Odznaczenie resortu kultury przyznawane jest przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za wybitne osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej i działalności kulturalnej, a także za ochronę kultury i dziedzictwa narodowego.

Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

• Danuta Jaskanis – archeolożka, muzealniczka i konserwatorka zabytków, badaczka pradziejów i wczesnego średniowiecza północno-wschodniej Polski, ze szczególnym uwzględnieniem kultury Bałtów i pogranicza bałtyjsko-słowiańskiego. Od 1956 roku przez ponad dwie dekady kierowała Działem Archeologii Muzeum w Białymstoku, współtworząc podstawy jego zbiorów archeologicznych i zaplecza naukowego. Prowadziła liczne badania terenowe, m.in. w ramach Kompleksowej Ekspedycji Jaćwieskiej, a także prace wykopaliskowe i dokumentacyjne na terenie Podlasia i Suwalszczyzny. Od 1974 roku pełniła również funkcję konserwatora zabytków archeologicznych, inicjując inwentaryzację stanowisk archeologicznych i działania na rzecz ich systemowej ochrony. Współtworzyła program Archeologicznego Zdjęcia Polski, a następnie, jako kuratorka w Krajowym Ośrodku Dokumentacji Zabytków w Warszawie, koordynowała jego realizację w skali kraju. Autorka i współautorka licznych publikacji oraz scenariuszy wystaw poświęconych archeologii regionu. Wielokrotnie nagradzana za działalność naukową, muzealną, konserwatorską i popularyzatorską. W 2013 roku otrzymała tytuł Honorowego Członka Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich.
• György Kurtág - węgierski kompozytor, pianista i pedagog, który w 2026 roku obchodzi 100. rocznicę urodzin. Od 1967 roku uczył w Akademii Muzycznej najpierw na kierunku fortepianu, a potem muzyki kameralnej. W 1971 roku rozpoczął roczny pobyt w Berlinie Zachodnim w ramach programu artystycznego DAAD. W latach 1993-1995 pracował jako kompozytor-rezydent przy filharmonii berlińskiej. W 1995 roku prowadził kursy mistrzowskie w wiedeńskim Konzerthaus. W latach 1996-1998 pracował w Holandii. Następnie, w 1999 roku, wyjechał do Francji, gdzie pracował przez dwa lata w Ensemble Intercontemporain, dla paryskiego konserwatorium. Członek Bawarskiej Akademii Sztuk Pięknych, Berlińskiej Akademii Sztuki oraz honorowy członek Amerykańskiej Akademii Literatury i Sztuki. W 2003 roku został laureatem prestiżowej duńskiej Nagrody Fundacji Muzycznej Léonie Sonning. Odznaczony niemieckim orderem Pour le Mérite (1999), austriacką Odznaką Honorową za Naukę i Sztukę (1998) oraz Krzyżem Wielkim węgierskiego Orderu Zasługi (2006). W 2024 roku otrzymał Nagrodę Wolfa w dziedzinie muzyki. Jego kompozycje są grane na całym świecie. Koncertował regularnie ze swoją żoną, pianistką Mártą Kurtág (zmarła w 2019 roku). W 2018 roku w La Scali wystawiono jego operę „Końcówka” wg Becketta.
• Artur Barciś - aktor teatralny, filmowy, telewizyjny i dubbingowy oraz reżyser teatralny. Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi, którą ukończył w 1979 roku. Występował w warszawskim Teatrze na Targówku i Teatrze Narodowym. Od 1984 roku jest związany z Teatrem Ateneum, gdzie stworzył liczne role, a także realizował spektakle jako reżyser. W kinie współpracował m.in. z Andrzejem Wajdą i Krzysztofem Kieślowskim. Szczególne miejsce w jego dorobku zajmuje udział w dziewięciu częściach „Dekalogu” Kieślowskiego. Wystąpił także m.in. w „Człowieku z żelaza” Andrzeja Wajdy oraz „Znachorze” Jerzego Hoffmana. Szerokiej publiczności znany jest również z ról w serialu „Miodowe lata” i „Ranczo”.
• Związek Kompozytorów Polskich - organizacja zrzeszająca kompozytorów i muzykologów związanych z polską kulturą muzyczną. Związek został utworzony podczas Ogólnopolskiego Zjazdu Kompozytorów w Krakowie w 1945 roku i kontynuuje tradycje Stowarzyszenia Kompozytorów Polskich, powstałego w 1925 roku. Od 1948 roku w jego strukturach działa także Sekcja Muzykologów. ZKP jest organizatorem Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”, jednego z najważniejszych wydarzeń poświęconych muzyce współczesnej, oraz prowadzi Polskie Centrum Informacji Muzycznej POLMIC, dokumentujące i upowszechniające wiedzę o polskiej muzyce. Od 1949 roku przyznaje Doroczne Nagrody Związku Kompozytorów Polskich, honorujące wybitne osiągnięcia w dziedzinie muzyki.

Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

• Andrzej Urbański – archeolog, kustosz i muzealnik. Dyrektor Muzeum Zamojskiego w Zamościu w latach 1990-2020. Doprowadził do otwarcia Muzeum Fortyfikacji i Broni Arsenał, oddziału Muzeum Zamojskiego w Zamościu. Przeprowadził wiele prac wykopaliskowych na terenie Zamojszczyzny, które wzbogaciły muzealne zbiory. Jest przewodnikiem po Zamościu oraz członkiem Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego.
• Jadwiga Bołka – twórczyni ludowa z Pałuk, członkini Bydgosko-Toruńskiego Oddziału Stowarzyszenia Twórców Ludowych. Od ponad 60 lat zajmuje się sztuką pałucką, zwłaszcza haftem pałuckim, wpisanym w 2025 roku na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego.
• prof. Antoni Kuczyński - etnolog i historyk, badacz Syberii, jej rdzennych mieszkańców oraz wkładu Polaków w poznawanie tego obszaru. Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego, w latach 1989-2010 związany z tą uczelnią, gdzie kierował m.in. Ośrodkiem Badań Wschodnich. Ważne miejsce w jego dorobku zajmowały badania nad Bronisławem Piłsudskim. Był także redaktorem naczelnym „Wrocławskich Studiów Wschodnich” i „Zesłańca”. Zmarł 6 maja 2026 roku w wieku 90 lat.
• Alfred Majewicz - językoznawca i filolog, specjalista w dziedzinie języków i kultur Dalekiego Wschodu oraz Syberii, emerytowany profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Autor ponad 400 publikacji naukowych, w tym ponad 80 książek. Szczególne miejsce w jego dorobku zajmują wieloletnie badania nad spuścizną Bronisława Piłsudskiego, w tym przygotowanie monumentalnej edycji „The Collected Works of Bronisław Piłsudski”.
• Jerzy Grzegorski - artysta wizualny związany z Łodzią, zajmujący się rzeźbą, fotografią i rysunkiem. W 1984 roku współtworzył Galerię Wschodnią, jedną z najdłużej działających niezależnych przestrzeni sztuki w Polsce. Działalność artystyczną łączy z pracą pedagogiczną, od wielu lat prowadząc zajęcia artystyczne dla osób niewidomych i słabowidzących.
• Paweł Chynowski – teatrolog, krytyk baletowy, librecista i wydawca, kierownik ds. programowo-organizacyjnych Polskiego Baletu Narodowego. Od wielu lat zajmuje się dokumentowaniem, popularyzacją i krytyką polskiej sztuki baletowej. Publikował m.in. w „Ruchu Muzycznym” i „Życiu Warszawy”, był polskim korespondentem zagranicznych czasopism „Dance Magazine” i „Ballett International”. Autor haseł poświęconych baletowi w „Encyklopedii muzycznej PWM”, „Polskim słowniku biograficznym” i International Encyclopedia of Dance.
• Magdalena Piekorz - reżyserka filmowa i teatralna, absolwentka Wydziału Radia i Telewizji im. Krzysztofa Kieślowskiego w Katowicach. Autorka filmów fabularnych i dokumentalnych oraz realizacji teatralnych. Jej film „Pręgi” według scenariusza Wojciecha Kuczoka zdobył Złote Lwy na 29. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni i został polskim kandydatem do Oscara w 2005 roku. W teatrze realizowała zarówno spektakle dramatyczne, jak i muzyczne, m.in. musical „Oliver!” Lionela Barta.
• Michał Zadara – reżyser teatralny i operowy, dramaturg i autor projektów artystycznych, obecnie dyrektor naczelny i artystyczny Teatru Polskiego we Wrocławiu, który w 2026 roku obchodzi jubileusz 80-lecia. Realizował przedstawienia na scenach w Polsce oraz za granicą, m.in. w Berlinie, Wiedniu, Tel Awiwie i Nowym Jorku. Jednym z najważniejszych przedsięwzięć w jego dorobku była zrealizowana w Teatrze Polskim we Wrocławiu inscenizacja wszystkich części „Dziadów” Adama Mickiewicza. Premiera całości odbyła się w 2016 roku.
• Muzeum Zamojskie w Zamościu – założone 17 września 1926 roku. Obecnie jest samorządową instytucją kultury Miasta Zamość. Misją muzeum jest gromadzenie, ochrona i popularyzacja wielokulturowego dziedzictwa Zamościa, w tym Starego Miasta wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, oraz regionu zamojskiego. W 2026 roku muzeum obchodzi jubileusz 100-lecia działalności.
• Centrum Kultury Filmowej „Stylowy” w Zamościu – rozpoczęło swoją działalność we wrześniu 1926 roku jako Kino i Kinoteatr „Stylowy”. Obecnie jest samorządową instytucją kultury Miasta Zamość. Cyklicznie odbywają się w nim spotkania w wybitnymi twórcami filmowymi, festiwale filmowe (m.in. Zamojski Festiwal Filmowy „Spotkania z historią”) oraz przeglądy kina europejskiego i światowego. W 2026 roku Centrum obchodzi jubileusz 100-lecia działalności.

Odznaczeni Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

• Tadeusz Wnuk - aktor, reżyser i pedagog. Przez 33 lata związany z Teatrem im. Cypriana Kamila Norwida w Jeleniej Górze, którym przez wiele lat kierował, łącząc działalność artystyczną z pracą edukacyjną i pedagogiczną. W listopadzie 2025 roku zakończył stałą pracę aktorską w jeleniogórskim teatrze.
• Zbigniew Frączkiewicz - rzeźbiarz i artysta wizualny, absolwent Wydziału Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Autor monumentalnego cyklu „Ludzie z żelaza”, realizowanego od 1984 roku i prezentowanego w przestrzeni publicznej wielu miast w Polsce i za granicą. Jego twórczość obejmuje również malarstwo, rysunek, performance, instalację, fotografię i wideo.
• Teresa Mirga – poetka, pieśniarka, gitarzystka i kompozytorka. Urodziła się na polskim Spiszu, w cygańskiej osadzie w Czarnej Górze, gdzie mieszka do dziś. Założycielka i liderka cygańskiego zespołu Kałe Bała (Czarne Włosy), który powstał w 1992 roku. Obok utworów autorskich wykonuje także pieśni należące do tradycji muzycznej Bergitka Roma. Jej poezja została wydana w trzech tomikach wierszy: „Soske kawka?” (1992), „Pieśni z Czarnej Góry” (1999) oraz „Wiersze i pieśni” (2006).
• Robert Majewski – dyrygent chóralny, menedżer kultury oraz animator życia muzycznego. Od 2012 roku jest dyrygentem chóru Vox Singers, działającym przy Płockim Ośrodku Kultury i Sztuki. Pełni także funkcję dyrektora artystycznego Festiwalu Muzyki Jednogłosowej w Płocku oraz dyrygenta chóru senioralnego Złota Jesień.
• Andrzej Schmidt - twórca ludowy, mistrz w dziedzinie kowalstwa, związany z Kujawami i regionem włocławskim. W 1987 roku założył własny warsztat kowalski, zaś w 1999 roku otworzył Galerię w Toruniu, w której przyjmuje zamówienia na wyroby kowalskie. Współpracuje z Muzeum Etnograficznym we Włocławku i Toruniu, a także z Muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu, gdzie znajdują się również jego prace. Członek Oddziału Bydgosko-Toruńskiego Stowarzyszenia Twórców Ludowych.
• Piotr Woliński - twórca ludowy z Kcyni na Pałukach. Wykonuje rzeźby i płaskorzeźby w drewnie o tematyce religijnej i historycznej. Poza własną twórczością przekazuje wiedzę o technice rzeźbienia młodemu pokoleniu. W 2002 roku został uhonorowany Nagrodą im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej”. Członek Oddziału Bydgosko-Toruńskiego Stowarzyszenia Twórców Ludowych.
• Krzysztof Rudziński – menadżer kultury oraz producent teatralny i filmowy. Związany z Teatrem Powszechnym im. Zygmunta Hübnera w Warszawie, gdzie pełnił funkcję zastępcy dyrektora, a następnie dyrektora naczelnego i artystycznego (1991-2007). Współorganizował produkcję wielkich, plenerowych widowisk teatralnych w Telewizji Polskiej m.in. „Nocy Listopadowej” w reż. Andrzeja Wajdy oraz 50 widowisk Teatru Telewizji.
• dr Jacek Feduszka – historyk i badacz dziejów Zamościa, a także wykładowca akademicki Instytutu Sztuki i Kultury Fizycznej Akademii Zamojskiej i starszy kustosz w Dziale Numizmatycznym Muzeum Zamojskiego. Autor scenariuszy i kurator wystaw czasowych w Muzeum Zamojskim w Zamościu. Jest również autorem artykułów i publikacji poświęconych historii Zamościa.
• Jakub Szydłowski - reżyser musicali i spektakli muzycznych, aktor musicalowy i dubbingowy, lektor oraz autor sztuk i tekstów piosenek. W latach 2020-2025 był zastępcą dyrektora ds. artystycznych Teatru Muzycznego w Łodzi, a obecnie pełni tę funkcję w Krakowskim Teatrze Variété. W swoim dorobku ma liczne realizacje musicalowe i teatralne.
• Piotr Czepas – etnograf, muzealnik i badacz dziedzictwa kulturowego. Od ponad 20 lat związany z Muzeum Archeologicznym i Etnograficznym w Łodzi. Specjalizuje się w dokumentowaniu i ochronie tradycyjnego budownictwa wiejskiego oraz dziedzictwa przemysłowego. Jest także wykładowcą akademickim i autorem publikacji poświęconych dziedzictwu kulturowemu.
• Piotr Papiernik – archeolog. Od 35 lat związany z Muzeum Archeologicznym i Etnograficznym w Łodzi. Specjalizuje się w badaniach nad społecznościami epoki kamienia oraz ochronie dziedzictwa archeologicznego, ze szczególnym uwzględnieniem monumentalnych grobowców megalitycznych na Kujawach. Autor licznych publikacji naukowych i działań popularyzatorskich.
• Alicja Pejska – altowiolistka, pedagog i animatorka życia muzycznego. Od ponad 35 lat związana z Filharmonią Łódzką. Jako muzyk pierwszego głosu grupy altówek koncertuje z orkiestrą w Polsce i za granicą. Działalność artystyczną łączy z pracą pedagogiczną i kształceniem kolejnych pokoleń muzyków.
• Robert Rumas - artysta wizualny i scenograf, związany ze sztuką krytyczną lat 90. XX wieku. Od 2004 roku intensywnie współpracuje z teatrem i operą. Stworzył scenografie do ponad 60 przedstawień realizowanych w Polsce i za granicą. W swojej twórczości łączy doświadczenia sztuk wizualnych, instalacji i teatru.
• Roman Pryliński - klarnecista i muzyk orkiestrowy. Od ponad trzech dekad związany z Filharmonią Łódzką, gdzie występuje jako solista pierwszego głosu grupy klarnetów. Koncertował w Polsce i za granicą, uczestniczył w tournée oraz nagraniach orkiestry. Jest również muzykiem kameralnym i pedagogiem.
• Łukasz Maciejewski - krytyk filmowy i teatralny, publicysta, wykładowca i animator kultury. Od lat związany jako wykładowca z Wydziałem Aktorskim Szkoły Filmowej w Łodzi. Autor książek i licznych publikacji poświęconych kinu i teatrowi oraz inicjator i uczestnik przedsięwzięć popularyzujących polską kulturę.
• Elżbieta Chlebek - wokalistka i pedagog, absolwentka Wydziału Jazzu i Muzyki Rozrywkowej Akademii Muzycznej w Katowicach. Od lat związana z Zespołem Śpiewaków Miasta Katowice „Camerata Silesia”, w którym śpiewa głosem altowym, uczestnicząc w koncertach i projektach fonograficznych zespołu. Prowadzi także działalność pedagogiczną w zakresie emisji głosu i śpiewu.
• Bogusław Kowalski - tenor, od lat związany z Zespołem Śpiewaków Miasta Katowice „Camerata Silesia”. Występuje zarówno w składzie zespołu, jak i w partiach solowych, uczestnicząc w wykonaniach muzyki dawnej i współczesnej. Jako solista występował m.in. w Passio Arvo Pärta w NOSPR.
• Grażyna Nowak - wokalistka, wieloletnia członkini Zespołu Śpiewaków Miasta Katowice „Camerata Silesia”. Uczestniczy w krajowych i międzynarodowych przedsięwzięciach koncertowych zespołu, którego repertuar obejmuje zarówno muzykę dawną, jak i współczesną.
• Łukasz Smołka - wokalista, od lat związany z Zespołem Śpiewaków Miasta Katowice „Camerata Silesia”. Występuje także jako solista. W NOSPR wykonywał m.in. partię Ewangelisty w „Passio Domini nostri Jesu Christi secundum Joannem” Arvo Pärta. Brał udział również w realizacjach fonograficznych z udziałem „Cameraty Silesii”.
• Janusz Styszko - wokalista, wieloletni członek Zespołu Śpiewaków Miasta Katowice „Camerata Silesia”. Uczestniczy w projektach koncertowych i fonograficznych zespołu. Występował m.in. w nagraniu opery „Lodoïska” Luigiego Cherubiniego oraz w realizacjach muzyki współczesnej.
• Magdalena Szostak-Krupowicz - sopranistka, od lat związana z Zespołem Śpiewaków Miasta Katowice „Camerata Silesia”. Występuje zarówno w składzie zespołu, jak i w partiach solowych, szczególnie w repertuarze współczesnym. Brała udział m.in. w koncertach Festiwalu Prawykonań oraz projektach „Cameraty Silesii” realizowanych w NOSPR.
• Piotr Sobociński  – operator filmowy, absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi. Autor zdjęć m.in. do filmów „Bogowie”, „Wołyń”, „Cicha noc”, „Boże Ciało”, „Jak najdalej stąd” i „Hiacynt”. Trzykrotnie otrzymał Nagrodę Stowarzyszenia Autorek i Autorów Zdjęć Filmowych PSC za najlepsze zdjęcia do pełnometrażowego filmu fabularnego. Członek m.in. Polskiej Akademii Filmowej, Europejskiej Akademii Filmowej oraz amerykańskiej Academy of Motion Picture Arts and Sciences.
• Aleksandra Demowska-Madejska – altowiolistka, specjalizująca się w muzyce współczesnej, producentka, kuratorka, pedagog i działaczka społeczna, doktor sztuk muzycznych. Od początku działalności Hashtag Ensemble jest altowiolistką zespołu, a od 2023 roku współkieruje warszawską Przestrzenią Muzyki Współczesnej Hashtag Lab. W swoim dorobku ma ponad 60 prawykonań utworów solowych i kameralnych oraz 15 albumów. Prezeska Gildii Muzyki Nowej, sekretarz Zarządu Głównego Stowarzyszenia Polskich Artystów Muzyków oraz wiceprezeska Instytutu Mieczysława Wajnberga.
• Danuta Pioch – wieloletnia przewodnicząca Rady Języka Kaszubskiego, która obchodzi 20-lecie działalności. W 1996 roku wprowadziła język kaszubski do sal lekcyjnych w gminie Sierakowice. Autorka nowoczesnych, angażujących podręczników do nauki języka kaszubskiego dla najmłodszych. Poprzez liczne lokalne inicjatywy animuje życie kulturalne Pomorza.
• Teatr Komuna Warszawa – teatr offowy, założony w 1989 roku przez Grzegorza Laszuka jako „Komuna Otwock. Anarchistyczna wspólnota działań”. W 1996 roku członkowie i członkinie wspólnoty założyli stowarzyszenie, które do dziś działa pod nazwą Teatr Komuna Warszawa. Obecnie teatr kontynuuje misję tworzenia miejsca otwartego na eksperyment artystyczny. Poza tworzeniem spektakli, happeningów i akcji o charakterze performance'ów, grupa zajmuje się również kampaniami społecznymi i ekologicznymi, organizuje warsztaty, koncerty, wystawy, wykłady, a także prowadzi działalność wydawniczą. Od 2020 roku siedziba teatru znajduje się przy ul. Emilii Plater 31 w Warszawie. W 2026 roku teatr obchodzi 30. rocznicę założenia stowarzyszenia.
• Chełmska Biblioteka Publiczna im. Marii Pauliny Orsetti w Chełmie – założona jako koło Polskiej Macierzy Szkolnej w 1906 roku z inicjatywy Marii Pauliny Orsetti. Obecnie jest samorządową instytucją kultury Miasta Chełm. Działalność prowadzi w czterech lokalizacjach na terenie Chełma – siedzibie głównej przy ul. Partyzantów 40 oraz w trzech filiach: Filii nr 1 przy ul. Nadrzecznej 5, Filii nr 2 przy ul. Zachodniej 31, Filii nr 3 przy ul. 11 Listopada 4. W 2026 roku biblioteka obchodzi jubileusz 120-lecia działalności. 
• Orkiestra Dęta im. Ziemi Sławieńskiej Ochotniczej Straży Pożarnej w Sławnie - zespół od sześciu dekad obecny w życiu kulturalnym Sławna i ziemi sławieńskiej. Orkiestra zrealizowała tysiące koncertów i występów, skupiając kolejne pokolenia muzyków oraz podtrzymując tradycję lokalnego ruchu orkiestr dętych. W 2026 roku orkiestra obchodzi jubileusz 60-lecia działalności.