W czasie posiedzenia polska ministra kultury przedstawiła też informacje na temat międzynarodowej konferencji na rzecz odbudowy Ukrainy (Ukraine Recovery Conference), która odbędzie się w dniach 25-26 czerwca w Gdańsku.

Podczas pobytu w Brukseli ministra Marta Cienkowska, wraz z ministrami kultury państw bałtyckich: Heidy Purgą (Estonia), Vaidą Aleknavičiené (Litwa) oraz Agnese Lāce (Łotwa), spotkała się także z komisarz Henną Virkkunen. Spotkanie dotyczyło estońskiej propozycji przechowywania dziedzictwa cyfrowego poza granicami kraju.

Program „AgoraEU” na lata 2028–2034

Program „AgoraEU” jest nową propozycją w budżecie Unii Europejskiej, która będzie realizowana w ramach wieloletnich ram finansowych w latach 2028–2034. Ma on połączyć kilka oddzielnych programów unijnych dotyczących kultury, mediów i społeczeństwa obywatelskiego w jeden instrument finansowania.

Analiza wniosku dotyczącego uruchomienia nowego programu rozpoczęła się we wrześniu 2025 r. i była prowadzona podczas prezydencji Danii oraz Cypru w Radzie UE. W trakcie prac prezydencja cypryjska opracowała pięć tekstów kompromisowych, które następnie zostały poddane analizie Komitetu ds. Kultury (CAC) przy Radzie UE we współpracy z członkami Grupy Roboczej ds. Audiowizualnych i Mediów oraz Grupy Roboczej ds. Praw Podstawowych, Praw Obywatelskich i Swobodnego Przepływu Osób. 17 kwietnia br. wypracowano finalną wersję dokumentu.

Podczas posiedzenia Rady UE ds. Edukacji, Młodzieży, Kultury i Sportu państwa członkowskie uzgodniły wstępne stanowisko dotyczące rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego program „AgoraEU” na lata 2028-2034 oraz uchylającego rozporządzenia (UE) 2021/692 i (UE) 2021/818.

Plan pracy UE w dziedzinie kultury na lata 2027-2030

Plan pracy UE w dziedzinie kultury jest dokumentem wyznaczającym kierunki współpracy państw członkowskich Unii Europejskiej w obszarze kultury na kolejne cztery lata. Określa on priorytety mające na celu odpowiedź na najważniejsze wyzwania stojące obecnie przed sektorem kultury i sektorem kreatywnym, a także wskazuje działania służące ich realizacji, podejmowane w ramach ścisłej współpracy państw członkowskich, Komisji Europejskiej i Rady UE.

Obowiązujący obecnie Plan pracy UE w dziedzinie kultury na lata 2023-2026 został przyjęty przez ministrów kultury 29 listopada 2022 roku. Podstawę do dyskusji nad kształtem Planu pracy po 2026 roku stanowią opinie zebrane od państw członkowskich.

Kolejny Plan Pracy UE w dziedzinie kultury powinien chronić twórców i dziedzictwo, uwzględniać rolę działalności kulturalnej, w tym organizacji pozarządowych na rzecz integracji społecznej i wspierania aktywnego udziału obywateli w życiu publicznym – mówiła Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego podczas posiedzenia Rady UE. – Nasze propozycje są odpowiedzią na współczesne wyzwania, zgodne z kierunkami „Kompasu Kultury” i wpisują się w dyskusję nad przyszłą polityką spójności UE. Nie możemy przewidzieć przyszłości, ale możemy być pewni, że kultura będzie naszym punktem odniesienia i naszym oparciem, dlatego jej włączenie do głównego nurtu jest warunkiem sine qua non przyszłości i rozwoju Europy – dodała.

Polska ministra kultury zwróciła uwagę na konieczność uwzględnienia w Planie pracy UE na lata 2027-2030 takich priorytetów, jak:

• gotowość na wypadek kryzysu oraz bezpieczeństwo i rola dziedzictwa kulturowego w budowaniu pokoju;
• rozwój regionalny i terytorialny, spójność społeczna i konwergencja poprzez kulturę oraz dziedzictwo kulturowe;
• sprawiedliwe oraz bezpieczne warunki pracy dla artystów i osób zawodowo zajmujących się kulturą;
• wprowadzenie nowych mechanizmów dotyczących ochrony oraz wynagrodzeń autorów i innych podmiotów praw autorskich w świetle wykorzystywania ich utworów przez sztuczną inteligencję;
• wzmocnienie konkurencyjności europejskiego sektora audiowizualnego, w tym obiegu europejskich utworów audiowizualnych poprzez m.in. wsparcie niezależnych producentów europejskich oraz europejskich koprodukcji;
• uwzględnienie kwestii środowiskowych, w tym zmian klimatycznych, w projektach oraz przedsięwzięciach z zakresu kultury i przemysłów kreatywnych.

Ukraine Recovery Conference w Gdańsku

W dniach 25–26 czerwca w Gdańsku odbędzie się Ukraine Recovery Conference – międzynarodowe wydarzenie poświęcone odbudowie Ukrainy oraz wzmacnianiu globalnego wsparcia dla tego procesu. Konferencja będzie także okazją do promowania inwestycji i rozwoju ukraińskich przedsiębiorstw. Wydarzenie zgromadzi m.in. przedstawicieli władz, instytucji międzynarodowych i organizacji społecznych.

Jedną ze ścieżek tematycznych konferencji będzie „Human Dimension”, w ramach której odbędzie się seria paneli i warsztatów, poświęconych kwestiom odbudowy ukraińskiego sektora kultury.

Powojenna odbudowa kraju nie może pominąć tego, co jest związane ze sferą kultury. Dlatego podczas Ukraine Recovery Conference Polska organizuje Okrągły stół ministrów kultury. Zachęcam wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej do udziału i wspólnej rozmowy o tym, jak zapewnić odpowiednie miejsce kulturze w procesie odbudowy Ukrainy po zakończeniu działań wojennych oraz jak wspierać sektor kulturalny jeszcze w trakcie ich trwania – mówiła Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego. – Działania rosyjskie koncentrują się nie tylko na niszczeniu infrastruktury i gospodarki Ukrainy, ale także na wymazywaniu jej dziedzictwa oraz walce z tożsamością narodową. Kultura ma zatem fundamentalne znaczenie w stawianiu oporu takiemu zagrożeniu, które zapewne nie ustanie całkowicie nawet po tym, gdy ucichną strzały – dodała.

» Odwiedź stronę Ukraine Recovery Conference: https://www.urc-international.com/