Monstrancję odnaleźli wiosną br. funkcjonariusze francuskiej policji. Obiekt został oficjalnie przekazany stronie polskiej 12 października w Ambasadzie RP w Paryżu.

Zachowana dokumentacja potwierdza, że już w połowie XVIII wieku zabytkowa monstrancja znajdowała się w kościele parafialnym w Moskorzewie. Po kradzieży jej identyfikację umożliwiła karta zabytku sporządzona przez służby konserwatorskie w latach 90. XX wieku. Monstrancja jest wyjątkowym przykładem kunsztu dawnego złotnictwa. Świadczą o tym: misterna, ażurowa konstrukcja, liczne wieżyczki i baldachimy oraz bogato zdobiona stopa. Niemal w całości wykonano ją ze srebra, a złoceniami podkreślono detale figurek świętych oraz przedstawienia Marii z Dzieciątkiem – powiedziała Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego. – Odzyskanie tego cennego zabytku zawdzięczamy współpracy międzynarodowej oraz zaangażowaniu i skuteczności zespołu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Mamy doświadczenie, wypracowane metody działania i ogromną motywację do pracy. Bardzo się cieszę, że monstrancja mogła wrócić do domu i że ta historia będzie miała swój dalszy ciąg – dodała.

Poznaj zabytkową XVII-wieczną monstrancję

XVII-wieczna monstrancja wykonana jest ze srebra oraz częściowych złoceń i umieszczona na bogato zdobionej stopie. Jej ażurowa forma została zbudowana z licznych i starannie wykonanych wieżyczek, pinakli, łuków i baldachimów. W jej centrum znajduje się puszka ozdobiona złoconą głową w kształcie promieni słonecznych, a całość wzbogacona jest licznymi postaciami świętych oraz Madonny z Dzieciątkiem.

W 1997 r. monstrancja została skradziona z kościoła parafialnego pw. św. Małgorzaty w Moskorzewie w woj. świętokrzyskim. Następnie została włączona do krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem, prowadzonym przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Odnalezienie i odzyskanie zabytku

Poszukiwaną monstrancję na jednym ze stoisk handlowych odnaleźli wiosną 2026 roku francuscy policjanci z jednostki Direction Nationale de La Police Judiciaire w Nanterre. Obiekt udało im się rozpoznać dzięki informacjom zamieszczonym przez Polskę w bazie skradzionych dzieł sztuki, prowadzonej przez INTERPOL.

Na podstawie przesłanych informacji i fotografii zabezpieczonej monstrancji Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego potwierdziło jej tożsamość. Niezwykle pomocna okazała się dokumentacja obiektu dostarczona przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Kielcach, w tym m.in. prowadzona od 1983 r. karta zabytku.

Działania restytucyjne Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego

W wyniku działań restytucyjnych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Polski powróciły już 924 dobra kultury. Obecnie prowadzimy ponad 200 spraw restytucyjnych w 18 krajach.