Poszukiwania prowadzi Fundacja „Wolność i Demokracja” we współpracy z Pomorskim Uniwersytetem Medycznym w Szczecinie oraz firmą archeologiczną „Wołyńskie Starożytności”. Na miejscu prac obecni są również przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Instytutu Pamięci Narodowej. Przewidywany termin zakończenia prac zaplanowany jest na 6 września br.

Działania w Puźnikach prowadzone są w oparciu o ustalenia polsko-ukraińskiej Grupy Roboczej ds. Godnych Pochówków z 16 grudnia 2025 roku oraz zezwolenia wydanego przez Państwową Międzyresortową Komisję ds. Upamiętnienia Uczestników Operacji Antyterrorystycznej, Ofiar Wojen i Represji Politycznych z 26 grudnia 2025 roku.

Dotychczasowe prace w Puźnikach

W 2023 roku prace poszukiwawcze ofiar zbrodni zostały zainicjowane przez Fundację „Wolność i Demokracja”. W wyniku poszukiwań przeprowadzonych od maja do sierpnia odnaleziono pierwszą mogiłę zbiorową. W grudniu 2024 roku we Lwowie odbyło się pierwsze spotkanie Grupy Roboczej ds. Godnych Pochówków pod przewodnictwem Pawła Kowala, utworzonej przez polskie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz ukraińskie Ministerstwo Kultury i Komunikacji Strategicznej. Dzięki dobrej, obustronnej współpracy możliwe było uregulowanie spraw związanych z prawem do godnego pochówku ofiar.

Zezwolenie na prace ekshumacyjne w Puźnikach zostało wydane przez władze ukraińskie 8 stycznia 2025 roku. W wyniku prac, finansowanych ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które rozpoczęły się 23 kwietnia, a zakończyły 10 maja, wydobyto szczątki co najmniej 43 osób. Na podstawie przeprowadzonej analizy ustalono, że wśród ekshumowanych ofiar jest co najmniej 11 osób małoletnich (poniżej 18. roku życia), 16 kobiet i 10 mężczyzn. Znaleziono także 172 przedmioty osobiste. Pogrzeb ofiar z udziałem przedstawicieli władz państwowych Polski i Ukrainy odbył się 6 września 2025 roku na cmentarzu w Puźnikach.

26 grudnia 2025 roku Państwowa Międzyresortowa Komisja wydała zezwolenie na poszukiwania drugiej mogiły. Prace poszukiwawcze w dniach 22-26 czerwca 2026 roku zostały przeprowadzone przez Fundację „Wolność i Demokracja”, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie oraz firmę archeologiczną „Wołyńskie Starożytności”. Na przeszukanym wyznaczonym terenie nie odnaleziono drugiej zbiorowej mogiły.

Zbrodnia w Puźnikach – rys historyczny

Zbrodnia w Puźnikach była jednym z ostatnich masowych mordów, dokonanych na ludności polskiej na Kresach Wschodnich przez Ukraińską Powstańczą Armię. W nocy z 12 na 13 lutego 1945 roku sotnia, dowodzona przez Petra Chamczuka „Bystrego”, przybyła do wsi i zamordowała kilkudziesięciu mieszkańców. Ofiarami były głównie kobiety i dzieci. Wieś została całkowicie zniszczona.

Dowiedz się więcej

» Komunikat o kolejnym etapie prac ekshumacyjnych (30.04.2025)

» Komunikat dotyczący zakończenia terenowego etapu prac ekshumacyjnych w dawnej wsi Puźniki na terytorium Ukrainy (21.05.2025)

» Pogrzeb ofiar Zbrodni Wołyńskiej w Puźnikach (06.09.2025)

» Komunikat o zakończeniu prac poszukiwawczych w Puźnikach (27.06.2026)