Główny Inspektorat
Sanitarny

Dzień Babci i Dziadka to wyjątkowa okazja, aby podkreślić, jak ważną rolę pełnią osoby starsze w rodzinach i całym społeczeństwie. To także dobry moment, by porozmawiać o zdrowiu, bezpieczeństwie i codziennych wyborach, które pomagają zachować sprawność, samodzielność i dobrą jakość życia na długie lata.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zwraca uwagę, że społeczeństwa starzeją się w szybkim tempie, a zdrowe starzenie się wymaga nie tylko opieki medycznej, ale również wiedzy, profilaktyki i świadomych decyzji. W Polsce prognozuje się, że w 2035 roku osoby powyżej 65. roku życia mogą stanowić nawet 30% populacji. To wyzwanie, ale i szansa, by postawić seniorów w centrum działań zdrowotnych – w roli głównej.

Jednym z najważniejszych elementów profilaktyki zdrowotnej w wieku senioralnym są szczepienia ochronne. Szczepienia osób starszych znacząco zmniejszają ryzyko ciężkiego przebiegu chorób zakaźnych, hospitalizacji i powikłań.

Seniorzy powinni szczególnie zwracać uwagę na szczepienia przeciwko grypie, COVID-19, pneumokokom czy krztuścowi. To nie tylko ochrona własnego zdrowia, ale także troska o najbliższych – wnuki, rodzinę i osoby z obniżoną odpornością. Warto korzystać z dostępnych programów zdrowotnych i konsultować się z lekarzem lub pielęgniarką, aby dobrać szczepienia odpowiednie do wieku i stanu zdrowia.

Od 14 lutego 2025 roku w Polsce weszły w życie przepisy, które ułatwiają seniorom korzystanie z bezpłatnych leków refundowanych. Zgodnie z najnowszym obwieszczeniem Ministerstwa Zdrowia, lista leków dostępnych bezpłatnie dla osób powyżej 65. roku życia została rozszerzona, co zwiększa dostępność niezbędnych terapii i wspiera kompleksową opiekę nad zdrowiem w codziennym życiu. Seniorzy mogą teraz szybciej i wygodniej otrzymywać recepty na leki przysługujące w ramach programu, a farmaceuci mają możliwość wystawiania recept na szczepienia zalecane i wykonywania ich w aptekach. To znaczący krok w kierunku wsparcia samodzielności seniorów i ułatwienia codziennej profilaktyki zdrowotnej. Więcej informacji na ten temat znajdziesz tutaj. 

Odpowiednia dieta ma ogromny wpływ na samopoczucie, odporność i sprawność fizyczną w starszym wieku. Ważne, aby dieta seniorów była urozmaicona, bogata w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, dobrej jakości białko oraz zdrowe tłuszcze. Regularne posiłki, odpowiednie nawodnienie oraz ograniczenie soli i cukru pomagają zapobiegać chorobom serca, cukrzycy i osłabieniu mięśni. Zdrowe odżywianie to nie restrykcje, lecz codzienne, rozsądne wybory wspierające organizm.

Aktywność fizyczna jest jednym z filarów zdrowego starzenia się. Nawet umiarkowany ruch – spacery, ćwiczenia rozciągające, gimnastyka czy taniec – poprawia równowagę, siłę mięśni i samopoczucie psychiczne. Regularny ruch zmniejsza ryzyko upadków, wspiera pamięć i pomaga zachować niezależność w codziennym życiu. Najważniejsze, aby aktywność była dostosowana do możliwości i stanu zdrowia oraz sprawiała przyjemność.

W dobie Internetu i mediów społecznościowych seniorzy coraz częściej spotykają się z nieprawdziwymi informacjami dotyczącymi zdrowia. Dezinformacja jest dziś uznawana za jedno z największych wyzwań dla zdrowia publicznego. Fałszywe lub mylące treści mogą prowadzić do niepotrzebnego stresu lub błędnych decyzji.

Dlatego w trosce o zdrowie warto sięgać po sprawdzone i zaufane informacje. Rozmowa z lekarzem, pielęgniarką lub korzystanie z wiarygodnych materiałów, pomaga podejmować dobre, bezpieczne decyzje. Gdy jakaś informacja wzbudza niepokój lub obiecuje szybkie rozwiązania, warto na chwilę się zatrzymać i spokojnie ją sprawdzić – zdrowie najlepiej wspiera wiedza oparta na faktach i doświadczeniu specjalistów.

Zachęcamy do korzystania z wiarygodnych źródeł informacji, takich jak:
https://pacjent.gov.pl/
https://szczepienia.pzh.gov.pl/
https://www.gov.pl/web/zdrowie
https://www.gov.pl/web/gis/glowny-inspektorat-sanitarny

W odpowiedzi na potrzeby starzejącego się społeczeństwa Główny Inspektorat Sanitarny przygotował autorski, ogólnopolski program edukacyjny „Senior w roli głównej”, skierowany bezpośrednio do osób powyżej 60 roku życia.

Program koncentruje się na pięciu kluczowych obszarach: profilaktyce chorób zakaźnych, aktywności fizycznej, zdrowym odżywianiu, zdrowiu psychicznym oraz profilaktyce i wczesnym rozpoznawaniu chorób otępiennych. Szczególną uwagę poświęca również przeciwdziałaniu dezinformacji w zakresie promocji zdrowia i obalaniu popularnych mitów.

Projekt przekazuje praktyczną wiedzę potrzebną do utrzymania sprawności, samodzielności i poczucia bezpieczeństwa. Uczy, jak korzystać z dostępnych programów zdrowotnych, darmowych badań i diagnostyki przesiewowej, a także, gdzie szukać pomocy w przypadku pierwszych problemów z pamięcią.

Program „Senior w roli głównej” jest tworzony z myślą o aktywnym wsparciu seniorów w codziennym dbaniu o zdrowie, sprawność i samodzielność. Realizacja programu planowana jest na II kwartał 2026 roku, we współpracy z Uniwersytetami Trzeciego Wieku, co pozwoli seniorom bezpośrednio korzystać z praktycznych zajęć i aktywności dostosowanych do ich możliwości.

Dzień Babci i Dziadka to dobry moment, by przypomnieć: zdrowie w starszym wieku to nie kwestia przypadku, lecz efekt codziennych wyborów, rzetelnej wiedzy i wsparcia systemowego. Program „Senior w roli głównej” oraz międzynarodowe rekomendacje pokazują jednoznacznie – seniorzy zasługują na uwagę, szacunek i realne wsparcie, bo to oni są fundamentem naszych rodzin i społeczności.
Z okazji Dnia Babci i Dziadka życzymy wszystkim seniorom zdrowia, aktywności i poczucia, że naprawdę są w roli głównej!

1.    https://stat.gov.pl/en/topics/population/population-projection/resident-population-projection-for-poland-2023-2060%2C5%2C1.html?pdf=1&utm
2.    https://www.who.int/news/item/01-10-2024-who-calls-for-urgent-transformation-of-care-and-support-systems-for-older-people?utm
3.    https://www.who.int/publications/i/item/9789241550109?utm
https://www.gov.pl/web/zdrowie/obwieszczenie-ministra-zdrowia-z-dnia-18-grudnia-2025-r-w-sprawie-wykazu-refundowanych-lekow-srodkow-spozywczych-specjalnego-przeznaczenia-zywieniowego-oraz-wyrobow-medycznych-na-1-stycznia-2026-r