Komunikat o rozpoczęciu prac poszukiwawczych w Puźnikach
22.06.2026
22 czerwca rozpoczęły się prace poszukiwawcze ofiar zbrodni wołyńskiej w Puźnikach, położonych w obwodzie tarnopolskim na Ukrainie. Prace finansowane są w ramach Programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Miejsca pamięci narodowej za granicą”.
Poszukiwania prowadzi Fundacja Wolność i Demokracja we współpracy z Pomorskim Uniwersytetem Medycznym oraz firmą archeologiczną „Wołyńskie Starożytności”. Na miejscu prac obecni są również przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Poszukiwania potrwają do 28 czerwca.
Działania w Puźnikach prowadzone są w oparciu o ustalenia polsko-ukraińskiej Grupy Roboczej ds. Godnych Pochówków z 16 grudnia 2025 roku oraz zezwolenia wydanego przez Państwową Międzyresortową Komisję ds. Upamiętnienia Uczestników Operacji Antyterrorystycznej, Ofiar Wojen i Represji Politycznych z 26 grudnia 2025 r.
Poszukiwania w Puźnikach – kolejny etap prac
Obecne poszukiwania stanowią kontynuację prac prowadzonych w latach 2023-2025, które zakończyły się odnalezieniem w sierpniu 2023 r. mogiły zbiorowej ofiar zbrodni UPA.
W kwietniu i maju 2025 r. przeprowadzono prace ekshumacyjne. Z mogiły wydobyto szczątki 42 osób. Na podstawie przeprowadzonej analizy ustalono, że wśród ekshumowanych ofiar jest co najmniej 11 osób małoletnich (poniżej 18. roku życia), 16 kobiet i 10 mężczyzn. Znaleziono także 172 przedmioty osobiste.
Uroczysty pogrzeb ofiar odbył się 6 września 2025 r. z udziałem przedstawicieli władz państwowych Polski i Ukrainy oraz rodzin pomordowanych.
Celem obecnych, rozpoczynających się poszukiwań, które potrwają od 22 do 28 czerwca, jest odnalezienie i udokumentowanie drugiej mogiły ze szczątkami ofiar zbrodni UPA. Może w niej spoczywać kilkadziesiąt osób – mieszkańców wsi, zamordowanych w nocy z 12/13 lutego 1945 r.
Zbrodnia w Puźnikach – rys historyczny
Zbrodnia w Puźnikach była jednym z ostatnich masowych mordów, dokonanych na ludności polskiej na Kresach Wschodnich przez Ukraińską Powstańczą Armię. W nocy z 12 na 13 lutego 1945 r. sotnia, dowodzona przez Petra Chamczuka „Bystrego”, przybyła do wsi i zamordowała kilkudziesięciu mieszkańców. Większość domów spalono.