W obchodach wziął udział Marek Krawczyk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który złożył wieńce w polskiej i ukraińskiej części cmentarza. Obecni byli również przedstawiciele rządu Ukrainy oraz potomkowie polskich jeńców wojennych. Podczas pobytu w Kijowie wiceminister Krawczyk oddał również hołd bohaterom wojny rosyjsko-ukraińskiej, składając kwiaty pod Ścianą Pamięci na placu Michałowskim.

W obliczu trwającej już ponad 4 lata agresji rosyjskiej na Ukrainę, Polski Cmentarz Wojenny w Bykowni jest szczególnym miejscem. Obecnie to jedyny cmentarz, na którym możemy oddać hołd ofiarom zbrodni katyńskiej – jednej z najstraszniejszych zbrodni popełnionych na Narodzie Polskim. Spoczywają tu ludzie różnych wyznań i zawodów: wojskowi i cywile, generałowie i szeregowcy, policjanci i funkcjonariusze Służby Więziennej, prawnicy i urzędnicy, posłowie i senatorowie, handlowcy, robotnicy i rolnicy – katolicy, prawosławni, wyznawcy judaizmu i islamu. Obok Polaków spoczywają tu również zamordowani Ukraińcy, Żydzi, Tatarzy, Białorusini – reprezentanci mozaiki narodowościowej II Rzeczypospolitej – powiedział Marek Krawczyk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego. – Wszystkie cmentarze wojenne są nieustającym wołaniem o pokój. Naocznie uświadamiają nam, jak straszliwa jest wojna i ile ludzkich istnień pochłania. Dlatego nie ma zgody na wymazywanie pamięci o bestialstwie sprawców z NKWD. Naszą powinnością jest uświadamiać całemu światu o konsekwencjach rosyjskiego imperializmu – dodał.

W uroczystości wzięli udział m.in.: Iwan Werbycki, wiceminister kultury Ukrainy; Oleksandr Miszczenko, wiceminister spraw zagranicznych Ukrainy; Wiktor Bajdaczny, wiceminister ds. weteranów Ukrainy; Ołeksandr Ałfiorow, szef ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej oraz Lech Tomasz Parell, szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Poznaj historię Polskiego Cmentarza Wojennego w Kijowie-Bykowni

Polski Cmentarz Wojenny w Kijowie-Bykowni jest jednym z czterech tzw. „cmentarzy katyńskich”,  otwartych w 2000 roku. Trzy pozostałe są w Charkowie, Lesie Katyńskim i Miednoje. Powstał w latach 2011-2012 z inicjatywy Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. W zbiorowych mogiłach spoczywają na nim szczątki 3 435 polskich obywateli z „Ukraińskiej Listy Katyńskiej”.

Od 1937 roku w lesie pod Kijowem, nieopodal wioski Bykownia (obecnie część Kijowa), dokonywano pochówków ofiar stalinowskich mordów. Ciała rozstrzelanych w kijowskich więzieniach przywożono tam nocą – ciężarówkami lub przy pomocy linii tramwajowej Kijów-Browary. Istnienie masowych grobów ujawniono w 1971 roku. Znalezione szczątki pochowano we wspólnej mogile, umieszczając na pomniku informację, że spoczywają tam „ofiary hitlerowskich mordów z lat 1941-1943”. Po upadku Związku Radzieckiego ujawniono, że w miejscu tym spoczywają stalinowskie ofiary z lat 1934-1939. Następnie odkryto, że wśród spoczywających w lesie pod Kijowem są także ofiary mordu katyńskiego.

Od 2001 roku w Bykowni pracowały zespoły Rady Ochrony Pamięci Walki i Męczeństwa, kierowane przez prof. Andrzeja Kolę. Znalezione przy szczątkach przedmioty potwierdziły, że spoczywają tam obywatele RP.

28 listopada 2011 roku prezydenci Polski i Ukrainy wmurowali akt erekcyjny pod budowę Polskiego Cmentarza Wojennego w Bykowni. Uroczyste otwarcie cmentarza odbyło się 21 września 2012 roku. Otwarta została również ukraińska część cmentarza, na której spoczywają ofiary NKWD zamordowane podczas stalinowskiego terroru w latach 30. XX wieku, w tym również Polacy.

» Dowiedz się więcej o Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni: https://katyn.miejscapamieci.gov.pl/page/strona-glowna/artykuly/bykownia.php