Kolejne spotkanie w ramach Polsko-Niemieckiego Forum Miejsc Pamięci odbędzie się w dniach 23–26 listopada 2026 r. w Dreźnie.

Gospodarz dzisiejszej konferencji – Państwowe Muzeum na Majdanku – jest pomysłodawcą utworzenia Polsko-Niemieckiego Forum Miejsc Pamięci. Mam głęboką nadzieję, że stanie się ono ważnym podmiotem w stosunkach polsko-niemieckich. Pogłębienie i rozszerzenie współpracy polskich i niemieckich muzeów historycznych zajmujących się problematyką II wojny światowej jest dziś szczególnie potrzebne i oczekiwane. Chcemy dać szansę ekspertom do dialogu, współpracy, wymiany doświadczeń, identyfikacji potrzeb oraz wypracowania sposobów radzenia sobie z wyzwaniami współczesności – mówił Marek Krawczyk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego. – Cieszę się, że obecni są tutaj dyrektorzy ponad 30 instytucji muzealnych z obydwu krajów, a także eksperci, którzy już pod koniec kwietnia wezmą udział w konferencji w Berlinie poprzedzającej konkurs na projekt pomnika upamiętniającego Polaków – ofiary II wojny światowej i okupacji niemieckiej 1939-1945 – dodał.

Poznaj instytucje uczestniczące w Forum

• Polska: Państwowe Muzeum na Majdanku, Muzeum i Miejsce Pamięci w Sobiborze, Muzeum i Miejsce Pamięci w Bełżcu, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Muzeum Getta Warszawskiego, Muzeum Treblinka, Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, Muzeum Stutthof w Sztutowie, Muzeum Martyrologiczne w Żabikowie, Państwowe Muzeum Gross-Rosen w Rogoźnicy, Muzeum-Miejsce Pamięci KL Plaszow w Krakowie, Muzeum II Wojny Światowej, Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach Opolu, Muzeum Dzieci Polskich – ofiar totalitaryzmów w Łodzi, Muzeum Historii Polski
• Niemcy: KZ Gedenkstätte Dachau, Dokumentationszentrum NS-Zwangsarbeit, Berlin, Gedenkstättenreferat der Stiftung Topographie des Terrors, Mahn- und Gedenkstätte Ravensbrück, Stiftung Gedenkstätte Deutscher Widerstand, Gedenkstätte Stille Helden, Stiftung Hamburger Gedenkstätten und Lernorte/KZGedenkstätte Neuengamme, Gedenkstätte Bergen-Belsen, Gedenkstätte Lager Sandbostel, Geschichtsort Villa ten Hompel Münster, Gedenkstätte Roter Ochse Halle, KZ-Gedenkstätte Mittelbau-Dora, Gedenk- und Bildungsstätte Haus der Wannseekonferenz, Stiftung Denkmal für die ermordeten Juden Europas, Stiftung Sächsische Gedenkstätten/Gedenkstätte Pirna-Sonnenstein

Polsko-Niemieckie Forum Miejsc Pamięci

Decyzję o stworzeniu przestrzeni dla współpracy i wymiany doświadczeń miejsc pamięci w Polsce i Niemczech podjęły w lipcu 2024 roku ówczesne ministry kultury obu państw – Hanna Wróblewska oraz Claudia Roth. Jeszcze w tym samym roku inicjatywa utworzenia Polsko-Niemieckiego Forum Miejsc Pamięci, zaproponowana przez Tomasza Kranza, dyrektora Państwowego Muzeum na Majdanku, została wpisana do Planu Działania pomiędzy oboma rządami.

Celem projektu jest stworzenie stałej platformy dialogu pomiędzy instytucjami zajmującymi się upamiętnianiem zbrodni III Rzeszy. Forum ma służyć zarówno wymianie doświadczeń w zakresie zarządzania tymi szczególnymi dla pamięci i edukacji miejscami, jak i inicjowaniu wspólnych przedsięwzięć dotyczących historii oraz pamięci II wojny światowej. Obecnie projekt znajduje się w fazie pilotażowej, w ramach której określane są zasady współpracy oraz możliwości jego długofalowego finansowania.

W połowie 2025 roku strona niemiecka potwierdziła swoje zaangażowanie w realizację inicjatywy, wskazując jako swojego koordynatora – Fundację Pomnika Pomordowanych Żydów Europy w Berlinie, której dyrektorem jest Uwe Neumärker. W wyniku bezpośrednich ustaleń zaplanowano, że w 2026 roku odbędą się dwa spotkania Forum – wiosną w Polsce i jesienią w Niemczech.