Z okazji przedpremierowego pokazu filmu, będącego integralną częścią projektu, 23 kwietnia br. w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki odbyła się konferencja prasowa z udziałem Marty Cienkowskiej, ministry kultury i dziedzictwa narodowego.

Pawilon Polski od lat utrzymuje bardzo wysoki poziom artystyczny i podejmuje istotne tematy, czego dowodem jest również tegoroczny projekt „Języki z wody”. To przedsięwzięcie odważne, piękne i unikatowe, które mówi o tworzeniu wspólnoty w oparciu o silną tożsamość oraz odważną obronę wartości. Szczególne gratulacje należą się artystom: Bognie Burskiej i Danielowi Kotowskiemu oraz kuratorkom: Ewie Chomickiej i Jolancie Woszczenko. Ich praca jest wyrazem odwagi i dowodem na to, że sztuka oraz soft power mogą edukować i uczyć w sposób nieoczywisty, przecierając ścieżki uważności – mówiła Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego podczas przedpremierowego pokazu filmu „Języki z wody” w warszawskiej Zachęcie. – Komunikacja w tym ujęciu jest przedstawiona jako proces płynny, miękki i niepolaryzujący, zachodzący zarówno między ludźmi, jak i między gatunkami. Polska sztuka uczy w ten sposób komunikacji włączającej oraz wrażliwości, zmieniając perspektywę społeczną, która często postrzega pewne cechy jako ubytek lub wykluczenie – dodała.

Sztuka, która ocala niesłyszalne

Osią opowieści wystawy „Języki z wody” są historie utraty i odbudowy – od odradzania się kultur wielorybów, po współczesne próby odzyskiwania języków i narracji marginalizowanych przez dominujące systemy komunikacji. Społeczny Chór w Ruchu wykonuje interpretacje pieśni wielorybów - jednocześnie w języku fonicznym i w międzynarodowym języku migowym.

Instalacja łączy obraz, dźwięk oraz doświadczenie fizyczne – poprzez fale akustyczne, przywołujące wrażenia wokalizacji i echolokacji waleni. Choreografię zbiorowego ciała Chóru inspiruje ruch ławicy ryb (Alicja Czyczel).

Geneza projektu „Języki z wody”

Projekt odwołuje się do idei Deaf Gain, która postrzega głuchotę jako odrębną kulturę i źródło nowych form ekspresji. Część materiału powstaje w wodzie – środowisku, odwracającym role komunikacyjne: osoby głuche zachowują swobodę język migowego, podczas gdy dźwięk ulega deformacji. Granica między powietrzem a wodą stanie się przestrzenią spotkania różnych języków i sposobów percepcji.

„Języki z wody” rozwijają wątki z pracy „Bunt Głuchych. Odnowa” (Zachęta, 2025) oraz nawiązują do nagarań Rogera Payne’a „Songs of the Humpback Whale” (1970), które zapoczątkowały globalny ruch ochrony wielorybów, ujawniając złożoność ich komunikacji.

Biennale – polifonia różnorodności

Kuratorka Biennale 2026, Koyo Kouoh, proponuje refleksję nad tym, co delikatne, ciche i na co dzień pomijane – nad zaniedbanymi narracjami i mikropamięciami. „Języki z wody” wpisują się w tę perspektywę, badając granice komunikacji i tworząc przestrzeń dla wielogłosowych wspólnot – także z uwzględnieniem perspektywy zwierząt.

Wystawę na Biennale w Wenecji będzie można zwiedzać od 9 maja do 22 listopada br. Udział Polski w 61. Międzynarodowej Wystawie Sztuki – La Biennale di Venezia finansuje Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Dowiedz się więcej

» Odwiedź stronę Pawilonu Polskiego w Wenecji: labiennale.art.pl