Uczciliśmy 82. rocznicę wyzwolenia Bredy przez 1. Dywizję Pancerną gen. Stanisława Maczka
26.10.2026
Pod koniec października 1944 r. polscy żołnierze z 1. Dywizji Pancernej dowodzonej przez generała Stanisława Maczka wyzwolili spod niemieckiej okupacji Bredę. Obchody rocznicy, upamiętniające bohaterstwo i poświęcenie polskich żołnierzy, są organizowane co roku i trwają dwa dni - od soboty do niedzieli.
W tegorocznych uroczystościach na Polskim Honorowym Cmentarzu Wojskowym oraz Polskim Cmentarzu Wojskowym w Ginneken wziął udział Marek Krawczyk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który złożył kwiaty m.in. pod tablicą pamiątkową poświęconą żołnierzom 1. Polskiej Dywizji Pancernej oraz na grobie generała Maczka. Wiceminister zwiedził też Muzeum – Memoriał Generała Maczka oraz uczestniczył w uroczystym koncercie Orkiestry Wojskowej z Żagania w Kościele Mariackim w Bredzie.
Polski Honorowy Cmentarz Wojskowy w Bredzie
Cmentarz przy ul. Ettensebaan w Bredzie został otwarty 24 czerwca 1963 r. Na cmentarzu pochowani są polscy żołnierze polegli w czasie wyzwalania Holandii, głównie 1. Dywizji Pancernej, lotnicy Polskich Sił Powietrznych oraz spadochroniarze 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Spoczywa na nim łącznie 162 Polaków, w tym gen. Stanisław Maczek, zgodnie z jego ostatnią wolą.
Bezpośrednio obok cmentarza znajduje się budynek Memoriału Generała Maczka, który jest miejscem refleksji i pamięci o tych, którzy walczyli za wolność Bredy.
Polski Cmentarz Wojskowy w Ginneken
Kilkudziesięciu żołnierzy 1. Dywizji Pancernej poległo podczas walk o Ginneken (obecnie dzielnica Bredy). Zostali oni pochowani przez kapelana ks. Bronisława Chrostowskiego na cmentarzu parafialnym Vogelenzanglaan. Opiekę nad cmentarzem, na którym spoczywa 80 polskich żołnierzy, sprawuje Holenderska Komisja Grobów Wojennych (Oorlogsgravenstichting).
Wyzwolenie Bredy – rys historyczny
20 października 1944 r. rozpoczęła się aliancka operacja „Pheasant”, której celem było wyzwolenie Brabancji Północnej i wyjście na linię rzeki Mozy. Tydzień później generał Maczek otrzymał rozkaz zdobycia Bredy, która była ważnym węzłem komunikacyjnym. Miasto było silnie ufortyfikowane i obsadzone przez trzy niemieckie dywizje piechoty. Walki rozpoczęły się 28 października. 10. Brygada Kawalerii Pancernej otrzymała rozkaz obejścia Bredy od północy i uderzenia na wschodnią część miasta, zaś 3. Brygada Strzelców – uderzenia od południowego zachodu. Na rozkaz generała nie przeprowadzono przygotowania artyleryjskiego, dzięki czemu uniknięto zniszczenia miasta. Ciężkie walki uliczne toczyły się przez dwa dni, po czym 29 października Breda została wyzwolona, a jej mieszkańcy uroczyście uczcili wkroczenie polskich wojsk.
