Konferencję otworzyli: Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, Małgorzata Kidawa-Błońska, marszałkini Senatu RP, Monika Wielichowska, wicemarszałkini Sejmu RP, Małgorzata Gromadzka, sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Waldemar Majcher, prezes Stowarzyszenia Twórców Ludowych, Rafał Bałaś, prezes Forum Muzyki Tradycyjnej, prof. dr hab. Zygmunt Lalak, prorektor ds. badań Uniwersytetu Warszawskiego oraz Alicja Jagielska-Burduk, sekretarz generalna Polskiego Komitetu ds. UNESCO.

Niematerialne dziedzictwo kulturowe jest żywą częścią naszej tożsamości i wspólnym dobrem. To nie tylko pamięć o przeszłości, lecz także tradycje, praktyki, wiedza i umiejętności, które są obecne w życiu wspólnot i przekazywane kolejnym pokoleniom. Ich ochrona powinna zatem służyć nie tylko dokumentowaniu i ewidencjonowaniu zjawisk, ale przede wszystkim zapewnianiu warunków do ich praktykowania, trwania i rozwoju – powiedziała Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego. – Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego powołało Zespół do spraw opracowania założeń strategii ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego, a także zespół w Narodowym Instytucie Dziedzictwa, który ma przygotować dokumentację legislacyjną, w tym projekt ustawy, uzasadnienie i ocenę skutków regulacji. Dzisiejsza debata nie przesądza o ostatecznym kształcie przepisów, lecz ma pomóc wypracować rekomendacje do dalszych prac – dodała.

Konferencja „Kultura ludowa, kultura miejska i niematerialne dziedzictwo kulturowe Polski. Czas na nową ustawę”

Konferencja w Sejmie RP stworzyła przestrzeń do rozmowy między twórcami, depozytariuszami dziedzictwa niematerialnego, ekspertami, przedstawicielami administracji publicznej i parlamentarzystami na temat kierunków niezbędnych zmian legislacyjnych, odpowiadających współczesnym wyzwaniom ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Jej celem było wypracowanie rekomendacji, które pomogą w dalszych pracach nad ustawą.

Szczególne miejsce w dyskusji zajął dorobek i doświadczenie Stowarzyszenia Twórców Ludowych, które od 1968 r. zajmuje się ochroną i promocją depozytariuszy niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz – jako organizacja doradcza – realizuje cele zgodne z Konwencją UNESCO z 2003 r.

Konferencja została podzielona na dwie części:

• Część 1: Dlaczego Polska potrzebuje ustawy o ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego?

Celem tej części konferencji było przedstawienie diagnozy obecnego systemu ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz najważniejszych założeń i kluczowych zagadnień przyszłej ustawy.

• Część 2: Debata w dwóch rozmowach. Na jakich fundamentach powinniśmy zbudować systemową ochronę niematerialnego dziedzictwa kulturowego w Polsce?

Debata była poświęcona zasadom i rozwiązaniom, które pozwolą przejść od identyfikowania żywego dziedzictwa do trwałego, systemowego i stabilnego wspierania jego praktykowania, przekazywania i rozwoju. W ramach dwóch paneli uczestnicy rozmawiali o roli depozytariuszy w podejmowaniu decyzji, odpowiedzialności państwa i instytucji oraz o warunkach skutecznej ochrony.

Doświadczenie i narzędzia do dalszego rozwoju systemu

W 2011 roku Polska ratyfikowała Konwencję UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego z 2003 roku. Od tego czasu Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, we współpracy z Narodowym Instytutem Dziedzictwa, rozwija działania na rzecz ochrony tego obszaru. Powołana została Rada ds. Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, organ pomocniczy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, którego głównym zadaniem jest opiniowanie wniosków o wpis na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Lista ta obejmuje obecnie 133 wpisy. Natomiast w Krajowym rejestrze dobrych praktyk w ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego, obejmującym inicjatywy, które skutecznie chronią i popularyzują tradycje, rzemiosło oraz zwyczaje, znajduje się 19 wpisów.

Resort kultury wspiera również ochronę niematerialnego dziedzictwa kulturowego w ramach Programu Ministra „Kultura ludowa i tradycyjna”, jak również programów własnych Narodowego Instytutu Dziedzictwa „Niematerialne – przekaż dalej” oraz „Wspólnie dla dziedzictwa”.

Dowiedz się więcej

» Poznaj wpisy na Krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego: https://niematerialne.nid.pl/krajowa-lista-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego/

» Poznaj wpisy w Krajowym rejestrze dobrych praktyk w ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego: https://niematerialne.nid.pl/krajowy-rejestr-dobrych-praktyk/