Pierwszy międzynarodowy traktat Rady Europy dotyczący zasad koprodukcji seriali audiowizualnych

Prace nad Konwencją były prowadzone w latach 2021-2025 w odpowiedzi na zmiany zachodzące na rynku audiowizualnym. W ostatnich latach seriale stały się jednym z najważniejszych formatów produkcji audiowizualnej, a znacząca część projektów powstaje w modelu koprodukcji międzynarodowej. Dotychczas brakowało jednak wspólnych ram prawnych regulujących takie przedsięwzięcia na poziomie wielostronnym. Przyjęcie tekstu Konwencji przez Komitet Ministrów Rady Europy 26 listopada 2025 roku stanowił istotny krok w kierunku uporządkowania tych kwestii.

Konwencja jest pierwszym międzynarodowym traktatem Rady Europy poświęconym zasadom koprodukcji seriali audiowizualnych i stanowi rozwinięcie dotychczasowych regulacji dotyczących koprodukcji filmowej. Jej celem jest stworzenie wspólnych zasad współpracy między producentami z różnych państw, ułatwienie finansowania i realizacji międzynarodowych koprodukcji serialowych oraz umożliwienie uznawania takich koprodukcji za produkcje krajowe dla celów systemów wsparcia publicznego państw-stron.

Co zyska Polska dzięki przystąpieniu do Konwencji?

Przystąpienie Polski do Konwencji umożliwi, m.in.:

• wsparcie polskiej kultury i tożsamości – ułatwi polskim producentom współpracę z zagranicznymi partnerami przy produkcji seriali oraz zwiększy obecność polskich treści na rynkach międzynarodowych;
• zwiększenie konkurencyjności polskiego sektora audiowizualnego – współpraca międzynarodowa sprzyja wymianie doświadczeń, know-how oraz dostosowaniu produkcji do międzynarodowych standardów;
• dostęp do większych środków finansowych – koprodukcje międzynarodowe umożliwiają realizację projektów o większej skali i wyższym budżecie, finansowanym z mechanizmów krajowych (w polskim przypadku z tzw. zachęt do produkcji audiowizualnej);
• rozwój gospodarczy i nowe miejsca pracy – koprodukcje generują inwestycje w infrastrukturę produkcyjną, usługi techniczne oraz zasoby ludzkie;
• ułatwienie dystrybucji zagranicznej – współpraca międzynarodowa zwiększa potencjał eksportowy polskich produkcji serialowych;
• rozwój wymiany kulturowej – wspólne projekty sprzyjają współpracy twórczej i różnorodności treści audiowizualnych.

Z punktu widzenia Polski, Konwencja będzie miała znaczenie dla producentów działających na rynku serialowym, którzy coraz częściej uczestniczą w projektach międzynarodowych. Przyjęcie wspólnych zasad koprodukcji może ułatwić udział polskich podmiotów w takich przedsięwzięciach oraz zwiększyć możliwości korzystania z różnych źródeł finansowania w Europie.

Konwencja nie nakłada na Polskę obowiązku tworzenia nowych krajowych programów wsparcia ani zmiany obowiązujących przepisów prawa. Nie spowoduje też bezpośrednich skutków finansowych dla budżetu państwa ani jednostek samorządu terytorialnego w postaci zmniejszenia dochodów lub zwiększenia wydatków.