Powrót

„Obywatelka Cepelia” w Muzeum Narodowym w Krakowie - wystawa o symbolu polskiej kultury materialnej PRL

08.10.2026

Cepelia - sieć sklepów z ludowym wzornictwem - przez cztery dekady kształtowała codzienną estetykę Polaków. Wpływała na wygląd ich mieszkań, stroju, pamiątek, a jednocześnie współtworzyła oficjalny obraz rodzimej tradycji i nowoczesności. Prezentowana w Muzeum Narodowym w Krakowie od 9 października wystawa „Obywatelka Cepelia” po raz pierwszy prezentuje ten fenomen w szerokiej perspektywie, łącząc konteksty społeczne, projektowe, wizualne i ideologiczne.

„Obywatelka Cepelia” w Muzeum Narodowym w Krakowie - wystawa o symbolu polskiej kultury materialnej PRL, fot. MKiDN

Wystawę „Obywatelka Cepelia” w Muzeum Narodowym w Krakowie 8 października otworzyła Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego. Ekspozycję można oglądać do 21 lutego 2027 roku.

Wystawa „Obywatelka Cepelia” opowiada nie tylko o naszej historii, ale także o tym, z czego możemy być niezwykle dumni. Pokazuje, że polska tradycja i ludowe wzornictwo od dziesięcioleci inspirują twórców – projektantów mody i designerów. Dziś na nowo odkrywamy piękno polskich tkanin, mebli, ceramiki i wzorów inspirowanych folklorem. To część naszego dziedzictwa, która ponownie może stać się polską wizytówką - powiedziała Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego. - Bardzo się cieszę, że tę wystawę zorganizowało Muzeum Narodowe w Krakowie. To pokazuje, jak ważne dla naszych instytucji narodowych jest dziedzictwo – także to związane z polską kulturą ludową. Jestem przekonana, że „Obywatelka Cepelia” przyciągnie wielu zwiedzających i okaże się jednym z frekwencyjnych sukcesów – dodała.

Opowieść o ideach, które ukształtowały polskie wnętrza drugiej połowy XX wieku

„Obywatelka Cepelia” to pierwsza w Polsce, krytyczna i przekrojowa wystawa poświęcona jednej z najbardziej wpływowych, a jednocześnie najmniej rozumianych instytucji wytwarzającej i dystrybuującej przedmioty artystyczne oraz dzieła sztuki. Zwiedzający zostaną zaproszeni do refleksji nad tym, jak powstawały przedmioty codziennego użytku w PRL, jaką rolę pełniła estetyka w państwowym systemie kultury oraz w jaki sposób dziedzictwo Cepelii powraca dziś w modzie, działalności projektowej i zbiorowej nostalgii. 

Ekspozycja odsłania pełne spektrum funkcjonowania Cepelii - właściwie Centrali Przemysłu Ludowego i Artystycznego – od projektowania i produkcji, przez badania i eksperyment, po system sprzedaży i wystawiennictwa. W jej przestrzeniach zobaczymy zarówno wyroby nowoczesne, jak i tzw. ludowe oraz modę, biżuterię, pamiątkarstwo, plakaty i wydawnictwa. 

Wystawa prezentuje również współpracę z Cepelią najwybitniejszych twórców epoki w zakresie tkaniny (Jolanta Owidzka, Wojciech Sadley) oraz ceramiki (Helena i Lech Grześkiewiczowie). Zwiedzający zobaczą unikaty, krótkoseryjne wyroby wybitnych projektantów oraz masową produkcję codziennego użytku, w tym również przykłady słynnego „cepeliowskiego kiczu”. Większość z udostępnionych obiektów pochodzi z prywatnych zbiorów lub magazynów różnych muzeów i nigdy wcześniej nie była pokazywana.

Ekspozycja wpisuje się w najnowsze badania nad kulturą materialną PRL. Pozwala zrozumieć, dlaczego Cepelia – instytucja o ogromnym wpływie społecznym i kulturotwórczym - do dziś budzi sprzeczne emocje. To opowieść o ideach, ambicjach, estetykach i napięciach, które ukształtowały polskie wnętrza drugiej połowy XX wieku i pozostawiły wyraźny ślad w zbiorowej pamięci.

Dowiedz się więcej 

» Szczegółowe informacje o wystawie „Obywatelka Cepelia” na stronie Muzeum Narodowego w Krakowie: https://mnk.pl/wystawy/obywatelka-cepelia/ 

Zdjęcia (6)

{"register":{"columns":[]}}