„Leda” to jedna z najbardziej spektakularnych, klasycznych róż damasceńskich, znana w Europie przed 1827 rokiem. Jej nazwa nawiązuje bezpośrednio do mitologii greckiej i opowieści o królowej Sparty uwiedzionej przez Zeusa pod postacią śnieżnobiałego łabędzia. Ta poetycka metafora idealnie odzwierciedla wizualny fenomen odmiany: jej okrągłe pąki mają początkowo niezwykle głęboki, ciemnokarminowy, wręcz jagodowy odcień. Jednak w momencie rozkwitu z mrocznego pąka wyłania się gęsty, mlecznobiały kwiat, którego pofalowane krawędzie są nieregularnie nakrapiane i muśnięte purpurą. Ten rzadki efekt „malowanego damaszku” sprawia, że biel płatków symbolizuje pióra łabędzia, a malinowe akcenty wyglądają niczym krople krwi, tworząc niesamowity, artystyczny kontrast. W miarę pełnego otwierania się urocze rozety ukazują w samym centrum kultowe dla róż historycznych, zielone oczko otoczone złotymi pręcikami.

Prawdziwą i fascynującą ciekawostką botaniczną tej odmiany jest jej skłonność do genetycznych powrotów, co ujawnia sekret jej różowej siostry bliźniaczki. Dokładnie sto lat po oficjalnym udokumentowaniu białej „Ledy”, w 1927 roku, w ogrodach zaobserwowano jej unikalną, równoległą mutację (tzw. sport) – odmianę „Pink Leda”. Posiada ona identyczny pokrój oraz zapach, jednak jej płatki mają głęboki, ciepły odcień pastelowego różu, zachowując te same ciemniejsze, purpurowe obrzeżenia. Co najciekawsze, ta historyczna zmiana wciąż drzemie w kodzie genetycznym krzewu. Zdarza się, że pod wpływem specyficznych warunków pogodowych (np. chłodnej wiosny lub nagłych letnich upałów), klasyczna, biała „Leda” potrafi uaktywnić swoje uśpione geny. Krzew wypuszcza wtedy na jednej z gałęzi wyłącznie różowe kwiaty, fundując ogrodnikowi niesamowity, żywy pokaz botanicznej ewolucji.

W realiach ogrodowych roślina ta tworzy bardzo gęsty, silny i rozłożysty krzew, osiągający standardowo od 1,2 do 1,5 metra wysokości, dlatego potrzebuje w ogrodzie sporo wolnej przestrzeni. Pędy są sztywne, kolczaste, pokryte pięknymi, matowymi, szarozielonymi liśćmi. „Leda” kwitnie tylko raz w sezonie – niezwykle obficie i długo na przełomie czerwca i lipca, uwalniając przy tym oszałamiający, potężny i legendarnie słodki aromat dawnych róż konfiturowych. Odmiana ta charakteryzuje się wybitną mrozoodpornością (strefa 4b USDA, wytrzymuje bez okrywania spadki temperatur poniżej -25°C) oraz dużą odpornością na choroby i tolerancją wobec słabszych gleb. Świetnie radzi sobie na stanowiskach w lekkim półcieniu, co dodatkowo pomaga na dłużej utrzymać i chronić przed słońcem jej unikalne, szkarłatne brzegi.

---

Fot.: rosarium.com.pl. Publikacja za zgodą autora