Powrót

Rozpoczęła się 4. edycja Międzynarodowej Konferencji ETHER - rozmawiamy o danych i technologiach w ochronie dziedzictwa

17.11.2026

Jak wykorzystać dostępne dane i technologie, aby odpowiednio wcześnie rozpoznawać zagrożenia, w pełni wykorzystywać potencjał rozwojowy i skuteczniej chronić dziedzictwo? To pytanie towarzyszy 4. edycji Międzynarodowej Konferencji ETHER - Eternal Heritage/Wieczne Dziedzictwo. Wydarzenie odbywa się 17 i 18 listopada br. w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie.

Rozpoczęła się 4. edycja Międzynarodowej Konferencji ETHER - rozmawiamy o danych i technologiach w ochronie dziedzictwa, fot. MKiDN

Konferencję organizuje Narodowy Instytut Dziedzictwa w ramach działalności Centrum Kompetencji ds. Digitalizacji Zabytków pod patronatem honorowym Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Polskiego Komitetu do spraw UNESCO. W konferencji udział wzięła Bożena Żelazowska, sekretarz stanu  Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Technologia ma prawdziwą wartość dopiero wtedy, gdy pomaga nam lepiej zrozumieć dziedzictwo i podejmować trafniejsze decyzje dotyczące jego ochrony – powiedziała wiceministra Bożena Żelazowska podczas otwarcia konferencji. - Nowe narzędzia pozwalają nam dostrzec więcej, dokładniej dokumentować zabytki i lepiej rozpoznawać ich stan, ale samo pozyskanie danych jest dopiero początkiem. Trzeba je właściwie opracować, zinterpretować i połączyć z wiedzą historyczną, architektoniczną oraz konserwatorską. To od człowieka zależy, jak odczytamy zgromadzone informacje i jak je wykorzystamy. Technologia nie powinna przesłaniać dziedzictwa, lecz pomagać nam lepiej je poznawać, chronić i przekazywać kolejnym pokoleniom – dodała.

Dziedzictwo widziane z góry

Pierwszy dzień konferencji (17 listopada) poświęcony jest systemowej perspektywie ochrony dziedzictwa, w tym monitorowaniu rozległych obszarów przy wykorzystaniu zaawansowanych systemów satelitarnych, integrowaniu wielu źródeł informacji oraz rozpoznawaniu zagrożeń, zanim ich skutki staną się widoczne.

Program obejmuje m.in. doświadczenia związane z lotniczym monitoringiem historycznego krajobrazu oraz wykorzystaniem danych o dziedzictwie kulturowym w OpenStreetMap – globalnym, otwartym projekcie geograficznym tworzonym przez społeczność milionów użytkowników, od amatorów po profesjonalistów zaangażowanych lokalnie. Wystąpienia będą dotyczyły również dokumentowania strat i zbrodni wojennych oraz badania dziedzictwa katastrof nuklearnych z wykorzystaniem odtajnionych zobrazowań satelitarnych CIA.

Ważnym tematem będzie także łączenie cyfrowych repozytoriów instytucji oraz odpowiedzialne i bezpieczne wykorzystywanie zgromadzonych w nich danych. Eksperci podejmą kwestie suwerenności danych i ich znaczenia jako strategicznego zasobu państwa, a także zastosowania sztucznej inteligencji, automatycznego pozyskiwania treści, dezinformacji oraz bezpieczeństwa merytorycznego i technologicznego projektów cyfrowych dokumentujących dziedzictwo.

Dziedzictwo oglądane z bliska

Drugiego dnia (18 listopada) uczestnicy przyjrzą się technologiom wspierającym szczegółowe badanie, dokumentowanie i konserwację obiektów, a także nowym sposobom interpretowania oraz udostępniania dziedzictwa. W programie znalazły się m.in. rozwiązania pozwalające stworzyć wrażenie dotyku w doświadczeniu rzeczywistości wirtualnej, interdyscyplinarna dokumentacja mozaiki Jerzego Nowosielskiego oraz najnowsze technologie wykorzystywane w konserwacji malowideł.

Osobny blok pokaże, jak gry, aplikacje rzeczywistości rozszerzonej i doświadczenia XR mogą pomagać w poznawaniu przeszłości. Uczestnicy dowiedzą się m.in. jak rekonstruować brzmienie minionych epok, łączyć tradycyjną i cyfrową dokumentację architektoniczną oraz wykorzystywać metody i algorytmy uczenia głębokiego w badaniach historycznych inskrypcji.

Konferencję zwieńczy debata plenarna „Transformacja cyfrowa warunkiem bezpieczeństwa dziedzictwa na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych”, podczas której uczestnicy dyskutować będą o tym, jak państwo mogłoby efektywniej wykorzystywać możliwości technologii.

Od dyskusji do praktyki

Coroczna konferencja ETHER to także praktyczne wsparcie dla pracowników sektora dziedzictwa. W warsztatach, odbywających się od 17 do 19 listopada, uczestnicy będą mogli nauczyć się planowania sesji fotogrametrycznych i kontrolowania jakości ich wyników, korzystania z cyfrowych zasobów NID, skanowania zabytków oraz pracy z danymi przestrzennymi w programie QGIS. Zajęcia obejmą również obrazowanie w świetle widzialnym, ultrafiolecie i podczerwieni, porównanie możliwości urządzeń z różnych segmentów rynku, zagadnienia badań i konserwacji wielkoformatowych obrazów na płótnie, a także wykorzystanie sztucznej inteligencji w analizie, automatyzacji i kontroli jakości danych przestrzennych.

Dowiedz się więcej

» Poznaj pełny program 4. edycji Międzynarodowej Konferencji ETHER: https://nid.pl/wp-content/uploads/2026/10/ETHER2026_program.pdf

» Odwiedź stronę Narodowego Instytutu Dziedzictwa: https://nid.pl/

Zdjęcia (3)

{"register":{"columns":[]}}