Konkurs „Wydarzenie Historyczne Roku” ma na celu uhonorowanie organizatorów, twórców oraz inicjatorów najciekawszych przedsięwzięć historycznych minionego roku, promujących historię i kulturę Polski w kraju oraz za granicą.

W gali finałowej plebiscytu w Muzeum Historii Polski wziął udział Sławomir Rogowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który wręczył nagrodę w kategorii „Wystawa”.

W tegorocznej edycji do konkursu zgłosiło się 250 projektów z Polski i zagranicy. 15 finalistów wyłoniło jury w składzie: prof. Jolanta Choińska-Mika (UW, członek Rady Muzeum Historii Polski) - przewodnicząca, Wojciech Duch (historia.org.pl), Mariusz Cieślik (dziennikarz, prozaik, scenarzysta), dr Marek Mutor (Zakład Narodowy im. Ossolińskich), Rafał Rogulski (dyrektor Europejskiej Sieci „Pamięć i Solidarność”) oraz Gabriela Sierocińska-Dec (zastępca Dyrektora ds. Partycypacji w Muzeum Historii Polski).

Zwycięzcy w trzech głównych kategoriach – „Wydarzenie”, „Wystawa” i „Edukacja” – zostali wybrani w głosowaniu internetowym. W głosowaniu publiczności, które trwało do 10 sierpnia br., oddano łącznie 18 858 głosów.

Poznaj zwycięzców

Kategoria „Wydarzenie” – „Gniezno – Miasto Koronacji. Tysiąc lat Historii” w Miejskim Ośrodku Kultury w Gnieźnie

To projekt, który był częścią obchodów 1000. rocznicy królewskich koronacji. W jego ramach odbyły się m.in. weekend z rękodziełem, obejmujący 12 warsztatów inspirowanych technikami średniowiecznymi, „Średniowieczny weekend tańca” na gnieźnieńskim rynku oraz wydarzenie dla dzieci z interaktywną średniowieczną wioską, w której najmłodsi mogli poznać świat rycerzy, rzemieślników i mieszczan.

Kategoria „Wystawa” – wystawa „Magiczny Dywan. Podróże w czasie” w Poznańskim Centrum Dziedzictwa

Wystawa, skierowana do rodzin z dziećmi w wieku 3-9 lat, przybliżała zwiedzającym historię, kulturę i przyrodę Ostrowa Tumskiego w Poznaniu. Jej motywem przewodnim była podróż na magicznym dywanie, który pozwalał przenosić się w czasie. Zwiedzający mogli odwiedzić m.in. średniowieczny gród Mieszka I i Dobrawy, poznać przyrodę Cybiny oraz zajrzeć do poznańskiej katedry. Wystawa powstała na podstawie ilustrowanej książki dla dzieci „Magiczny dywan. Opowieści z Ostrowa Tumskiego”.

Kategoria „Edukacja” – projekt „Szlak Piastowski z klocków LEGO” Klastra Turystycznego Szlak Piastowski i Brzeskiego Centrum Kultury i Historii „Wahadło”

Celem projektu jest popularyzacja wiedzy o początkach państwa polskiego i dziedzictwie dynastii Piastów za pomocą klocków LEGO. Mobilna wystawa odwiedziła 19 miejscowości na Szlaku Piastowskim, prezentując makiety obiektów historycznych, m.in. Ostrowa Lednickiego i katedry gnieźnieńskiej z XI wieku. Wystawie towarzyszyły plansze edukacyjne oraz warsztaty, podczas których uczestnicy budowali królewskie insygnia – korony, berła, jabłka i pierścienie.

Nagroda Specjalna Muzeum Historii Polski – wystawa stała „DNA Wałcza” w Muzeum Ziemi Wałeckiej

Wystawa opowiada o powojennej historii ziemi wałeckiej i jej mieszkańców, którzy po II wojnie światowej przybyli tu z różnych stron i z różnych powodów. Wśród nich byli m.in. repatrianci z Kresów Wschodnich, sybiracy, żołnierze powracający z frontów, byli więźniowie obozów oraz osoby przesiedlone w ramach akcji „Wisła”. Materiał do wystawy powstał m.in. dzięki spotkaniom z mieszkańcami powiatu wałeckiego i ich potomkami. Zgromadzono prawie 2 000 eksponatów oraz kilkadziesiąt godzin nagrań wywiadów. Na ich podstawie przygotowano wystawę składającą się z ośmiu modułów, której towarzyszą działania wydawnicze, kuratorskie, edukacyjne i społeczne.

Nagroda Jury – projekt „4 x Nowoczesność” w Muzeum Narodowym w Krakowie

Realizowany w latach 2020–2025 projekt, który obejmował cztery wystawy poświęcone polskiej nowoczesności: „Polskie style narodowe 1890–1918”, „Nowy początek. Modernizm w II RP”, „Nowoczesność reglamentowana. Modernizm w PRL” oraz „Transformacje. Nowoczesność w III RP”. Wystawom towarzyszyły katalogi, sesje naukowe z udziałem badaczy z Polski i zagranicy, kwerendy, działania konserwatorskie oraz programy edukacyjne i promocyjne. Projekt podejmował pytanie o to, jak w polskiej sztuce, designie i architekturze XX i XXI wieku interpretowano nowoczesność.

„Wydarzenie Historyczne Roku”

Plebiscyt jest wspólnym świętem polskiej historii, które z roku na rok gromadzi coraz więcej uczestników i sympatyków. Od początku istnienia zgłosiło się do niego ponad 2 000 projektów, na które zagłosowało ponad 50 tys. internautów.

Do konkursu zgłaszane są wydarzenia związane z szeroko rozumianą historią Polski: wystawy, portale internetowe, odkrycia archeologiczne, konferencje i sympozja, filmy, gry, książki, audiobooki, konkursy, innowacyjne przedsięwzięcia edukacyjne czy nowe placówki działające na rzecz historii i kultury.

Konkurs składa się z dwóch etapów. W I etapie osoby prywatne i instytucje mają prawo do zgłoszenia maksymalnie trzech wydarzeń (po jednym z każdej kategorii) za pomocą formularza internetowego. Następnie Jury, złożone z przedstawicieli organizatorów oraz ludzi nauki i kultury, wybiera po pięć projektów w każdej z trzech głównych kategorii „Wydarzenie”, „Wystawa” i „Edukacja”. Ostateczną decyzję, które projekty wygrywają, podejmują w II etapie konkursu internauci w drodze ogólnodostępnego głosowania.

W 2026 roku plebiscyt zorganizowało Muzeum Historii Polski we współpracy z portalem historia.org.pl oraz Narodowym Instytutem Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika”. Patronat honorowy nad plebiscytem objęła Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Autorem statuetek jest Maciej Zychowicz, a plakat tegorocznej edycji zaprojektował Ryszard Kajzer (Zerkaj Studio).

Dowiedz się więcej

» Odwiedź stronę Muzeum Historii Polski w Warszawie: https://muzhp.pl/