Uroczystość, która po raz pierwszy odbyła się w Polsce, była jednym z wydarzeń towarzyszących tegorocznym Międzynarodowym Targom Książki. W wydarzeniu w Muzeum Sztuki Nowoczesnej wzięła udział Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego.

Spotykamy się dziś nie tylko po to, by oddać hołd wybitnemu talentowi literackiemu, lecz także, by celebrować fundament europejskiej wspólnoty – siłę opowieści. W świecie kształtowanym przez gwałtowne przemiany technologiczne, nieustanny przepływ informacji i dominację mediów społecznościowych literatura pozostaje przestrzenią refleksji, wyobraźni i głębokiego zrozumienia drugiego człowieka. To dzięki książkom możemy poznawać perspektywy odmienne od naszych, rozwijać empatię i pełniej dostrzegać złożoność ludzkiego doświadczenia. Siłą literatury europejskiej od zawsze była jej niezwykła różnorodność – bogactwo języków, historii, tradycji i wrażliwości, które jednocześnie ukazują uniwersalność emocji łączących nas ponad granicami – mówiła Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego. - Nagroda Literacka Unii Europejskiej daje twórcom nie tylko rozpoznawalność, ale również możliwość przekładu ich dzieł na inne języki. Dzięki temu historie zakorzenione w konkretnej kulturze mogą przekraczać granice państw i docierać do czytelników w całej Europie – dodała.

Czym jest Nagroda Literacka Unii Europejskiej?

Nagroda Literacka Unii Europejskiej (EUPL) jest przyznawana od 2009 roku w trzyletnich cyklach. Każdego roku uczestniczy w niej jedna trzecia krajów zaangażowanych w program, co – dzięki rotacyjnemu systemowi – pozwala na równomierne promowanie literatury wszystkich państw. Głównymi celami Nagrody jest wspieranie obiegu literatury w Europie, zwiększanie transgranicznej sprzedaży książek, a także popularyzowanie zagranicznych utworów literackich wśród europejskich czytelników.

W pierwszych latach funkcjonowania Nagrody laureatów z poszczególnych krajów wybierały wyznaczone organizacje narodowe, a każdego roku wyróżniano 13-14 autorów. W 2022 roku wprowadzono zmiany w formule konkursu – zamiast nagradzać jednego twórcę z każdego kraju, międzynarodowe jury zaczęło wyłaniać jednego głównego laureata spośród wszystkich nominowanych oraz przyznawać pięć wyróżnień specjalnych. Od 2025 roku liczba wyróżnień specjalnych została ograniczona do dwóch.

Autorzy oraz ich powieści są corocznie nominowani przez krajowe podmioty, posiadające szeroką wiedzę o lokalnym rynku literackim. W proces selekcji zaangażowane są zarówno instytucje publiczne, jak i podmioty trzeciego sektora – fundacje i stowarzyszenia twórcze. W 2023 roku za organizację polskiej selekcji do Nagrody Literackiej Unii Europejskiej odpowiadała Polska Izba Książki.

Laureat Nagrody otrzymuje 5 tys. euro, a zwycięska książka – wsparcie promocyjne i translatorskie. Corocznie publikowana jest też antologia z tekstami laureatów w językach oryginalnych i tłumaczeniach na języki angielski i francuski (dostępny bezpłatnie ebook).

Koordynatorami Nagrody są Federacja Wydawców Europejskich (FEP) oraz Europejska i Międzynarodowa Federacja Księgarzy (EIBF).

Poznaj autorów nominowanych do Nagrody w 2026 roku

W tegorocznej edycji Nagrody Literackiej Unii Europejskiej uczestniczyły: Armenia, Chorwacja, Czechy, Cypr, Estonia, Finlandia, Francja, Kosowo, Liechtenstein, Luksemburg, Mołdawia, Czarnogóra, Macedonia Północna oraz Szwecja. Polska znalazła się w grupie państw, których autorzy będą ubiegać się o Nagrodę w 2027 roku.

W 2026 roku do Nagrody nominowanych było 14 autorów:

• Sargis Hovsepyan (Armenia)
• Lora Tomaš (Chorwacja)
• Evridiki Pericleous-Papadopoulou (Cypr)
• Dora Kaprálová (Czechy)
• Lilli Luuk (Estonia)
• Susanna Hast (Finlandia)
• Hélène Frédérick (Francja)
• Arben Idrizi (Kosowo)
• Mathias Ospelt (Liechtenstein)
• Elise Schmit (Luksemburg)
• Paula Erizanu (Mołdawia)
• Vladimir Vujović (Czarnogóra)
• Ivan Shopov (Macedonia Północna)
• Frans Wachtmeister (Szwecja)

» Biogramy wszystkich autorów są dostępne na stronie: https://euprizeliterature.eu/en/prize-edition/2026/

Dowiedz się więcej

» Szczegółowe informacje o Nagrodzie Literackiej Unii Europejskiej: https://euprizeliterature.eu/en/about/