W inauguracji obchodów udział wzięła Bożena Żelazowska, sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, generalna konserwator zabytków. Wiceministra uhonorowała Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Katarzynę Piotrowską, która od lat uczestniczy w przygotowywaniu i prowadzeniu procesów wpisów na Listę Światowego Dziedzictwa. Wręczyła też odznaki honorowe „Zasłużony dla Kultury Polskiej” oraz Złote i Srebrne odznaki „Za opiekę nad zabytkami”. 

Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków to czas refleksji nad stanem ochrony dziedzictwa i rozmowy o konkretnych rozwiązaniach, które mają realny wpływ na przyszłość zabytków. Tegoroczne święto ma wymiar szczególny. 18 listopada 2025 roku Prezydent RP podpisał nowelizację ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy nie tylko upraszczają i usprawniają procedury administracyjne, ale też udowadniają, że ochrona zabytków nie jest obszarem zamkniętym i niezmiennym. To system, który musi reagować na współczesne wyzwania – tempo inwestycji, potrzeby właścicieli, oczekiwania społeczne, a jednocześnie nie może tracić z pola widzenia podstawowej zasady: nadrzędności ochrony wartości historycznych, artystycznych i naukowych – mówiła Bożena Żelazowska, sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego. – W Międzynarodowym Dniu Ochrony Zabytków dziękuję wszystkim, którzy z pasją i zaangażowaniem działają na rzecz zachowania dziedzictwa kulturowego – dodała.

Odznaczenia dla osób szczególnie zasłużonych w dziedzinie ochrony zabytków 

Obchody Międzynarodowego Dnia Ochrony Zabytków rozpoczęły się od uhonorowania zasłużonych działaczy na rzecz zabytków.

Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” otrzymała Katarzyna Piotrowska – specjalistka w zakresie zarządzania dziedzictwem kulturowym oraz współpracy międzynarodowej, która od lat aktywnie uczestniczy w realizacji Konwencji Światowego Dziedzictwa UNESCO oraz przygotowywaniu i prowadzeniu procesów wpisów na Listę Światowego Dziedzictwa.

Odznaki honorowe „Zasłużony dla Kultury Polskiej” otrzymali: 

• Katarzyna Jagiełło – wieloletnia pracowniczka Narodowego Instytutu Dziedzictwa, która koordynowała współpracę polsko-niemiecką, wspierała przedsięwzięcia edukacyjne i kulturalne na rzecz rozwoju i promocji Parku Mużakowskiego; 
• Iwona Wildner-Nurek – architektka krajobrazu, specjalistka w zakresie ochrony zabytkowych parków i ogrodów, autorka licznych opracowań konserwatorskich, ekspertyz i dokumentacji o dużym znaczeniu dla ochrony krajobrazu kulturowego w Polsce;
• dr Nina Glińska - archeolożka oraz pracowniczka Narodowego Instytutu Dziedzictwa, aktywnie działa na rzecz ochrony dziedzictwa niematerialnego, prowadzi działania koordynacyjne, popularyzatorskie i edukacyjne dotyczące m.in. obchodów Europejskich Dni Archeologii w Polsce;
• Joanna Piotrowska - historyczka sztuki i ekspertka w zakresie ochrony zabytków, związana z Narodowym Instytutem Dziedzictwa, zajmuje się m.in. koordynacją konkursu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków „Zabytek Zadbany”. 

Złotą odznaką „Za opiekę nad zabytkami” zostali uhonorowani:

• ks. Piotr Śliwka – inicjator i organizator kompleksowych prac konserwatorskich w katedrze w Świdnicy – jednego z najcenniejszych obiektów sakralnych regionu; 
• o. Izydor Matuszewski OSPPE – od ponad 60 lat związany z Zakonem Paulinów, kako kustosz i przeor Sanktuarium Jasnogórskiego zabiegał o renowację Cudownego Obrazu Matki Bożej, zabytkowych wnętrz oraz cennych zbiorów muzealnych;
• Jadwiga Borowska-Antoniewicz – wieloletnia pracowniczka Delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Częstochowie, zajmuje się działalnością edukacyjną i popularyzatorską oraz wspiera inicjatywy społeczne na rzecz zachowania zabytków; 
• Ewa Pańczyk – Miejska Konserwator Zabytków w Żorach, w swojej działalności łączy zadania administracyjne z inicjatywami edukacyjnymi i społecznymi, dbając o zachowanie lokalnego dziedzictwa oraz jego właściwe udostępnianie mieszkańcom. 

Srebrne odznaki „Za opiekę nad zabytkami” odebrali:

• ks. Grzegorz Kwaśniewski – proboszcz parafii pw. św. Małgorzaty w Graboszewie, inicjator prac konserwatorskich i badań, które ujawniły wyjątkowe wartości historyczne oraz artystyczne zabytkowego kościoła w Graboszewie;
• Beata Marzęta – od wielu lat zaangażowana w ochronę dziedzictwa Wielkopolski, w tym w dokumentowanie zasobów zabytkowych regionu oraz działania popularyzujące wiedzę o jego zabytkach, zajmuje się m.in. organizacją Europejskich Dni Dziedzictwa;
• dr Anna Fogel – radca prawny i ekspertka w zakresie prawa ochrony zabytków oraz planowania przestrzennego, specjalizuje się w problematyce ochrony krajobrazu, instrumentów prawnych ochrony dziedzictwa oraz ich praktycznego zastosowania;
• Zbigniew Misiuk – archeolog i specjalista Narodowego Instytutu Dziedzictwa, zaangażowany w projekty badawcze, opiniodawcze i cyfryzacyjne. Łączy działalność ekspercką z popularyzacją wiedzy o dziedzictwie archeologicznym;
• Michał Sekuła - archeolog z wieloletnim doświadczeniem badawczym i muzealnym, pracownik Narodowego Instytutu Dziedzictwa, łączy działalność ekspercką z pracą popularyzatorską i edukacyjną.

Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków 2026

Obchodzony 18 kwietnia Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków został ustanowiony w 1983 roku przez Międzynarodową Radę Ochrony Zabytków (ICOMOS). To święto wszystkich osób zaangażowanych w ochronę dziedzictwa – zarówno specjalistów, jak i właścicieli oraz opiekunów zabytków.

Tegoroczne obchody odbywają się w zespole klasztoru ojców Paulinów na Jasnej Górze w Częstochowie, uznanym za pomnik historii. Kompleks klasztorny jest świadectwem wielowiekowego rozwoju architektury – od gotyckich początków, przez rozbudowę fortyfikacji w XVII wieku, po barokowe przekształcenia i późniejsze modernizacje. To także przestrzeń o szczególnej wartości duchowej i symbolicznej, głęboko zakorzeniona w historii i tożsamości narodowej.

Pierwszego dnia obchodów uczestnicy dyskutowali na temat transformacji cyfrowej w obszarze ochrony zabytków - jej szansach, związanych z wykorzystaniem nowych technologii i systemów bazodanowych, oraz wyzwaniach, takich jak: jakość i aktualność danych czy uwarunkowania prawne. Drugiego dnia poruszona zostanie problematyka współpracy na rzecz ochrony konserwatorskiej najmłodszego dziedzictwa kulturowego w Polsce.

Dowiedz się więcej 

» Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków: https://nid.pl/miedzynarodowy-dzien-ochrony-zabytkow/