Wojewódzka Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Rzeszowie

20 listopada 2025 r. obchodzimy Światowy Dzień Rzucania Palenia – inicjatywę promującą życie wolne od tytoniu i nikotyny oraz zachęcającą osoby uzależnione do podjęcia próby zerwania z nałogiem. Dzień ten przypada corocznie w trzeci czwartek listopada i od ponad trzech dekad stanowi ważny element działań edukacyjnych i profilaktycznych realizowanych w Polsce.

Palenie tytoniu pozostaje jednym z najpoważniejszych, a jednocześnie możliwych do wyeliminowania czynników ryzyka chorób przewlekłych i przedwczesnych zgonów. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) liczba użytkowników tytoniu na świecie zmniejszyła się z 1,38 miliarda w 2000 roku do około 1,2 miliarda w 2024 roku, jednak nadal około co piąty dorosły na świecie używa wyrobów tytoniowych. WHO szacuje również, że używanie tytoniu powoduje ponad 8 milionów zgonów rocznie, w tym około 1,3 miliona wśród osób narażonych na bierne palenie.

W Polsce problem uzależnienia od nikotyny nadal dotyczy znacznej części społeczeństwa. Jak wskazują dane cytowane przez Państwową Inspekcję Sanitarną, na początku 2025 roku codzienne palenie deklarowało 28,8% mężczyzn oraz 20,3% kobiet. Szczególnie wysoki odsetek osób palących obserwuje się w grupie wiekowej 40–59 lat. Jednocześnie rośnie popularność elektronicznych produktów nikotynowych, zwłaszcza wśród młodych dorosłych.

Tegoroczne obchody Światowego Dnia Rzucania Palenia realizowane są pod hasłem „Nowe formy – stare pułapki”, promowanym przez Główny Inspektorat Sanitarny. Kampania zwraca uwagę na zagrożenia związane nie tylko z tradycyjnymi papierosami, ale także e-papierosami, wyrobami tytoniowymi do podgrzewania oraz innymi produktami zawierającymi nikotynę. Mimo że część z tych produktów bywa przedstawiana jako mniej szkodliwa alternatywa dla papierosów, ich stosowanie również wiąże się z ryzykiem zdrowotnym, w tym rozwojem chorób układu oddechowego, krążenia oraz nowotworów.

Korzyści zdrowotne wynikające z zaprzestania palenia pojawiają się już w krótkim czasie od odstawienia nikotyny. Poprawia się wydolność organizmu, funkcjonowanie układu krążenia i oddechowego, a w perspektywie długoterminowej znacząco zmniejsza się ryzyko zachorowania na nowotwory, zawał serca, udar mózgu oraz przewlekłą obturacyjną chorobę płuc. Rzucenie palenia przynosi również wymierne korzyści ekonomiczne i poprawia jakość życia zarówno osoby uzależnionej, jak i jej najbliższego otoczenia.

Światowy Dzień Rzucania Palenia jest okazją do refleksji nad wpływem nikotyny na zdrowie oraz do podjęcia decyzji o zmianie nawyków. Każda próba zerwania z nałogiem zwiększa szansę na trwałe uwolnienie się od uzależnienia, a dostępne formy wsparcia medycznego i psychologicznego mogą znacząco ułatwić ten proces.