Deregulacja

Sposób realizacji: Przemodelowaliśmy system orzekania o stopniu niepełnosprawności na czas określony poprzez wprowadzenie minimum 7-letniego okresu ważności orzeczenia w przypadku rzadkiej choroby genetycznej o jednorodnym i niezmiennym przebiegu lub zespołu Downa i tym samym wyeliminowaliśmy konieczność częstszego stawania przed zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Na czym polega zmiana?

Na podstawie obowiązującego rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej od 11 czerwca 2025 r. osoba niepełnosprawna, w tym student z czasowym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności wydanym w przypadku potwierdzenia rzadkiej choroby genetycznej o jednorodnym i niezmiennym przebiegu lub zespołu Downa może ubiegać się o stypendium dla osób z niepełnosprawnością. Osoba taka będzie składała wniosek o wydanie nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie częściej niż raz na 7 lat. Należy pamiętać, że wprowadzenie minimalnego okresu, na jaki może zostać wydane orzeczenie na czas określony, nie oznacza, iż orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie będą mogły być wydawane stałe na dotychczas obowiązujących zasadach. Student nadal będzie składał wniosek o przyznanie stypendium ze stałą częstotliwością (raz na semestr lub na rok akademicki), ale zmniejszy się częstotliwość ubiegania się o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Zatem aktywność takiego studenta ograniczy się do wewnętrznej procedury w uczelniach. Jest to ogromne ułatwienie i przyspieszenie procedury.

Sposób realizacji: Pozwoliliśmy uczniom na kontynuację nauki w tej samej klasie do końca roku szkolnego w sytuacji otrzymania nowego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

Jak było?

W przypadku, gdy uczeń w trakcie roku szkolnego otrzymywał nowe orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (np. z powodu wystąpienia niepełnosprawności sprzężonych lub pogłębienia niepełnosprawności), musiał często zmieniać oddział lub szkołę. Powodowało to przerwanie ciągłości edukacji, stres dla ucznia oraz konieczność reorganizacji pracy szkoły, bez wyraźnych korzyści edukacyjnych czy organizacyjnych.

Na czym polega zmiana?

Uczniowie mogą kontynuować naukę w tej samej klasie do końca roku szkolnego - nawet jeśli w trakcie roku orzeczenie zostanie zmienione. To mniej stresu dla dziecka i mniej problemów organizacyjnych dla szkoły.

Przykład z życia:

Twoje dziecko w trakcie roku szkolnego otrzymuje nowe orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Dotychczas często oznaczało to konieczność natychmiastowej zmiany klasy albo nawet szkoły, co przerywało naukę, wywoływało stres u dziecka i dezorganizowało życie rodzinne.

Po zmianie Twoje dziecko może pozostać w tej samej klasie do końca roku szkolnego, mimo zmiany orzeczenia. Zapewniona jest ciągłość edukacji, mniejsze obciążenie emocjonalne dla dziecka i spokojniejsze dostosowanie organizacji nauki bez nagłych przenosin.

Sposób realizacji: Zrezygnowaliśmy z obowiązku cyklicznego odnawiania orzeczeń o niepełnosprawności w przypadku schorzeń o charakterze ciężkim i nieuleczalnym.

Jak było?

Osoby dotknięte rzadką chorobą genetyczną o jednorodnym i niezmiennym przebiegu lub zespołem Downa. były zobowiązane do regularnego potwierdzania braku zmian w swoim stanie zdrowia.

Na czym polega zmiana?

Wydano rozporządzenie, w którym określono, że:

• orzeczenie o niepełnosprawności w przypadku potwierdzenia u dziecka rzadkiej choroby genetycznej o jednorodnym i niezmiennym przebiegu lub zespołu Downa wydaje się do ukończenia przez dziecko 16 roku życia,
• orzeczenie o stopniu niepełnosprawności na czas określony wydaje się na okres nie krótszy niż 7 lat w przypadku potwierdzenia u osoby zainteresowanej rzadkiej choroby genetycznej o jednorodnym i niezmiennym przebiegu lub zespołu Downa . Ustalony został minimalny okres wydania orzeczenia, ale nie eliminuje on możliwości wydawania orzeczeń o stopniu niepełnosprawności na stale.

Przykład z życia:

Opiekujesz się synem z rzadką chorobą genetyczną i do tej pory co dwa lata musiałeś ponownie stawiać się przed komisją, kompletować dokumentację oraz odbywać liczne wizyty lekarskie, mimo że stan zdrowia dziecka pozostawał niezmienny. Po wprowadzeniu nowych przepisów otrzymujesz orzeczenie ważne do ukończenia przez syna 16. roku życia, bez konieczności przeprowadzania kolejnych badań okresowych. Dzięki temu oszczędzasz czas, pieniądze i ograniczasz stres, a zamiast na formalnościach możesz skupić się na opiece nad dzieckiem.

Sposób realizacji: Wdrożyliśmy rozwiązania zapewniające sprawną i efektywną realizację ustawowych zadań ZUS związanych z wydawaniem orzeczeń i kontrolą zaświadczeń lekarskich.

Jak było?

W obowiązującym stanie prawnym orzecznictwo lekarskie w ZUS jest uregulowane w sposób rozproszony: częściowo w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawie o emeryturach i rentach z FUS oraz w rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie orzekania o niezdolności do pracy (Dz. U. poz. 2711, z późn. zm.), ale również w ponad 20 innych aktach odsyłających do tych przepisów. Dodatkowo ZUS posługuje się aktami prawa wewnętrznego regulującymi praktykę postępowań orzeczniczych. Taki stan jest oceniany jako nieprzejrzysty i niespójny, co sprzyja wątpliwościom ubezpieczonych co do jednolitości orzekania i sposobu dokumentowania ustaleń.

Na czym polega zmiana?

Ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw realizuje kompleksową reformę systemu orzecznictwa lekarskiego i kontroli zwolnień lekarskich w ZUS, bez zmiany materialnych warunków nabywania świadczeń. Ustawa wprowadziła jednolite zasady i tryb wydawania orzeczeń w jednej ustawie, co ma zwiększyć przejrzystość i standaryzację postępowań. To także nowy, bardziej elastyczny model zatrudniania i wynagradzania lekarzy orzeczników oraz dopuszczenie, w ściśle określonych sprawach, innych zawodów medycznych do wydawania orzeczeń.

Przepisy zmieniły również organizację orzecznictwa (konsolidacja jednostek, wsparcie asystentów medycznych) oraz wprowadzają co do zasady jednoosobowe orzekanie w obu instancjach przy zachowaniu gwarancji bezstronności. Ustawa doprecyzowała także zasady kontroli zwolnień i zasiłków chorobowych, ujednolica drogę odwoławczą oraz porządkuje przepisy, wykonując m.in. orzecznictwo sądowe i wyrok TK.

Sposób realizacji: Wzmocniliśmy edukację żywieniową w ramach obecnej podstawy programowej.

Jak było?

W polskim systemie edukacji zagadnienia dotyczące zdrowego stylu życia i odżywiania nie były realizowane w formie odrębnego przedmiotu szkolnego, lecz były uwzględniane w różnych obszarach nauczania.

Na czym polega zmiana?

Wprowadzono nowy przedmiot edukacja zdrowotna od roku szkolnego 2025/2026. Uczniowie dowiadują się, jak prawidłowo komponować swoje posiłki zgodnie z zasadami talerza zdrowego żywienia i jak dostosować wielkość porcji do własnych potrzeb. Uczą się, jakie napoje wybierać, aby odpowiednio nawodnić organizm, oraz jak unikać produktów szkodliwych dla zdrowia, takich jak słodycze czy fast foody. Zdobywają umiejętność samodzielnego przygotowywania prostych, zdrowych posiłków i przekąsek, poznają wartości odżywcze produktów oraz nauczą się czytać etykiety spożywcze w celu dokonywania świadomych wyborów. Dzięki praktycznym zajęciom dowiadują się również, jak uprawiać rośliny jadalne, rozpoznawać świeżość żywności i prawidłowo ją przechowywać, co pozwoli im unikać marnowania jedzenia. Wszystkie te umiejętności przyczyniają się do wspierania prawidłowego rozwoju fizycznego, utrzymania zdrowej masy ciała oraz kształtowania świadomych i odpowiedzialnych nawyków żywieniowych.

Sposób realizacji: Znieśliśmy obowiązek wprowadzania do systemu teleinformatycznego POL-on informacji o inwestycjach do 100 tys. zł, co skutkuje uproszczeniem sprawozdawczości.

Jak było?

Obowiązki sprawozdawcze w zakresie inwestycji realizowanych przez podmioty systemu szkolnictwa wyższego i nauki (m.in. uczelnie, instytuty naukowe Polskiej Akademii Nauk i instytuty badawcze). W poprzednim kształcie były nadmierne, gdyż obejmowały wszystkie przedsięwzięcia inwestycyjne, bez względu na ich wartość. Skutkowało to koniecznością zamieszczania w Systemie POL-on wielu szczegółowych danych dotyczących wszystkich inwestycji. Jedynie w przypadku inwestycji w aparaturę naukowo-badawczą lub infrastrukturę informatyczną wymóg ten był ograniczony do aparatury lub infrastruktury o wartości przekraczającej 500 000 zł.

Na czym polega zmiana?

Zmiana ta spowodowała wyłączenie konieczności zamieszczania w Systemie POL­-on informacji o inwestycjach o wartości 100 000 zł i niższej, co nie wpłynie na całościowy obraz skali inwestycji w systemie szkolnictwa wyższego i nauki, gdyż takie inwestycje są związane najczęściej z drobnymi pracami modernizacyjnymi posiadanej infrastruktury i nie mają znaczącego wpływu na działalność dydaktyczną lub naukową podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki. W przypadku inwestycji w aparaturę naukowo-badawczą lub infrastrukturę informatyczną wymóg zamieszczenia informacji w Systemie POL-on będzie odnosił się - tak jak dotychczas - do aparatury lub infrastruktury o wartości przekraczającej 500 000 zł

Sposób realizacji: Zapewniliśmy wypłacanie zapomóg doktorantom.

Jak było?

Ustawodawca nie przewidział prawa dla zapomogi dla doktorantów.

Na czym polega zmiana?

Ze środków podmiotu prowadzącego szkołę doktorską będą wypłacane zapomogi dla doktorantów, którzy przejściowo znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej. Takie rozwiązanie zapewni możliwość otrzymania zapomogi przez doktoranta i jej wypłaty przez podmiot prowadzący szkołę doktorską, a zarazem zminimalizuje dodatkowe obowiązki regulacyjne związane z wprowadzaną zmianą i będzie bezkosztowe z punktu widzenia budżetu państwa

Sposób realizacji: Zmieniliśmy status pracowników naukowych przebywających na uczelniach w innych krajach UE.

Jak było?

Zgodnie z dotychczasową wykładnią interpretacyjną przepisów o unijnej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego pracownicy zatrudnieni na uczelniach wykonujący pracę w jednym z państw UE nie byli traktowani jako urzędnicy służby cywilnej. Miały do nich zastosowanie ogólne zasady ustalania ustawodawstwa właściwego w zakresie zabezpieczenia społecznego, w związku z czym nie zawsze podlegali polskiemu ustawodawstwu z tytułu pracy wykonywanej za granicą. Zasada odprowadzania składek w kraju wykonywania pracy, z wyjątkami dotyczącymi delegowania czy pracy wykonywanej w kilku państwach nie przystawała do specyfiki mobilności akademickiej.

Na czym polega zmiana?

Proponowane rozwiązanie ma ułatwić mobilność pracowników uczelni wyższych i nauczycieli akademickich poprzez zastosowanie dla tej grupy osób, w procesie ustalania ustawodawstwa właściwego na podstawie przepisów o unijnej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, normy kolizyjnej, jak dla pracowników służby cywilnej w rozumieniu rozporządzenia nr 883/2004. Pracownicy naukowi na uczelniach w innych krajach UE traktowani są jako urzędnicy służby cywilnej a składki społeczne zawsze odprowadzane są w Polsce, co zmniejsza formalności uczelni i badaczy. W ten sposób składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne są zawsze odprowadzane w kraju wysyłającym (Polsce), niezależnie od długości i charakteru wyjazdu nauczyciela akademickiego. Takie rozwiązanie jest zgodne z aktualnymi interpretacjami ZUS w tym zakresie.

Przykład z życia:

Jesteś nauczycielem akademickim zatrudnionym na Uniwersytecie Jagiellońskim i zostałeś/zostałaś czasowo oddelegowany/oddelegowana do pracy badawczej na Uniwersytecie Humboldtów w Berlinie. Do niedawna nie miałeś/miałaś pewności, w którym kraju będą odprowadzane składki emerytalne i zdrowotne od Twojego wynagrodzenia — czy w Niemczech, gdzie aktualnie wykonujesz pracę, czy w Polsce, jako kraju zatrudnienia. W celu ułatwienia mobilności pracowników naukowych w ramach procesu deregulacyjnego ustalono, że składki będą odprowadzane w kraju wysyłającym. Ujednolicenie przepisów pozwala Ci zaoszczędzić czas, eliminuje wątpliwości dotyczące prawidłowego odprowadzania składek oraz umożliwia pełne skupienie się na pracy naukowej.

Sposób realizacji: Wprowadziliśmy możliwość weryfikacji dyplomów w systemie POL-on.

Jak jest obecnie?

Pracodawcy nie mogli sprawdzić bezpośrednio na uczelni, czy dane zawarte na dyplomie przedłożonym przez kandydata do pracy są prawdziwe, ponieważ przepisy na to nie pozwalały - nawet jeśli kandydat wyraził na to zgodę. Dyplomy często były fałszowane - zaistniała potrzeba współdziałania pomiędzy pracodawcami a uczelniami przy weryfikacji danych.

Na czym polega zmiana?

Wprowadzono możliwość potwierdzenia danych zawartych w dyplomach ukończenia studiów, dyplomach doktorskich, dyplomach habilitacyjnych oraz suplementach do tych dyplomów wydanych przez podmioty systemu szkolnictwa wyższego i nauki za pośrednictwem repozytorium dyplomów elektronicznych będącego częścią Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on. Szybki i bezpieczny system weryfikacji dyplomów oraz obowiązek ich rejestracji w repozytorium (dla chętnych i przygotowanych do tego organizacyjnie podmiotów wejdzie w życie 30 czerwca 2026 r., a dla wszystkich - 1 stycznia 2027 r.) wyeliminuje z obrotu fałszywe dyplomy oraz spowoduje łatwiejszą weryfikację tych dokumentów przez pracodawców.

Przykład z życia:

Rekrutujesz nowego pracownika i otrzymujesz od niego dyplom ukończenia studiów. Nie masz możliwości sprawdzenia bezpośrednio w uczelni, czy dane zawarte na dyplomie są prawdziwe, ponieważ przepisy na to nie pozwalają — nawet wtedy, gdy kandydat wyraża na to zgodę. Masz świadomość, że dyplomy bywają fałszowane, ale musisz polegać wyłącznie na dokumentach przedstawionych przez kandydata. Podczas rekrutacji możesz zweryfikować dane zawarte w dyplomie ukończenia studiów, dyplomie doktorskim, habilitacyjnym lub suplemencie za pośrednictwem repozytorium dyplomów elektronicznych. Korzystasz z szybkiego i bezpiecznego systemu, który umożliwia potwierdzenie autentyczności dyplomu zarejestrowanego w repozytorium. Dzięki temu łatwiej sprawdzasz kwalifikacje kandydata, a ryzyko posłużenia się fałszywym dyplomem jest wyeliminowane.

*Fakultatywnie

**Obligatoryjnie

Sposób realizacji: Wprowadziliśmy elastyczniejsze zasady wydatkowania środków na stypendia rektora, co zwiększa efektywność wykorzystania funduszu stypendialnego i pozwala przyznawać te stypendia niezależnie od wydatków na świadczenia socjalne.

Jak było?

Ustawa PSWN określała wysokość środków, które mogą być wydatkowane przez uczelnie na stypendia rektora, w relacji do wysokości środków wydatkowanych łącznie na te stypendia oraz na stypendia socjalne i zapomogi. Mechanizm ten nadmiernie ograniczał możliwość przyznania stypendiów rektora, w przypadku gdy w uczelni niewielka grupa studentów była uprawniona do świadczeń o charakterze socjalnym.

Na czym polega zmiana?

Określenie wysokości środków, które mogą być wydatkowane przez uczelnie na stypendia rektora w relacji do wysokości wszystkich środków pochodzących z dotacji przyznanej na świadczenia dla studentów, wpływa na uelastycznienie reguł gospodarowania środkami funduszu stypendialnego oraz zwiększa efektywność ich wykorzystania. Ponadto umożliwia wykorzystanie środków funduszu stypendialnego na stypendia rektora niezależnie od wykorzystania środków na świadczenia o charakterze socjalnym.

Sposób realizacji: Umożliwiliśmy lekarzom w trakcie specjalizacji dołączanie do zespołów orzekających o niepełnosprawności.

Jak było?

W skład powiatowych i wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności mogli wchodzić wyłącznie lekarze posiadający pełną specjalizację. Przy niedoborze takich specjalistów powodowało to znaczne opóźnienia w wydawaniu orzeczeń, a tym samym w dostępie osób z niepełnosprawnościami do świadczeń, rehabilitacji i wsparcia.

Na czym polega zmiana?

Zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej do zespołów orzekających o niepełnosprawności mogą dołączać lekarze w trakcie specjalizacji, pod warunkiem posiadania co najmniej pięcioletniego stażu zawodowego. Zmiana zwiększa liczbę dostępnych orzeczników, skraca czas oczekiwania na decyzje i przyspiesza proces uzyskiwania świadczeń przez osoby z niepełnosprawnościami, bez konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów przez administrację.

Przykład z życia:

Składasz wniosek o orzeczenie o niepełnosprawności, bo potrzebujesz dostępu do świadczeń i rehabilitacji. Dotychczas musiałeś długo czekać na komisję, ponieważ w zespole mogli orzekać wyłącznie lekarze z pełną specjalizacją, a tych po prostu brakowało. Opóźnienie decyzji oznaczało dla Ciebie realne problemy z uzyskaniem wsparcia na czas. Po zmianie do zespołu orzekającego mogą dołączyć także lekarze w trakcie specjalizacji, mający co najmniej pięcioletni staż. Dzięki temu szybciej otrzymujesz orzeczenie, a dostęp do świadczeń i rehabilitacji nie jest już blokowany przez braki kadrowe.

Sposób realizacji: Umożliwiliśmy pobieranie krwi do specjalistycznych badań genetycznych, w obszarze onkologii w trybie ambulatoryjnym, bez konieczności przeprowadzania hospitalizacji.

Jak było?

W celu pobrania krwi do zaawansowanych badań genetycznych w onkologii, pacjent musiał być formalnie przyjęty do szpitala. Wymóg hospitalizacji wynikał z zasad rozliczania świadczeń w rodzaju „leczenie szpitalne”, mimo że samo pobranie krwi nie wymagałopobytu w oddziale. Prowadziło to do niepotrzebnych kosztóworaz zajmowało zasoby podmiotów leczniczych.

Na czym polega zmiana?

Od 1 lipca 2025 r. pobieranie krwi do specjalistycznych badań genetycznych w obszarze onkologii może być realizowane w trybie ambulatoryjnym, bez konieczności hospitalizacji. Zmiana ta została wprowadzona poprzez modyfikację zasad dotyczących zawierania i realizacji umów w zakresie leczenia szpitalnego oraz świadczeń wysokospecjalistycznych. Umożliwiono rozliczanie tych badań jako świadczeń wykonywanych ambulatoryjnie, co w praktyce oznacza skrócenie czasu procedury, zmniejszenie obciążenia dla pacjentów, obniżenie kosztów po stronie płatnika publicznego oraz zwiększenie dostępności miejsc szpitalnych dla osób wymagających faktycznej hospitalizacji.

Przykład z życia:

Po zakończeniu podstawowej diagnostyki w przebiegu choroby onkologicznej lekarz kierował pacjenta na badanie genetyczne z krwi w celu oceny ewentualnej obecności mutacji, umożliwiającej precyzyjne dostosowanie terapii celowanej. Dzięki zmianom deregulacyjnym, nie jest już wymagana hospitalizacja, a jedynie pobranie krwi w warunkach ambulatoryjnych.

Sposób realizacji: Dopuściliśmy składanie zamówień na leki także za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w tym: aplikacji mobilnych, platform e-zdrowia i innych bezpiecznych kanałów cyfrowych, rozszerzając możliwości wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych.

Jak było?

Zamawianie leków w aptekach internetowych było ograniczone do tradycyjnych i przestarzałych form komunikacji - takich jak formularze internetowe, e-mail czy nawet faks. Brakowało jednoznacznych przepisów pozwalających na składanie zamówień poprzez nowoczesne aplikacje mobilne lub inne cyfrowe kanały komunikacji. Taki stan zatem nie wpisywał się w obecne trendy i preferencje zakupowe społeczeństwa, zwłaszcza tej jego części, która posługuje się nowoczesnymi narzędziami cyfrowymi, w tym preferuje zakupy online.

Na czym polega zmiana?

Na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 30 czerwca 2025 r. zmieniającego przepisy dotyczące wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych, wprowadzono możliwość składania zamówień na leki: „za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej umożliwiających zakup produktu leczniczego oferowanego na stronie internetowej placówki”. W praktyce oznacza to, że apteki internetowe mogą przyjmować zamówienia składane na stronach internetowych aptek ogólnodostępnych lub punktów aptecznych z wykorzystaniem aplikacji mobilnych, platforme-zdrowia i innych bezpiecznych kanałówcyfrowych, spełniających wymogi ochrony danych i autoryzacji użytkownika. Przy czym wskazane środki komunikacji elektronicznej będą służyć wyłącznie jako dodatkowy kanał dostępu do stron internetowych, które pozostaną właściwą platformą sprzedażową.

Przykład z życia:

Korzystasz z platformy e-Pacjent i zgodnie z obowiązującymi przepisami masz możliwość wykorzystania jej do komunikacji ze stroną internetową placówki oferującej sprzedaż wysyłkową leków. Zamówienie możesz złożyć za pomocą swojego smartfona.

Sposób realizacji: Dodaliśmy numer GTIN do listy produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności.

Jak było?

Lista produktów zagrożonych brakiem dostępności, publikowana w stosownym obwieszczeniu Ministra Zdrowia, nie zawierała numerów GTIN umożliwiających jednoznaczną identyfikację produktów. Utrudniało to przedsiębiorcom prowadzącym obrót lekami precyzyjne rozpoznawanie pozycji objętych ograniczeniami, co zwiększało ryzyko błędów w raportowaniu i mogło prowadzić do omyłkowego wywozu leków z kraju.

Na czym polega zmiana?

W strukturze wewnętrznej obwieszczenia zawierającego wykaz produktów zagrożonych brakiem dostępności wprowadzono, bez konieczności zmian ustawowych, numery GTIN identyfikujące poszczególne pozycje. Wprowadzenie tej zmiany zwiększyło precyzję raportowania i spójność komunikacji między podmiotami rynku oraz ograniczyło ryzyko pomyłek mogących prowadzić do utraty zezwoleń na prowadzenie działalności farmaceutycznej.

Sposób realizacji: Ułatwiliśmy lekarzom wnioskowanie o próbki leków.

Jak było?

Przed zmianą, prawo wymagało, aby przekazanie bezpłatnej próbki produktu leczniczego było poprzedzone wystąpieniem w formie pisemnej do przedstawiciela firmy przez osobę uprawnioną. Taki stan prawny powodował, że wymagane było każdorazowe złożenie podpisanego wniosku, a następnie dostarczenie go przedstawicielowi handlowemu lub medycznemu wyłącznie w postaci papierowej.

Na czym polega zmiana?

Lekarze mogą składać wnioski o próbki reklamowe leków w formie dokumentowej, np. elektronicznie, bez konieczności składania kwalifikowanego podpisu elektronicznego.

Przykład z życia:

Jako lekarzchciałeś zamówić próbkileków. Musiałeś drukowaćwniosek, podpisać go odręcznie i przekazać go przedstawicielowi firmy, bo tylko taka forma była uznawana za ważną. Teraz możesz złożyć wniosek również elektronicznie, w zwykłej formie dokumentowej, bez konieczności odręcznego podpisu czy używania kwalifikowanego podpisu elektronicznego, dzięki czemu cały proces może być szybszy i mniej sformalizowany.

Sposób realizacji: Znieśliśmy obowiązek podawania planowanego miejsca dostawy leków przez podmioty odpowiedzialne (firmy farmaceutyczne).

Jak było?

Podmioty odpowiedzialne zobowiązane były deklarować w Systemie Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi (ZSMOPL) m.in. planowane miejsce lub miejsca dostaw produktów leczniczych. Praktyka obrotu pokazała, że podmioty te nie były w stanie przewidzieć konkretnego adresu hurtowni, w której miało dojść do realizacji sprzedaży w przyszłości. W praktyce miejsca dostaw dynamicznie się zmieniają, w zależności od faktycznych potrzeb i aktualnych możliwości logistycznych, więc mogą być inne od pierwotnie zadeklarowanych.

Na czym polega zmiana?

Podmioty odpowiedzialne nie mają już obowiązku deklarować w adresu dostawy leków do ZSMOPL. To zbędny obowiązek z perspektywy realnego monitorowania rynku farmaceutycznego, gdyż pozostałe dane znajdujące się w Systemie są wystarczające.

Sposób realizacji: Zaktualizowaliśmy wymagania wobec Osoby Kompetentnej oraz wobec Osoby Wykwalifikowanej i uelastyczniliśmy sposób potwierdzania tych wymagań.

Jak było?

Poprzednie regulacje ograniczały możliwość pełnienia funkcji Osoby Wykwalifikowanej (odpowiedzialnej za potwierdzenie prawidłowości wytworzenia każdej serii produktu leczniczego) przez absolwentów kierunków farmaceutycznych, medycznych i weterynaryjnych. W związku z tym, że obowiązujące przed dokonaną zmianą deregulacyjną wymagania bazowały na nieaktualnych systematykach odnoszących się do nauki i szkolnictwa wyższego, istniały w praktyce problemy w ocenie kwalifikacji kandydatów pod kątem wymagań wynikających z przepisów prawa.

Na czym polega zmiana?

Po zmianach Osoba Kompetentna oraz Osoba Wykwalifikowana muszą posiadać wykształcenie uzyskane na studiach drugiego stopnia lub jednolitych studiach magisterskich na kierunku przyporządkowanym do jednej z następujących dyscyplin: nauki farmaceutyczne, medyczne, biologiczne, chemiczne, biotechnologia, inżynieria biomedyczna lub chemiczna oraz weterynaria. Dodatkowo Osoba Wykwalifikowana musi wykazać się wiedzą z kluczowych przedmiotów (zdobytą w trakcie studiów lub studiów podyplomowych prowadzonych przez uczelnie kształcące na kierunku farmacja), z zakresu m.in. chemii, biochemii, mikrobiologii, farmakologii, technologii farmaceutycznej i toksykologii.

Przykład z życia:

Pełnisz funkcję Osoby Wykwalifikowanej w firmie farmaceutycznej. Ukończyłeś jednolite studia magisterskie na kierunku biotechnologia i od kilku lat odpowiadasz za zwalnianie serii produktów leczniczych do obrotu. Po wejściu w życie zmienionych przepisów musisz wykazać, że - poza samym tytułem magistra - posiadasz również udokumentowaną wiedzę z przedmiotów, takich jak chemia, biochemia, mikrobiologia, farmakologia, technologia farmaceutyczna oraz toksykologia.

Sposób realizacji: Zwiększyliśmy finansowanie ogólnopolskiego programu leczenia niepłodności metodą in vitro oraz rozszerzyliśmy liczbę podmiotów realizujących procedury.

Jak było?

Ogólnopolski program leczenia niepłodności metodą zapłodnienia in vitro, finansowany ze środków budżetu państwa, był realizowany w ramach określonych zasad udziału, kryteriów oraz limitów wynikających z poziomu finansowania i organizacji. Skala realizacji programu w danym roku uzależniona była od dostępnych środków oraz liczby podmiotów realizujących procedury, co powodowało ograniczenia w dostępie do leczenia.

Na czym polega zmiana?

Zwiększono skalę programu leczenia niepłodności metodą in vitro, w szczególności poprzez podniesienie poziomu finansowania oraz działania organizacyjne polegające na zwiększeniu liczby realizatorów programu. Skutkować to będzie wsparciem większej liczby par oraz lepsze dostosowanie funkcjonowania programu do aktualnego zapotrzebowania.

Sposób realizacji: Wprowadziliśmy nową podstawę programową wychowania fizycznego, która kładzie nacisk na rozwój umiejętności ruchowych i promowanie aktywności fizycznej przez całe życie.

Jak było?

Dotychczasowa podstawa programowa wychowania fizycznego koncentrowała się głównie na realizacji celów operacyjnych i ocenie elementów sprawności fizycznej uczniów. Nie uwzględniała kompetencyjnego podejścia do treści nauczania. W klasach I-III szkół podstawowych nie było obowiązku przeprowadzania testów sprawnościowych, co występowało w wyższych klasach.

Na czym polega zmiana?

Nowa podstawa programowa wychowania fizycznego obowiązująca od 1 września 2025 r. koncentruje się na rozwoju podstawowych umiejętności ruchowych, motywacji do aktywności fizycznej i promowaniu zdrowego stylu życia poprzez ruch i zabawę, wykraczając poza same cele operacyjne. Wprowadzono obowiązek przeprowadzania testów sprawnościowych w klasach I-III szkół podstawowych, fakultatywny dział przygotowujący do rekrutacji do służb mundurowych w klasach VII-VIII oraz obowiązkowy analogiczny dział w szkołach ponadpodstawowych. Dla nauczycieli powstał Komentarz metodyczny dostępny na platformie ZPE. Ustalono kierunek polityki oświatowej promujący zdrowy tryb życia, publiczne placówki doskonalenia nauczycieli przygotowują dedykowaną ofertę szkoleń, a Minister Edukacji sfinansował bezpłatne studia podyplomowe z edukacji zdrowotnej dla czynnych nauczycieli.

Sposób realizacji: Wystąpiliśmy do Komisji Europejskiej z postulatem przywrócenia możliwości finansowania prototypów, linii pilotażowych i demonstratorów w projektach badawczo-rozwojowych.

Na czym polega zmiana?

2 października 2025 r. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej przekazało do Komisji Europejskiej oficjalne stanowisko w ramach konsultacji dotyczących planowanych zmian w unijnych przepisach (tzw. rozporządzenie GBER). W piśmie znalazły się propozycje, aby umożliwić finansowanie kosztów ponoszonych na konstrukcję prototypów /linii demonstracyjnych, które służą wyłącznie realizacji prac B+R, a nie celom komercyjnym.

Sposób realizacji: Rezygnujemy z papierowych podpisów pacjentów na rzecz cyfrowego potwierdzania świadczeń, co uprości obsługę wizyt, odciąży personel i pacjentów oraz ograniczy formalności i koszty administracyjne w ochronie zdrowia.

Jak jest obecnie?

Pacjenci musieli każdorazowo podpisywać papierowe potwierdzenia udzielonych świadczeń, nawet gdy wizyta była już odnotowana w elektronicznej dokumentacji medycznej. Obowiązek ten wydłużał obsługę pacjentów, generował zbędną biurokrację i utrudniał pracę personelu medycznego - zwłaszcza przy świadczeniach domowych, wizytach patronażowych czy udzielaniu pomocy poza miejscem zamieszkania pacjenta.

Na czym polega zmiana?

Rezygnujemy z obowiązku podpisywania papierowych oświadczeń o udzieleniu świadczeń, jeśli dane są już w systemie. Dzięki temu obsługa wizyt będzie prostsza, odciążając personel i pacjentów, szczególnie w nagłych przypadkach i poza miejscem zamieszkania. Ministerstwo Zdrowia i NFZ planują stopniowe odejście od papierowych podpisów pacjentów poprzez cyfryzację procesu potwierdzania świadczeń. Do 2027 roku zostanie wdrożona elektroniczna książeczka zdrowia dziecka (KZD) oraz cyfrowa karta przebiegu ciąży, w ramach projektu P1 - faza 3 (finansowanego z programu Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy 2021-2027).

Od drugiej połowy 2026 roku rozpoczną się prace nad aplikacją mobilną, która umożliwi potwierdzanie wizyt personelu medycznego w domu pacjenta bez konieczności składania podpisu przez pacjenta lub jego opiekuna. Rozwiązanie ograniczy formalności, skróci czas obsługi wizyt i zmniejszy koszty administracyjne w ochronie zdrowia.

Przykład z życia:

Przed każdą wizytą lekarską Twojego dziecka musiałeś podpisywać papierowe oświadczenie o udzielonych świadczeniach medycznych, nawet wtedy, gdy wizyta była już odnotowana w systemie elektronicznymm. Dowiadujesz się od lekarza swojego dziecka, że w najbliższych latach proces ten zostanie uproszczony i w pełni zdigitalizowany. Do 2027 r. planowane jest wprowadzenie elektronicznej książeczki zdrowia dziecka (KZD) oraz cyfrowej karty przebiegu ciąży. Ponadto od połowy 2026 r. będziesz mógł/mogła zainstalować aplikację mobilną, która umożliwi potwierdzanie wszystkich wizyt pacjenta bez konieczności podpisywania dodatkowych papierowych oświadczeń.