„Cardinal de Richelieu” to jedna z najbardziej ikonicznych i rozpoznawalnych róż z historycznej grupy róż francuskich (Rosa gallica), wprowadzona do uprawy około 1840 roku. Jej dokładny rodowód pozostaje botaniczną zagadką – najprawdopodobniej została wyhodowana w Holandii jako „Rose Van Sian”, a następnie sprowadzona do Francji przez legendarnego Jeana Laffaya lub stworzona w Belgii przez Louisa Parmentiera. Jej nazwa upamiętnia pierwszego ministra króla Ludwika XIII, znanego szerokiej kulturze jako czarny charakter z powieści Aleksandra Dumasa „Trzej muszkieterowie”. Kryje się w niej genialna ironia: potężny kardynał był nazywany „Czerwoną Eminencją” ze względu na swoje szkarłatne szaty, tymczasem dedykowana mu odmiana jest jedną z najciemniejszych, głęboko fioletowych róż w historii botaniki.

Pod koniec kwitnienia jej płatki zyskują dymno-popielate refleksy, przez co dziewiętnastowieczni ogrodnicy szybko przemianowali ją na „Szarą Eminencję” – co w historii było przydomkiem zakonu ojca Józefa, sekretnego doradcy kardynała.

Wokół krzewu narosła też urokliwa opowieść związana z epoką wiktoriańską i panującym wówczas, rygorystycznym „językiem kwiatów” (floriografią). Według tej salonowej legendy, podarowanie komuś pąka „Cardinal de Richelieu” miało nieść ze sobą  potajemny komunikat oznaczający „tajemnicę, oczarowanie oraz potężną magię, przed którą nie ma ucieczki”. Choć historycy i badacze floriografii przypominają, że XIX-wieczne słowniki przypisywały ogólne znaczenia całym barwom (gdzie purpura oznaczała majestat i dumę), a nie konkretnym odmianom ogrodowym, to opowieść o tej róży jako kwiecie do dyskretnego wyznawania zakazanej miłości na stałe zapisała się w jej romantycznym folklorze.

Melancholijny urok tych kwiatów o fakturze „teatralnego aksamitu” sprawił, że stały się one również wielką muzą dla wiktoriańskich malarzy martwych.

Pełne, kuliste kwiaty (ok. 8 cm średnicy) początkowo mają głęboką, winno-purpurową barwę, która w miarę rozkwitania przechodzi w odcienie śliwki i fioletu. W samym sercu pąka kryje się malutkie, białe oczko, wokół którego płatki fantazyjnie wywijają się do tyłu. Kwiaty roztaczają silny, klasyczny zapach dawnych róż. Odmiana kwitnie tylko raz, w środku lata, lecz robi to niezwykle widowiskowo i obficie.

Krzew tworzy zwarty, elegancki pokrój o wysokości 1–1,5 metra. Jego cienkie pędy są niemal pozbawione kolców, co w połączeniu z ciemnozielonymi liśćmi czyni go idealnym wyborem na bezpieczne rabaty i obwódki. Roślina wyróżnia się pancerną odpornością – bez problemu znosi polskie mrozy (nawet do -32°C) i toleruje słabsze podłoża na jasnych stanowiskach. Ponieważ kwitnie na starszych pędach, po letnim spektaklu wymaga jedynie lekkiego cięcia sanitarno-kosmetycznego.

---

Fot.: rosarium.com.pl. Publikacja za zgodą autora