Etyka

W celu zapewnienia zawodowego, rzetelnego, bezstronnego i politycznie neutralnego wykonywania zadań państwa, w urzędach administracji rządowej działa korpus służby cywilnej (art. 153 ust. 1 Konstytucji RP).

Członkowie korpusu służby cywilnej w swym postępowaniu powinni wyróżniać się profesjonalizmem, rzetelnością, bezstronnością i apolitycznością.

 

Standardy etyczne dla członków korpusu służby wyznacza Zarządzenie Nr 70 Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2011 r. w sprawie wytycznych w zakresie przestrzegania zasad służby cywilnej oraz w sprawie zasad etyki korpusu służby cywilnej (M.P. z 2011 r., Nr 93, poz. 953), wydane na podstawie art. 15 ust. 10 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz.590).

Akt ten ustanawia zasady służby cywilnej (§ 1 zarządzenia), rozumiane jako reguły prawidłowego funkcjonowania tej służby oraz nacechowane aksjologicznie zasady etyki korpusu służby cywilnej (§ 13 zarządzenia).

Członek korpusu służby cywilnej przestrzega zasad służby cywilnej i zasad etyki służby cywilnej.

Zasadami służby cywilnej są:

  1. zasada legalizmu, praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa:
  • przestrzeganie prawa przy realizacji zadań;
  •  zachowanie i działanie w stosunku do obywateli przyczyniające się do tego, aby więzi obywateli z państwem były silne;
  • niekierowanie się uprzedzeniami;
  • nieuczestniczenie w strajkach lub w akcjach protestacyjnych zakłócających normalne funkcjonowanie urzędu;
  1. zasada ochrony praw człowieka i obywatela:
  • działanie przyczyniające się do realizacji zasady państwa prawa;
  • znajomość praw człowieka i obywatela;
  • nieproponowanie i niepodejmowanie działań, które naruszają prawa człowieka i obywatela;
  1. zasada bezinteresowności:
  • zrezygnowanie z dodatkowego zatrudnienia (lub zajęcia zarobkowego), jeśli może ono mieć negatywny wpływ na sprawy prowadzone w ramach obowiązków służbowych oraz nieprzyjmowanie korzyści od osób zaangażowanych w prowadzone sprawy;
  • nieprzyjmowanie zapłaty za publiczne wystąpienia, gdy mają one związek z zajmowanym stanowiskiem;
  • nieprowadzenie szkolenia, jeżeli mogłoby to negatywnie wpłynąć na bezstronność prowadzonych spraw;
  1. zasada jawności i przejrzystości:
  • zapewnienie dostępu do informacji o zasadach, efektach swojej pracy i podjętych rozstrzygnięciach (w granicach określonych przez prawo);
  • dążenie do jednoznaczności oraz zrozumiałości podejmowanych działań;
  • wyczerpujące uzasadnianie przyjętych rozstrzygnięć;
  • znajomość konstytucyjnych i ustawowych przepisów, dotyczących prawa dostępu do informacji publicznej oraz zapewnienie praktycznej realizacji tego prawa;
  1. zasada dochowania tajemnicy:
  • dochowanie tajemnicy ustawowo chronionej;
  • obejmowanie ochroną informacji, tylko w celu zabezpieczenia wyraźnie określonego interesu państwa;
  1. zasada profesjonalizmu:
  • realizowanie zadań państwa i posiadanie niezbędnej wiedzy dotyczącej funkcjonowania państwa;
  •  podnoszenie kwalifikacji oraz rozwijane wiedzy zawodowej;
  • znajomość aktów prawnych, dotyczących funkcjonowania urzędu, w którym członek korpusu służby cywilnej jest zatrudniony;
  • zapoznawanie się z wszystkimi istotnymi faktami prowadzonych przez siebie spraw;
  • znajomość i sumiennie przestrzeganie zasad etyki korpusu służby cywilnej;
  • znajomość i sumiennie przestrzeganie zasad służby cywilnej;
  • poddawanie się weryfikacji znajomości zasad służby cywilnej;
  • stosowanie wysokich standardów zarządzania publicznego;
  • wykorzystywanie wiedzy przełożonych, kolegów i podwładnych oraz dzielenie się z nimi własnym doświadczeniem;
  • w uzasadnionych przypadkach korzystanie z pomocy ekspertów;
  • zarządzanie posiadanymi zasobami kadrowymi w sposób efektywny i racjonalny;
  • w wykonywaniu zadań dążenie do uzgodnień opartych na rzeczowej argumentacji;
  • bycie gotowym do przyjęcia krytyki, uznawanie swoich błędów oraz bycie gotowym do naprawy ich konsekwencji;
  • przez swoją postawę dbanie o wizerunek służby cywilnej;
  • korzystanie z zagwarantowanych praw pracowniczych;
  • korzystanie ze szczególnej ochrony stosunku pracy urzędnika służby cywilnej;
  •  
  1. zasada odpowiedzialności za działanie lub zaniechanie działania:
  • wykonywanie zadań ze świadomością szczególnej odpowiedzialności, która wynika z publicznego charakteru pełnionej służby;
  • kierowanie się interesem publicznym, efektywnością oraz zgodnością podejmowanych działań z przepisami;
  • sygnalizowanie przełożonym, jeśli zachodzi rozbieżność między przepisami prawa, a interesem publicznym na każdym etapie realizowanych działań bycie gotowym na rozliczenie się z dotychczasowej pracy przed przełożonymi i obywatelami;
  • informowanie przełożonego (lub jego przełożonych) na piśmie, że polecenie służbowe narusza zasady służby cywilnej;
  • niezakłócanie sprawnego przebiegu postępowania, które ma na celu ustalenie osoby odpowiedzialnej za naruszenie obowiązków członka korpusu służby cywilnej;

 

  1. zasada racjonalnego gospodarowania:
  • przy racjonalnym wykorzystaniu środków publicznych branie pod uwagę interesu państwa, obywateli oraz efektywne osiąganie celów;
  • bycie gotowym do rozliczenia swojej dbałości o środki i mienie publiczne;

 

  1. zasada otwartości i konkurencyjności naboru:
  • dbanie o równy dostęp do służby publicznej, zawodowe i rzetelne wykonywanie zadań państwa przez administrację rządową, neutralność polityczną służby cywilnej;
  • wzmacnianie zaufania obywateli do kompetencji osób, które realizują zadania państwa;
  • dbanie o to, aby w drodze naboru wyłaniać osoby najlepiej przygotowane do realizacji zadań państwa;
  • dawanie gwarancji jawnej i efektywnej kontroli nad przebiegiem naboru;
  • niedyskryminowanie z jakichkolwiek powodów;
  • niewywieranie pozaustawowego wpływu oraz nacisku na proces naboru;
  • nieuleganie wpływom i naciskom przy naborze, a jeśli takie się pojawią to informowanie o tym właściwych przełożonych.

 

Zasadami etyki korpusu służby cywilnej są:

  1. Zasada godnego zachowania – poszanowanie godności innych osób, życzliwość wobec ludzi, właściwe zachowanie się poza pracą.
  2. Zasada służby publicznej – służebny charakter pracy wobec obywateli, służba państwu, nieuchylanie się od podejmowania trudnych rozstrzygnięć, nieuchylanie się od odpowiedzialności za swoje postępowanie.
  3. Zasada lojalności – lojalność wobec Rzeczypospolitej Polskiej, lojalne i rzetelne realizowanie programu Rządu, lojalność wobec urzędu, powściągliwość w publicznym wypowiadaniu poglądów na temat urzędów administracji rządowej.
  4. Zasada neutralności politycznej – niemanifestowanie publiczne poglądów i sympatii politycznych, niestwarzanie podejrzeń o sprzyjanie partiom politycznym, jasność i przejrzystość relacji z osobami pełniącymi funkcje polityczne.
  5. Zasada bezstronności – niedopuszczanie do podejrzeń o konflikt interesów, jednakowe traktowanie wszystkich uczestników prowadzonych spraw, niedemonstrowanie zażyłości z osobami publicznie znanymi ze swej działalności.
  6. Zasada rzetelności – dotrzymywanie zobowiązań, twórcze podejmowanie zadań, aktywne realizowanie obowiązków.

Więcej informacji w zakładce Służby cywilnej: ,,Etyka w urzędzie’’.

https://www.gov.pl/web/sluzbacywilna/etyka-w-urzedzie

Materiały

1. Zarządzenie Nr 70 Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2011 r. w sprawie wytycznych w zakresie przestrzegania zasad służby cywilnej oraz w sprawie zasad etyki korpusu służby cywilnej (M.P. z 2011 r., Nr 93, poz. 953)
Zarządzenie​_Nr​_70​_Prezesa​_Rady​_Ministrów.pdf 0.04MB
{"register":{"columns":[]}}