W oficjalnym otwarciu Europejskich Dni Dziedzictwa w Muzeum Historycznym w Bielsku-Białej – Zamku Książąt Sułkowskich udział wzięli: Marek Krawczyk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Adam Ruśniak, wiceprezydent Miasta Bielsko-Biała, Michał Krasucki, p.o. dyrektora Narodowego Instytutu Dziedzictwa, oraz Iwona Purzycka, dyrektorka Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej.

Istotą dziedzictwa jest pozostawanie żywą częścią wspólnoty. To w nim rozpoznajemy i odkrywamy naszą historię, miejsca i doświadczenia. Dlatego jego ochrona nie może być wyłącznie zadaniem instytucji i ekspertów – mówił wiceminister Marek Krawczyk podczas uroczystości otwarcia tegorocznej edycji wydarzenia. - Ważne jest, abyśmy sami potrafili dostrzegać wartość tego, co znajduje się wokół nas: budynków, krajobrazu, lokalnych tradycji, rzemiosła, rodzinnych wspomnień i opowieści związanych z konkretnymi miejscami. Europejskie Dni Dziedzictwa dają mieszkańcom możliwość takiego spotkania z przeszłością – blisko domu, w swojej miejscowości, często poprzez historie, których wcześniej nie znali. To właśnie dzięki takim spotkaniom dziedzictwo przestaje być odległym pojęciem, a staje się częścią naszej wspólnej odpowiedzialności za to, co chcemy przekazać kolejnym pokoleniom - dodał. 

Drugie życie zabytków – panel dyskusyjny

W programie inauguracji Europejskich Dni Dziedzictwa znalazło się zwiedzanie Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej z przewodnikiem, a także panel dyskusyjny „Drugie życie zabytków”. Uczestnicy rozmawiali o tym, jak sprawić, by zabytki pozostały ważną częścią współczesnych miast i lokalnych społeczności, a także o nowych funkcjach historycznych obiektów, dobrych praktykach i wyzwaniach związanych z ich adaptacją. W dyskusji uczestniczyli m.in. przedstawiciele Narodowego Instytutu Dziedzictwa, Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej oraz Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Katowicach, a także reprezentanci środowisk związanych z ochroną i popularyzacją dziedzictwa.

Inaugurację Europejskich Dni Dziedzictwa zakończył koncert orkiestry kameralnej Filharmonii Śląskiej pod batutą Adama Wesołowskiego. Muzycy wykonali „Sinfonię industrialną”.

„Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu”

Tegoroczne hasło Europejskich Dni Dziedzictwa zwraca uwagę na współczesne wyzwania stojące przed dziedzictwem, m.in. zmiany klimatyczne, konflikty zbrojne, presję urbanizacyjną, cyfryzację i globalizację oraz zanikające tradycje i zawody. 

„Przyszłość przeszłości” wskazuje na potrzebę myślenia o dziedzictwie w perspektywie długofalowej – jako o zasobie wymagającym świadomych decyzji, odpowiedzialnego zarządzania i społecznego zaangażowania. Z kolei „Dziedzictwo w zagrożeniu” podkreśla pilność działań ochronnych i potrzebę wzmacniania odporności dziedzictwa wobec współczesnych kryzysów.

Temat tegorocznej edycji obejmuje zarówno dziedzictwo materialne, jak i niematerialne – zabytki i krajobrazy kulturowe, ale także tradycje, języki, rzemiosło oraz pamięć lokalnych wspólnot. Zachęca również do rozmowy o odpowiedzialności za jego ochronę oraz o sposobach dostosowywania dziedzictwa do zmieniających się warunków społecznych i technologicznych.

Europejskie Dni Dziedzictwa – święto zabytków

Europejskie Dni Dziedzictwa to cykliczny projekt kulturalny, społeczny i edukacyjny o ogólnoeuropejskim zasięgu. Co roku uczestnicy mogą bezpłatnie zwiedzać zabytki i miejsca, które na co dzień bywają niedostępne, a także brać udział w wystawach, koncertach, warsztatach, prelekcjach i innych wydarzeniach związanych z dziedzictwem kulturowym. W Polsce wydarzenia organizowane są w wielu regionach kraju, przy zaangażowaniu lokalnych instytucji, organizacji i społeczności.

Celem Europejskich Dni Dziedzictwa jest popularyzacja dziedzictwa kulturowego, promocja historii i tożsamości lokalnych społeczności, podkreślanie wspólnych korzeni kultury europejskiej oraz budowanie społecznej odpowiedzialności za jego zachowanie.

Europejskie Dni Dziedzictwa są wspólną inicjatywą Rady Europy i Unii Europejskiej. Inicjatywa rozpoczęła się w 1985 r. jako przedsięwzięcie Rady Europy, a od 1999 r. jest wspólnym działaniem Rady Europy i Komisji Europejskiej. Polska uczestniczy w niej od 1993 r.

Ogólnopolskim koordynatorem obchodów Europejskich Dni Dziedzictwa w Polsce jest Narodowy Instytut Dziedzictwa.

Tegoroczna edycja wydarzenia w Polsce odbywa się w dniach 18–20 września oraz 26–27 września 2026 r.

Dowiedz się więcej

» Odwiedź stronę Narodowego Instytutu Dziedzictwa: https://edd.nid.pl/aktualnosci/inauguracja-34-edd-bb/