Konferencję „Dziedzictwo przemysłowe w zjednoczonej Europie” otworzyli: Bożena Żelazowska, sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, generalna konserwator zabytków; Michał Krasucki, p.o. dyrektora Narodowego Instytutu Dziedzictwa oraz Piotr Gerber, prezes Polskiego Komitetu Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego TICCIH.

Polska jako pierwszy kraj na świecie wpisała na Listę światowego dziedzictwa UNESCO obiekt poprzemysłowy – Kopalnię Soli w Wieliczce. Tę tradycję kontynuowaliśmy, obejmując ochroną kolejne wyjątkowe świadectwa rozwoju techniki i przemysłu. Na Liście znajdują się dziś m.in. Kopalnia rud ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi w Tarnowskich Górach oraz Krzemionkowski region pradziejowego górnictwa krzemienia pasiastego. Dziedzictwo techniki zajmuje również ważne miejsce wśród polskich kandydatur na Listę UNESCO. Na polskiej Liście informacyjnej znajdują się m.in. Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju, dokumentujące rozwój przemysłu papierniczego, pola naftowe w Bóbrce, związane z początkami światowego przemysłu naftowego, a także dziedzictwo górnictwa węglowego, którego symbolem jest Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu – powiedziała Bożena Żelazowska, sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, generalna konserwator zabytków. – Samo zachowanie i zagospodarowanie obiektów poprzemysłowych nie jest jednak wystarczające. Równie istotna jest ochrona wiedzy, umiejętności i doświadczeń kolejnych pokoleń, które kształtowały dziedzictwo przemysłowe, a które wraz z odchodzeniem od paliw kopalnych mogą zostać bezpowrotnie utracone – dodała.

Konferencja naukowa „Dziedzictwo przemysłowe w zjednoczonej Europie”

Ochrona dziedzictwa przemysłowego w krajach europejskich opiera się na różnych przepisach i lokalnych praktykach. Poszczególne państwa mają odmienne doświadczenia w zachowywaniu zabytków techniki. W Europie Wschodniej proces deindustrializacji rozpoczął się później niż w Europie Zachodniej, co wpływa na stan zachowania zabytków oraz możliwości ich ponownego wykorzystania. Na ochronę dziedzictwa przemysłowego wpływają również ogólnoeuropejskie przepisy dotyczące ochrony środowiska. Plany odejścia do 2050 roku od paliw kopalnych w produkcji energii będą miały wpływ na możliwość dalszego użytkowania ruchomych zabytków techniki. Dotyczy to m.in. zabytkowych lokomotyw, silników parowych, historycznych samochodów, motocykli czy samolotów. 

Konferencja naukowa „Dziedzictwo przemysłowe w zjednoczonej Europie” umożliwi wymianę doświadczeń i dobrych praktyk dotyczycących zachowania zabytków techniki. W ramach dwudniowego wydarzenia zaplanowano sześć paneli dyskusyjnych:

• PANEL I: Prawo i praktyka w ochronie dziedzictwa przemysłowego w krajach europejskich,
• PANEL II: Wsparcie europejskie w finansowaniu projektów ochrony i wykorzystania europejskiego dziedzictwa przemysłowego,
• PANEL III: Dyskusja nad powołaniem organizacji zajmującej się europejskim dziedzictwem przemysłowym,
• PANEL IV: Dobre praktyki w ochronie i wykorzystaniu zabytków kolejnictwa,
• PANEL V: Rewitalizacja linii kolejowych w Polsce,
• PANEL VI: Propozycja ze Śląska - zachowanie dziedzictwa górniczego w ruchu.

Efektem dyskusji ma być sformułowanie zasad ochrony zabytków techniki w wymiarze europejskim, a także określenie dobrych praktyk przy adaptacji zabytków techniki do nowych funkcji.

Dowiedz się więcej 

» Konferencja naukowa „Dziedzictwo przemysłowe w zjednoczonej Europie”: https://nid.pl/2026/10/08/mkonferencja-dziedzictwo-przemyslowe/