jest dobrem wspólnym, a skoro jest wspólna, powinniśmy stworzyć warunki, w których więcej ludzi będzie mogło wziąć odpowiedzialność za jej przyszłość. Właśnie dlatego spotykamy się dzisiaj we Wrocławiu. Nie możemy więc oczekiwać większego zaangażowania społecznego w kulturę, jeśli sami nie stworzymy warunków, które takie zaangażowanie ułatwią. To zadanie dla państwa – mówiła Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego. – To także jeden z najważniejszych powodów, dla których powstał raport, o którym będziemy dzisiaj rozmawiać. Pojawiło się w nim wiele propozycji zasługujących na szczególną uwagę. Pierwsza dotyczy zachęt podatkowych. Musimy zastanowić się, jak stworzyć system, w którym wspieranie kultury będzie prostsze i bardziej atrakcyjne dla przedsiębiorców oraz osób prywatnych. Drugi obszar to możliwość budowania trwałego finansowania instytucji i przedsięwzięć kulturalnych. Trzecia kwestia dotyczy młodych twórców, młodych artystów i edukacji artystycznej. Chciałabym, żebyśmy poważnie porozmawiali o tym, jak ułatwić prywatnym mecenasom wspieranie talentów, stypendiów i rozwoju zawodowego twórców. Nie szukamy sposobu na to, żeby państwo wydawało na kulturę mniej. Szukamy sposobu, żeby cała Polska mogła inwestować w nią więcej – dodała.

Raport otwarcia: siedem postulatów zmian dla mecenatu kultury

„Ustawa o społecznym finansowaniu kultury – Raport otwarcia” przedstawia propozycje zmian prawnych, które mają ułatwić angażowanie prywatnych środków w rozwój kultury. Dokument zawiera siedem kluczowych postulatów:

• rozszerzenie możliwości finansowania stypendiów artystycznych,
• wprowadzenie ulg podatkowych na działalność kulturalną,
• rozwój partnerstwa publiczno-prywatnego w ochronie dziedzictwa,
• przeznaczanie części środków odzyskiwanych dzięki przeciwdziałaniu nieprawidłowościom i ugodom w zamówieniach publicznych na cele kulturalne,
• uproszczenie procedur wywozu dzieł sztuki na wystawy zagraniczne,
• wprowadzenie preferencji podatkowych dla nieruchomości wykorzystywanych do publicznie dostępnej działalności kulturalnej,
• obniżenie stawek VAT na obrót dziełami sztuki i wybrane usługi kulturalne.

Celem proponowanych zmian jest zwiększenie udziału osób prywatnych i przedsiębiorstw w finansowaniu kultury, przy zachowaniu odpowiedzialności państwa za jej finansowanie. Raport ma być punktem wyjścia do dalszych prac nad rozwiązaniami prawnymi.

Dokument został opracowany w ramach prac eksperckiej grupy roboczej ds. społecznego finansowania kultury pod kierunkiem Narodowego Centrum Kultury, we współpracy z United Nations Global Compact Network Poland i partnerami z różnych sektorów

Rozmawiamy o przyszłości mecenatu kultury

Pierwszego dnia Forum odbyły się dwie debaty. W pierwszej, zatytułowanej „Nowa umowa dla kultury. Czy mecenat może być projektem ponad podziałami?”, wzięła udział ministra Marta Cienkowska. W panelu uczestniczyli również: Joanna Makowiecka-Gatza, prezes zarządu Pracodawców RP, dr hab. Waldemar Karpa, prof. Akademii Leona Kuźmińskiego w Warszawie, Zuzanna Fogtt, prezeska Fundacji In Situ w Sokołowsku, oraz dr Marek Mutor, wicedyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.

Ponadto odbyła się również debata „Od kapitału do dobra wspólnego. Po co biznesowi kultura, po co kulturze biznes?” oraz rozmowa z mecenasami kultury zatytułowana „Prywatna pasja, wspólne dobro. Dlaczego dzielimy się kulturą?”.

Przedstawiono także deklarację na rzecz mecenatu kultury, która określa wspólne wartości, cele i kierunki współpracy sektora publicznego, społecznego i prywatnego oraz wstępne wyniki badań firmy IQS, przeprowadzonych na zlecenie Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, które poszerzają wiedzę o społecznych uwarunkowaniach współczesnego mecenatu i możliwościach jego rozwoju.

Od rozmów do praktycznych rozwiązań

Drugiego dnia Forum zaplanowano panele poświęcone funduszom wieczystym i kapitałom żelaznym, odpowiedzialności za dziedzictwo oraz roli samorządów w finansowaniu kultury. Następnie uczestnicy wezmą udział w pracach stolikowych i konsultacjach dotyczących praktycznych narzędzi wspierania mecenatu. Tematyka spotkań obejmuje m.in. crowdfunding, towarzystwa przyjaciół instytucji kultury, współpracę z Polonią, fundacje korporacyjne i ESG, rynek sztuki, kolekcjonerstwo oraz budowanie trwałych partnerstw między instytucjami kultury, organizacjami pozarządowymi i biznesem.

Idea Forum i organizatorzy

Forum nawiązuje do ponad dwustuletniej tradycji polskiego mecenatu obywatelskiego, której jednym z najważniejszych przykładów jest fundacja Józefa Maksymiliana Ossolińskiego. Służy także poszukiwaniu rozwiązań rozwijających społeczne i prywatne zaangażowanie w kulturę, przy zachowaniu odpowiedzialności państwa i samorządów za dostęp obywateli do kultury.

II Forum Mecenatu Kultury organizowane jest przez Zakład Narodowy im. Ossolińskich we współpracy z Narodowym Centrum Kultury. Wydarzenie odbywa się pod patronatem marszałek Senatu RP Małgorzaty Kidawy-Błońskiej. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego współfinansuje Forum.

Dowiedz się więcej

» Poznaj program II Forum Mecenatu Kultury: https://www.fmk26.ossolineum.pl/