Główny Inspektorat
Sanitarny

Sezon infekcyjny powoli się zaczyna. Widzimy zwiększoną aktywność wirusa SARS-CoV-2, czyli COVID-19. Powoli, choć systematycznie zwiększa się także liczba zachorowań na grypę – poinformował dr Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny

Obecnie w Polsce największą dynamikę zachorowań w przypadku COVID-19 i grypy notujemy wśród dzieci i osób młodych – od 1,5 tys. do 2 tys. przypadków tygodniowo. Za większość zakażeń COVID-19 odpowiada wariant wirusa SARS-CoV-2 PJ. 2.1. Wirus RSV na razie nie stanowi zagrożenia, zwiększonej liczby zachorowań należy spodziewać się na przełomie roku – wskazał dr Grzesiowski.

Podkreślił również, że wirus RSV najgroźniejszy jest dla niemowląt i osób starszych, więc rodzice małych dzieci oraz seniorzy powinni szczególnie rozważyć szczepienie. - Cieszy nas fakt, że przypadki krztuśca są sporadyczne – dodał Główny Inspektor Sanitarny.

Dr Paweł Grzesiowski przypomniał również, że szczepionki przeciwko grypie na ten sezon, przeciw COVID-19, jak również RSV są dostępne, więc warto już zaplanować tegoroczne szczepienie. Wyjaśnił również zasady refundacji.

Do końca września przeciwko grypie zaszczepiło się już ponad 700 tys. osób. Tradycyjnie w tej grupie prym wiodą seniorzy – najwięcej zaszczepionych to osoby w wieku powyżej 65 lat – wskazał dr Paweł Grzesiowski i dodał, że szczepienia przeciw COVID-19 dopiero się rozpoczęły.

W tym roku nastąpiła pewna zmiana, ponieważ szczepienia przeciw COVID-19 odbywają się bez e-skierowania, na podstawie zapisów na wizyty w terminach podanych przez punkty szczepień, czyli poradnie POZ lub punkty szczepień w aptekach ogólnodostępnych – mówił dr Paweł Grzesiowski.

Przeciwko RSV zaszczepiło się dotąd ok. 80 tysięcy osób – w tej liczbie przeważają seniorzy oraz kobiety ciężarne, a więc grupy, dla których to szczepienie jest zalecane i nieodpłatne (dla seniorów ze względu na możliwe ryzyko ciężkiego przebiegu choroby, a dla ciężarnych – ze względu na ochronę noworodka przed ciężkim przebiegiem choroby).

Bieżące informacje o zachorowaniach na wybrane choroby, w tym na grypę, COVID-19 i RSV, można znaleźć w dashboardzie przygotowanym przez Ministerstwo Zdrowia, Centrum e-Zdrowia oraz GIS.

Od dziś, czyli od 1 października 2026 r. ulega rozszerzeniu program szczepień ochronnych przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego – wyjaśnił dr Paweł Grzesiowski. - Pilotażowo bezpłatne szczepienie mogą otrzymać również osoby dorosłe w wieku od 18 do 26 lat. Finansowanie tej grupy będzie obowiązywać do 31 maja 2027 r. – podkreślił.

Kto może skorzystać z bezpłatnego szczepienia?

Dzieci i młodzież

• osoby po ukończeniu 9. roku życia do ukończenia 14. roku życia,
• szczepienie realizowane jest w schemacie dwudawkowym.

Młodzi dorośli

• osoby po ukończeniu 18. roku życia do ukończenia 26. roku życia,
• szczepienie realizowane jest w schemacie trzydawkowym,
• szczepienie należy rozpocząć przed ukończeniem 25. roku życia; może ono zostać zakończone po ukończeniu 25. roku życia, jeśli zachowane zostaną odpowiednie odstępy między dawkami.

Gdzie można się zaszczepić?

Na bezpłatne szczepienie można się zgłosić do poradni POZ.

Dotychczas ponad 920 tys. dzieci skorzystało ze szczepienia przeciw HPV w Polsce – zaznaczył dr Grzesiowski. – W niektórych rocznikach mamy już ok. 50% zaszczepionych. Mówimy o dziewczynkach w wieku15 lat, ale wciąż istnieje duża potrzeba informowania o szczepieniach rodziców zwłaszcza chłopców, z których mamy zaszczepionych ok. 13,8 % – wyjaśnił minister Grzesiowski.

Nowe przepisy wprowadza Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2026 r. w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych, dla których zakup szczepionek został objęty finansowaniem przez ministra właściwego do spraw zdrowia.

Państwowa Inspekcja Sanitarna nie prowadzi żadnych dodatkowych działań kontrolnych nakierowanych na weryfikowanie przestrzegania nowego rozporządzenia Ministra Zdrowia. Wszystkie kontrole, które są prowadzone, były zaplanowane już wcześniej i kwestie jadłospisów są tylko jednym ze sprawdzanych elementów – zapewniła Ewa Nyczaj, naczelniczka Wydziału Nadzoru i Współpracy z Jednostkami Państwowej Inspekcji Sanitarnej w Departamencie Bezpieczeństwa Żywności i Żywienia GIS.

Wskazała, że nowe przepisy dotyczące żywienia w jednostkach systemu oświaty wprowadzają jedynie kosmetyczne zmiany. Dodała, że wokół rozporządzenia narosło wiele mitów i nieprawdziwych informacji. W pierwszych tygodniach obowiązywania rozporządzenia do GIS nie napływają pytania wskazujące na istotne problemy interpretacyjne.

 Zgłaszane wątpliwości dotyczą często zagadnień, które były regulowane już wcześniej, a pytania dotyczą m.in. substancji słodzących, dodatków do żywności oraz oceny konkretnych produktów – wskazała Ewa Nyczaj.

Wszystkie osoby zajmujące się żywieniem w jednostkach systemu oświaty mogą znaleźć praktyczne informacje na stronach internetowych Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej NIZP-PZH PIB.

Każdy intendent czy dyrektor szkoły może także liczyć na wsparcie ze strony swojej powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Nasi pracownicy służą wszelką pomocą – zapewniła Ewa Nyczaj.