Projekt „Polskie Stolice Kultury 2026-2028” jest jednym z 58 priorytetów polityki rządu. Inicjatywa będzie finansowana ze środków samorządów, budżetu państwa, jak również z funduszy norweskich i EOG w ramach czwartej edycji tych funduszy w Polsce.

To dla mnie z jednej strony ogromny zaszczyt, a z drugiej – radość i satysfakcja, że udało się zrealizować inicjatywę pod nazwą Polska Stolica Kultury. Cieszę się, że pierwszą Polską Stolicą Kultury jest właśnie Bielsko-Biała. Startowaliście w konkursie o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury jako „miasto splotów”. To metafora, w której zamyka się między innymi współtworzenie kultury, kreatywne działania artystów i odbiorców, „tkanie dobrostanu”, które dzieje się na dodatek w mieście o bogatych, wielokulturowych korzeniach. W mieście, którego fundament wrażliwości wyrasta z szacunku dla odmienności. W mieście, w którym dziedzictwo postaw i dokonań w unikalny sposób oddziałuje na kulturę tworzoną tu i teraz, kulturę wyjątkową dla tego konkretnego miejsca, dla tego konkretnego miasta. Tak wyobrażam sobie siłę i rolę aktywnej kultury. Kultury obecnej, sprawczej i kształtującej. Czerpiącej pełnymi garściami z własnej, unikalnej historii – mówiła ministra Marta Cienkowska podczas koncertu. – Jednym z najważniejszych zadań, jakie stoją przed Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest przybliżanie kultury, rozszerzanie jej dostępności i budowanie potencjału opartego na naszym dziedzictwie. Tworzymy w ten sposób ważny i mocny fundament dla przyszłych pokoleń. Wzmacniając i wspierając to, co wyjątkowe, tworzymy przestrzeń rozwoju. Uwalniając twórcze potencjały – dokładamy cegiełki do wielowątkowej i wielobarwnej opowieści o nas samych – dodała.

Ceremonia otwarcia Polskiej Stolicy Kultury Bielsko-Biała 2026

Ceremonia otwarcia pierwszej Polskiej Stolicy Kultury składała się z trzech części:

1. Korowody taneczne na Placu Wojska Polskiego

Dla mieszkańców i gości zorganizowano Korowody taneczne Polskiej Stolicy Kultury, które wyruszyły z czterech miejsc: Starego Rynku, Liceum Ogólnokształcącego im. Władysława Kopalińskiego, parkingu miejskiego przy ul. Ignacego Jana Paderewskiego oraz przejścia podziemnego na końcu ul. 11 listopada. W barwnych, widowiskowych pochodach uczestniczyły zespoły muzyczne, takie jak: Orkiestra Morskiego Oddziału Straży Granicznej w Gdańsku, formacja Walimy w Kocioł, Fiat 126p oraz Orkiestra Dęta Bielskiego Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej, a także szczudlarze i żonglerzy. Każdy z korowodów zmierzał w stronę Placu Wojska Polskiego, na którym wspólnie zatańczono tradycyjnego poloneza.

2. Koncert „Evviva l’arte” na Placu Ratuszowym

Koncert plenerowy w wykonaniu Bielskiej Orkiestry Kameralnej pod dyrekcją Mateusza Wałacha z towarzyszeniem DJ-a Michała Sandeckiego stanowił symboliczne spotkanie tradycji z nowoczesnością. Podczas wydarzenia wystąpili znani artyści polskiej sceny muzycznej: Urszula Dudziak, Kamil Bednarek, Andrzej Krzywy, Adam Nowak, Beata Bednarz, Beata Przybytek, Iwona Loranc, Andrzej Lampert, Wojciech Myrczek, Maciej Szymonowicz, Alien i Majtis, Riffertone i Dominik Czuż.

Na kamienicach wyświetlone zostały spektakularne wizualizacje, nawiązujące do wielowarstwowej historii Bielska-Białej: od włókienniczych tradycji i przemysłowego rozwoju, po współczesne projekty artystyczne.

3. Uroczysta gala w Cavatina Hall

Na zakończenie uroczystości inauguracyjnych muzyczna podróż po wielokulturowej historii miasta przeniosła się do wnętrza Cavatina Hall. Orkiestra Teatru Polskiego La Nostra Banda wykonała Mazura z opery „Halka” Stanisława Moniuszki. Na scenie wystąpił również Mateusz Dubiel – zwycięzca 51. i 53. Ogólnopolskiego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie, w którego wykonaniu goście usłyszeli koncert fortepianowy e-moll Fryderyka Chopina. Finałem wydarzenia był „Poemat Symfoniczny” skomponowany przez Jacka Obstarczyka i pod jego dyrekcją. W muzycznym podsumowaniu, będącym hołdem złożonym tradycjom miasta, przenikały się m.in. elementy klasyki wiedeńskiej, folkloru góralskiego i żydowskiego, jazzu, ale i industrialne motywy nawiązujące do włókienniczej przeszłości.

Odwiedź Bielsko-Białą i weź udział w wydarzeniach przygotowanych przez Polską Stolicę Kultury

W styczniu w przestrzeni miasta można oglądać cztery wystawy sztuki współczesnej, zorganizowane pod szyldem Polskiej Stolicy Kultury 2026:

• „Nie‑obojętność” - wystawę malarstwa studentów Pracowni Kreatywnego Myślenia w Obrazowaniu Malarskim Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach (Galeria Punktu 11);
• „Ukryte rzeki” – instalację Katarzyny Zolich (w przejściu pod Placem Chrobrego);
• „Powrót do źródła” – wystawę fotografii Marka Ognia (Galeria Miejska na Placu Wojska Polskiego);
• „Gosiołki” – wystawę rzemiosła artystycznego Małgorzaty Jankowskiej (hol Ratusza).

24 stycznia w Pralni Pedanteria w Bielsku-Białej (ul. 11 Listopada 63) odbędą się pokazy instalacji teatralnej „Pralnia Pamięci”, przywracającej pamięć o miejscu, w którym znajdowała się pralnia dla obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Instalacja wykorzystuje dźwięk, obraz i ruch, aby uczestnicy mogli doświadczać historii poprzez własne zmysły, odkrywając zarówno indywidualne losy, jak i zbiorową pamięć społeczności. Projekt organizowany jest przez Teatr Polski w Bielsku-Białej.

W bogatym harmonogramie wydarzeń PSK 2026 znalazły się projekty znane, takie jak: Bielska Zadymka Jazzowa, Międzynarodowy Festiwal Sztuki Lalkarskiej, Festiwal Gitarowy, Festiwal Mała Czarna, Jesień Jazzowa czy Festiwal Kompozytorów Polskich.

Program obejmuje także wiele nowości, m.in.:

• „Wędrujący Festiwal” (12-14 czerwca)

Organizowany wspólnie z Narodowym Centrum Kultury „Wędrujący Festiwal” ma inspirować do ekologicznych postaw, łączyć miasta – polskie stolice kultury - wspólną odpowiedzialnością za naturę, promować lokalne praktyki i edukować poprzez sztukę.

Program obejmuje: instalacje w Cygańskim Lesie, plenerowy spektakl Gigalalek o zrównoważonym rozwoju, warsztaty ekologiczne i górskie, wystawy fotograficzne, prelekcje himalaistów i podróżników, spacery tematyczne oraz spotkania z ekspertami. Motywem przewodnim będzie obieg węgla (Bielsko‑Biała – Katowice) i obieg wody (Bielsko‑Biała – Kołobrzeg).

• Preisner Scoring Competition (23-27 czerwca)

Pierwsza edycja Międzynarodowego Konkursu Kompozytorskiego im. Zbigniewa Preisnera dla twórców muzyki filmowej i ilustracyjnej do 35. roku życia. Zadaniem uczestników będzie przesłanie autorskiej kompozycji trwającej od 5 do 10 minut, zainspirowanej obrazem „Wieża Babel” Pietera Bruegla Starszego.

Komisja preselekcyjna wyłoni 10 finalistów, którzy zostaną zaproszeni do Bielska-Białej, gdzie wezmą udział w otwartych próbach orkiestry i koncertach (przesłuchaniach) premierowych. 25 czerwca br. jury główne wyłoni 3 laureatów. Dzień później odbędą się warsztaty z zaproszonymi gośćmi i koncert plenerowy z mappingiem.

Finał konkursu zaplanowany jest na 27 czerwca. W tym dniu odbędzie się koncert, podczas którego wykonane zostaną utwory laureatów i ogłoszony zostanie zwycięzca konkursu. W drugiej części wydarzenia usłyszymy utwory Bielszczanina Zbigniewa Preisnera, który osobiście poprowadzi Orkiestrę Teatru Polskiego La Nostra Banda oraz chór Camerata Silesia. W roli solistów wystąpią: Lisa Gerrard, Edyta Krzemień, Marta Mogielnicka, Radosław Pujanek i Dominik Wania. 27 czerwca 2026 roku przypada 85. rocznica urodzin Krzysztofa Kieślowskiego, w związku z czym konkurs dodatkowo zostanie obudowany wydarzeniami związanymi z wybitnym reżyserem.

• Miejska Promenada Kultury i spektakl plenerowy „Carmen” (28 i 30 sierpnia)

W sierpniu w Miejską Promenadę Kultury zamieni się ulica Zamkowa w centrum miasta, która zostanie zamknięta dla ruchu na cztery weekendy i jeden tydzień. Zaplanowano na niej warsztaty, pikniki rodzinne, strefę chilloutu, koncerty oraz potańcówki.

Finałem wydarzenia będzie plenerowa opera „Carmen” w wykonaniu aktorów Teatru Polskiego w Bielsku-Białej. Spektakl pozwoli na wykorzystanie najpiękniejszych architektonicznie przestrzeni centrum miasta. To również olbrzymie możliwości inscenizacyjne – wielość miejsc akcji, możliwość interakcji z publicznością oraz wykorzystania spektakularnych środków wyrazu takich, jak światła, lasery czy multimedia. Wszystko to pozwoli stworzyć żywe, współczesne widowisko z udziałem uznanych solistów operowych.

• Ceremonia zamknięcia Polskiej Stolicy Kultury Bielsko-Biała 2026 (12 grudnia)

Uroczystość obejmie wydarzenia w przestrzeni miejskiej, angażujące mieszkańców oraz lokalnych artystów. Specjalny koncert podsumowujący cały rok wydarzeń zaplanowano na Placu Wojska Polskiego. Następnie, specjalnym składem Kolei Śląskich – z artystami i interwencjami artystycznymi na pokładzie – uczestnicy wydarzenia udadzą się do Katowic – miasta, któremu Prezydent Bielska-Białej symbolicznie przekaże tytuł Polskiej Stolicy Kultury.

Zapraszamy do wspólnego świętowania!

Dowiedz się więcej

» Szczegółowy program obchodów Polskiej Stolicy Kultury Bielsko-Biała 2026: https://bb2026.pl/program/

» Konferencja inaugurująca projekt „Polskie Stolice Kultury 2026-2028” – 08.10.2025 r.

» Odwiedź stronę projektu Polska Stolica Kultury: www.polskastolicakultury.pl

» Wybór Europejskiej Stolicy Kultury 2029 i ogłoszenie projektu „Polskie Stolice Kultury 2026-2028”