Deregulacja

Sposób realizacji: Ułatwiliśmy egzekwowanie przepisów o rzetelności dokumentów DPR i EDPR.

Jak było?

Unieważnianie dokumentów DPR/EDPR przez marszałków województw było możliwe jedynie na podstawie własnych kontroli, co dodatkowo opóźniało procedury i zwiększało ryzyko przedawnienia należności z tytułu opłaty produktowej, zwłaszcza gdy podmioty zaprzestawały działalności.

Na czym polega zmiana?

Procedura unieważniania dokumentów DPR i EDPR może być oparta na informacjach z kontroli prowadzonych przez organy ścigania, KAS, IOŚ oraz inne uprawnione organy, bez konieczności przeprowadzania własnej kontroli. Rozwiązania te przyspieszyły postępowania administracyjne i poprawiły egzekwowanie przepisów dotyczących gospodarki opakowaniami. Jednocześnie wzmocniono walkę z nieuczciwymi praktykami - marszałkowie mogą szybciej unieważniać fałszywe dokumenty recyklingowe, korzystając z ustaleń innych służb kontrolnych.

Sposób realizacji: Wspieramy dekarbonizację ciepłownictwa - rozszerzamy współdzielenie przyłączy.

Jak jest obecnie?

Ciepłownictwo stoi dziś przed wyzwaniem transformacji energetycznej do źródeł nisko i bezemisyjnych. Coraz powszechniejsze stają się rozwiązania oparte na wykorzystaniu nadwyżki energii z odnawialnych źródeł - m.in. do zasilania kotłów elektrodowych oraz pomp ciepła współpracujących z magazynami ciepła oraz magazynami energii elektrycznej ładowanymi w godzinach wysokiej produkcji energii z OZE. W praktyce rozwiązania te napotykają jednak bariery przyłączeniowe. OSD często musi odmówić przyłączenia z powodu braku przepustowości sieci lub obciążyć ciepłownie bardzo wysoką opłatą mocową. Ten powszechny sposób oceny zapotrzebowania nie uwzględnia rzeczywistego profilu pracy instalacji, która może zostać zaprojektowana w taki sposób, aby poszczególne urządzenia nie pracowały jednocześnie na pełnej mocy podczas szczytowego zapotrzebowania na energię elektryczną. Dzięki temu przyłączanie ich do sieci może być realizowane efektywniej.

Na czym polega zmiana?

Planowane przepisy wspierają dekarbonizację poprzez rozszerzenie formuły współdzielenia przyłącza (cable pooling) na nowe rodzaje instalacji oraz magazyny energii. Pozwala to lepiej wykorzystać istniejącą infrastrukturę sieciową, zwiększyć liczbę możliwych przyłączeń i skuteczniej zarządzać nadwyżkami energii z OZE. Dzięki temu energia elektryczna z odnawialnych źródeł może być efektywniej integrowana z systemem, wspierając elektryfikację ciepłownictwa i redukcję emisji przy ograniczeniu kosztów rozbudowy sieci.

Przykład z życia:

Zarządzasz ciepłownią miejską i chcesz unowocześnić instalacje - dodać kocioł elektrodowy, który_będzie pracować głównie wtedy, gdy w sieci jest nadwyżka taniej energii z wiatru i słońca. To pozwoli ci ograniczyć koszty produkcji ciepła, spalanie paliw kopalnych i obniżyć emisję CO₂. Po zmianie możesz skorzystać ze współdzielenia istniejącego przyłącza (cable pooling) - operator uwzględnia, że różne urządzenia pracują w różnych godzinach. Przyłączenie zostaje zatwierdzone szybciej, uruchamiasz nowoczesne instalacje, wykorzystujesz nadwyżki OZE i obniżasz koszty ogrzewania dla mieszkańców.

Sposób realizacji: Tworzymy publiczny rejestr wniosków o przyłączenie do sieci.

Jak jest obecnie?

Brakowało transparentności w procesie przyłączania do sieci energetycznej. Inwestorzy nie mieli dostępu do informacji o tym, ile wniosków o przyłączenie zostało już złożonych do danej stacji elektroenergetycznej, jakiego rodzaju są to instalacje i jaka jest wnioskowana moc. Prowadziło to do sytuacji, w których inwestor składał wniosek, nie wiedząc, że przepustowość sieci w danej lokalizacji jest już praktycznie wyczerpana przez wcześniejsze wnioski. Skutkiem była niejasność, długie okresy oczekiwania na odpowiedź i ryzyko odmowy po wielu miesiącach procedur, co blokowało realizację inwestycji.

Na czym polega zmiana?

Informacje dotyczące liczby wniosków o przyłączenie złożonych do danej stacji elektroenergetycznej, rodzaju instalacji i wnioskowanej mocy będą publikowane online. Podmiot planujący złożyć wniosek o określenie warunków przyłączenia będzie mógł dokonać analizy dostępnych danych, oszacować ryzyko odmowy uzyskania warunków przyłączenia i wybrać inną lokalizację, w której uzyskanie warunków przyłączenia będzie możliwe. Dzięki temu proces inwestycyjny stanie się bardziej przewidywalny i efektywny.

Przykład z życia:

Planujesz zbudować farmę fotowoltaiczną i analizujesz potencjalne lokalizacje. Wcześniej musiałbyś złożyć wniosek o warunki przyłączenia, zapłacić za jego rozpatrzenie i czekać miesiącami, by dowiedzieć się, że w tym miejscu sieć jest już obciążona dziesiątkami wcześniejszych wniosków i szanse na przyłączenie są minimalne. Teraz sprawdzasz online publicznie dostępny rejestr wniosków - widzisz, że do stacji w tej lokalizacji złożono już 15 wniosków na łączną moc przewyższającą dostępne możliwości. Oszczędzasz czas i pieniądze, od razu wybierasz inną lokalizację, gdzie szanse na przyłączenie są realne, i tam realizujesz swoją inwestycję.

Sposób realizacji: Przyspieszamy przyłączenia i odblokowujemy moce przyłączeniowe.

Jak jest obecnie?

Brak infrastruktury sieciowej w rejonie planowanej inwestycji często opóźnia proces przyłączeniowy. Inwestorzy są gotowi zaangażować własne środki w budowę niezbędnych linii przesyłowych, aby przyspieszyć realizację swoich projektów, ale obecne przepisy nie przewidują takiej możliwości ani mechanizmów rekompensaty za sfinansowanie infrastruktury, która następnie staje się częścią sieci dystrybucyjnej. Jednocześnie wiele mocy przyłączeniowych pozostaje zablokowanych przez nierealizowane projekty, co dodatkowo ogranicza możliwości przyłączenia nowych inwestycji.

Na czym polega zmiana?

Zamiast wprowadzania mechanizmu finansowania linii przesyłowych przez inwestorów, projekt zastosuje rozwiązania systemowe prowadzące do tego samego celu - przyspieszenia rozpatrywania wniosków przyłączeniowych i zwiększenia dostępności mocy przyłączeniowych. Uproszczone zostaną procedury przyłączeniowe, a wyeliminowane zostanie rezerwowanie mocy przez nierealizowane projekty, które dotychczas blokowały dostęp do sieci. Strony uznały, że takie podejście jest korzystniejsze dla inwestorów niż indywidualne finansowanie infrastruktury sieciowej ze środków własnych.

Sposób realizacji: Upraszczamy procedury łączenia różnych źródeł i magazynów energii w jednym przyłączu elektroenergetycznym.

Jak jest obecnie?

Proces przyłączania do sieci jest długi i nieprzejrzysty, a dostęp do wolnych mocy przyłączeniowych jest ograniczony. Brakuje jednolitej wykładni przepisów dotyczących współdzielenia przyłącza (tzw. cable pooling). Współpraca różnych instalacji - np. farm wiatrowych i magazynów energii, choć jest korzystna dla bilansowania systemu elektroenergetycznego, nie jest w tym trybie możliwa.

Na czym polega zmiana?

Wprowadzono szereg uproszczeń w procesie przyłączania do sieci. Rozszerzono formułę cable pooling - współdzielenie przyłącza będzie teraz możliwe dla różnych instalacji, w tym także magazynów energii, co poprawia wykorzystanie istniejącej infrastruktury. Uproszczono procedury przy modyfikacji istniejących warunków przyłączenia (bez zwiększania mocy przyłączeniowej). Operatorzy publikują informacje o dostępnych zdolnościach przyłączeniowych, złożonych wnioskach i statusie ich rozpatrywania oraz umożliwiają pełną obsługę wniosków online. Wprowadzono również elastyczne i konfigurowalne umowy przyłączeniowe, pozwalające na przyłączenie większej liczby instalacji do sieci tam, gdzie możliwość ta była do tej pory ograniczona. Zmiany te zwiększają liczbę możliwych przyłączeń i pozwalają lepiej wykorzystać istniejącą sieć.

Przykład z życia:

Masz farmę fotowoltaiczną o mocy 2 MW i chcesz dobudować magazyn energii, aby gromadzić nadwyżki energii w dzień i oddawać je wieczorem. Wcześniej musiałbyś przejść przez długą procedurę jak przy całkowicie nowym przyłączeniu - czekać miesiącami, nie mając pewności czy i kiedy otrzymasz warunki. Po zmianach możesz współdzielić istniejące przyłącze między farmą a magazynem (cable pooling), operator publikuje online informacje o dostępnych mocach i statusie wniosku, a elastyczne i konfigurowalne umowy przyłączeniowe pozwalają na przyłączenie do sieci nawet tam, gdzie do tej pory byłoby to utrudnione. Dzięki temu szybciej rozwijasz swoją instalację OZE i lepiej wykorzystujesz istniejącą infrastrukturę.

Sposób realizacji: Wprowadzamy jasne terminy na wydanie warunków przyłączenia do sieci.

Jak jest obecnie?

Brak jasno określonych terminów na weryfikację kompletności wniosku o warunki przyłączenia prowadzi do przedłużania procedur i niepewności po stronie inwestorów. W praktyce oznacza to wielotygodniowe lub wielomiesięczne oczekiwanie na informację, czy wniosek został złożony poprawnie, co utrudnia planowanie inwestycji. Inwestorzy często nie mają też jasności, na jakim etapie znajduje się sprawa.

Na czym polega zmiana?

Przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej będzie zobowiązane do potwierdzenia kompletności wniosku albo przekazania informacji o zidentyfikowanych brakach lub wadach w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia jego otrzymania. Wprowadzenie jasnego terminu porządkuje proces przyłączeniowy, zwiększa jego przewidywalność i ogranicza ryzyko przeciągania procedur. Dzięki temu inwestor szybciej otrzyma informację zwrotną i będzie mógł sprawniej przejść do kolejnych etapów realizacji inwestycji.

Przykład z życia:

Składasz wniosek o przyłączenie swojej farmy fotowoltaicznej do sieci. Czekasz tydzień, dwa, miesiąc - cisza. Po dwóch miesiącach dzwonisz do operatora z pytaniem, czy wniosek w ogóle jest kompletny. Okazuje się, że brakuje jednego dokumentu, o czym nikt ci nie powiedział. Uzupełniasz brakujący dokument i znowu czekasz, nie wiedząc, czy teraz wszystko jest w porządku, czy może znów czegoś brakuje. Cały proces się przeciąga, a ty nie możesz zaplanować kolejnych kroków ani zobowiązać wykonawców. Po zmianie operator będzie miał maksymalnie 60 dni na potwierdzenie, że twój wniosek jest kompletny lub na wskazanie, czego dokładnie brakuje. Dzięki temu szybko dowiesz się, na czym stoisz i będziesz mógł sprawnie przejść do realizacji inwestycji.

Sposób realizacji: Uwalniamy moce przyłączeniowe poprzez rozwiązanie niezrealizowanych umów.

Jak jest obecnie?

Znaczna część dostępnych mocy przyłączeniowych pozostaje zablokowana przez umowy przyłączeniowe dla inwestycji, które nie są realizowane lub od lat nie wykazują żadnego postępu. Skutkiem jest sztuczne „zamrożenie” przepustowości sieci i ograniczenie możliwości przyłączania nowych, rzeczywistych projektów, mimo że fizycznie moce te nie są wykorzystywane.

Na czym polega zmiana?

Powstał pakiet rozwiązań mających na celu uwolnienie mocy przyłączeniowych blokowanych przez nierealizowane umowy o przyłączenie do sieci. Okres ważności warunków przyłączenia zostanie skrócony z 2 lat do 1 roku. Wprowadzone zostaną obowiązkowe „kamienie milowe" - umowy będą rozwiązywane, gdy podmiot w określonym czasie nie wykaże, że pozyskał wymagane zgody i pozwolenia niezbędne dla realizacji instalacji.

Przykład z życia:

Planujesz budowę farmy wiatrowej i składasz wniosek o przyłączenie do sieci. Operator informuje Cię, że w tym rejonie brak dostępnych mocy - wszystkie są zajęte przez umowy z innymi inwestorami. W praktyce okazuje się, że te „zajęte" moce od lat stoją niewykorzystane, bo projekty nie ruszyły z miejsca - inwestorzy mają warunki przyłączenia lub nawet umowy, ale nie realizują inwestycji. Ty natomiast, z gotowym projektem i finansowaniem, musisz czekać w kolejce lub szukać innej lokalizacji. Po zmianie przepisów umowy, które przez określony czas nie wykazują postępu (brak wymaganych zgód i pozwoleń), będą rozwiązywane. Dzięki temu twoja inwestycja może ruszyć szybciej, a sieć zostanie faktycznie wykorzystana przez projekty, które naprawdę są realizowane.

Sposób realizacji: Wzmacniamy ochronę odbiorców dotkniętych ubóstwem energetycznym.

Jak jest obecnie?

Część gospodarstw domowych ma trudności z opłacaniem rachunków za energię, szczególnie w warunkach wysokich cen energii i niskiej efektywności energetycznej budynków. Choć funkcjonują różne formy wsparcia, nie zawsze są one łatwo dostępne ani dostosowane do rzeczywistej sytuacji odbiorców.

Na czym polega zmiana?

Nowe przepisy wzmacniają ochronę odbiorców dotkniętych ubóstwem energetycznym. Wprowadzane są jasne kryteria identyfikacji gospodarstw wymagających wsparcia oraz możliwość skorzystania z pomocy przy bieżących i zaległych rachunkach za energię. Uwzględniono m.in.: udział wydatków energetycznych w dochodach, odniesienie do wysokości minimalnego wynagrodzenia, zamieszkiwanie w budynku o niskiej efektywności energetycznej.

W projektowanych przepisach przewidziano dodatkowe narzędzia dla osób dotkniętych ubóstwem energetycznym:

• możliwość skorzystania z programu wsparcia w zakresie regulowania bieżących i zaległych płatności za energię elektryczną,
• prawo do zaproponowania we wniosku preferowanej formy pomocy,
• uproszczone zasady potwierdzania wydatków - dopuszczalne będą faktury elektroniczne oraz ich odwzorowania (skany, wydruki), co ułatwi składanie wniosków m.in. najemcom mieszkań.
• Sprzedawca energii będzie miał 21 dni na rozpatrzenie wniosku i poinformowanie odbiorcy o udzielonym wsparciu.
• Jednocześnie nowe rozwiązania ograniczają ryzyko zadłużenia i wstrzymania dostaw energii poprzez lepszą informację dla odbiorców i promowanie najlepszych praktyk w obszarze gospodarowania energią.

Sposób realizacji: Upraszczamy proces przyłączania instalacji OZE do sieci elektroenergetycznej.

Jak jest obecnie?

Inwestorzy nie wiedzą, gdzie są dostępne moce przyłączeniowe, a gdzie nie. Proces przyłączenia do sieci jest długi i nieprzejrzysty, a komunikacja z operatorem - ograniczona. Inwestor wybierając lokalizację inwestycji zasadniczo nie jest w stanie przewidzieć, czy napotka trudności przyłączeniowe, czy nie. Często brakuje jasnych informacji o statusie wniosku.

Na czym polega zmiana?

Operatorzy systemów elektroenergetycznych (OSD i OSP) zostaną zobowiązani do publikowania aktualnych informacji o dostępnej przepustowości sieci i wolnych mocach przyłączeniowych. Powstanie platforma informacyjna, na której można będzie sprawdzić m.in. dostępne moce, liczbę złożonych wniosków, wnioski odrzucone i powody odmów oraz wnioski oczekujące na rozpatrzenie. Dzięki temu inwestorzy będą mogli lepiej ocenić ryzyko i wybrać lokalizację, w której przyłączenie jest realne. Zmiana zwiększy przejrzystość procesu i skróci czas podejmowania decyzji inwestycyjnych.

Przykład z życia:

Szukasz lokalizacji pod farmę fotowoltaiczną. Masz kilka działek na oku, ale nie wiesz, w którym miejscu rzeczywiście uda ci się uzyskać przyłączenie do sieci. Składasz wniosek o warunki przyłączenia dla pierwszej lokalizacji, i czekasz miesiącami. W końcu dostajesz odmowę - brak dostępnych mocy. Powtarzasz proces dla drugiej lokalizacji - znowu czekanie, znowu odmowa. Nie masz dostępu do informacji o tym, gdzie w ogóle są wolne moce przyłączeniowe, więc działasz metodą prób i błędów, tracąc czas i pieniądze. Po zmianie sprawdzasz na platformie informacyjnej, gdzie są dostępne moce przyłączeniowe, ile wniosków zostało już złożonych do poszczególnych stacji, jakie były powody odmów i ile wniosków czeka na rozpatrzenie. Od razu wybierasz lokalizację, w której przyłączenie jest realne, składasz wniosek i sprawnie realizujesz swoją inwestycję.

Sposób realizacji: Upubliczniliśmy informację o dostępnych mocach w internecie, a przy tym uprościliśmy procedurę składania wniosków o przyłączenie do sieci energetycznej, ograniczając nadmiar formalności.

Jak jest obecnie?

Składanie wniosku o warunki przyłączenia wiązało się z dużą liczbą formalności i dokumentów, w tym m.in. wypisów z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy czy dokumentów potwierdzających tytuł prawny do nieruchomości. Wnioski były składanew różnych formach, a brak jasnych terminów na uzupełnianie dokumentów dodatkowo wydłużał procedury.

Na czym polega zmiana?

Przedsiębiorstwo będzie zobowiązane do publikacji informacji o dostępnych mocach w internecie. Procedura składania wniosków o przyłączenie do sieci została uproszczona. Ograniczono zakres wymaganych dokumentów, a operatorzy mają jasno określone terminy na wezwanie do uzupełnienia wniosku. Wprowadzono możliwość składania wniosków i dokumentów przy pomocy systemu informatycznego, tak aby cały proces można było przeprowadzić bez wychodzenia z domu oraz monitorować status złożonego wniosku.

Przykład z życia:

Chcesz zbudować famę wiatrową i musisz złożyć wniosek o przyłączenie do sieci. Wcześniej musiałbyś zgromadzić stos dokumentów - wypisy z planu zagospodarowania przestrzennego, decyzję o warunkach zabudowy, dokumenty potwierdzające własność nieruchomości . Nie miałbyśteż jasności, kiedy operator wezwie Cię do uzupełnienia dokumentów . Po zmianach składasz wniosek online z domu, zakres wymaganych dokumentów jest ograniczony, a operator ma jasne terminy na odpowiedź. Dzięki temu cały proces jest szybszy, prostszy i bardziej przewidywalny.

Sposób realizacji: Wprowadziliśmy do ustawy - Prawo energetyczne zwolnienia odbiorców przemysłowych wpisanych do wykazu odbiorców przemysłowych, o którym mowa w art. 52 ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, z opłaty solidarnościowej za rok, w którym odbiorca był wpisany do tego wykazu.

Jak było?

Przemysł energochłonny w Polsce, w tym sektor hutniczy, boryka się z wysokimi kosztami energii elektrycznej, co wpływało na jego konkurencyjność na rynku międzynarodowym. Dodatkowo, planowane wycofanie z użytku znacznej części elektrowni węglowych w centralnej i południowej Polsce oraz uruchomienie nowych dużych źródeł energii na północy kraju, takich jak morskie farmy wiatrowe oraz elektrownie jądrowe, może spowodować konieczność przesyłu znacznych wolumenów energii na duże odległości, zwiększając obciążenie sieci przesyłowej oraz koszty z tym związane.

Na czym polega zmiana?

Dzięki przyjętemu rozwiązaniu, przedsiębiorcy przemysłowi wpisani do wykazu odbiorców przemysłowych (prowadzonego przez Prezesa URE) podlegają zwolnieniu z tzw. opłaty solidarnościowej przy bezpośrednim podłączeniu swojego zakładu do instalacji zlokalizowanych na terenach OPRO (Obszary przyspieszonego rozwoju OZE).

Przykład z życia:

Prowadzisz cementownię, której koszty energii elektrycznej stanowią ponad 30% całkowitych kosztów produkcji. Dotychczas kupowałeś energię elektryczną z sieci, płacąc wszystkie ustawowe opłaty. Jeżeli obok Twojego zakładu znajduje się farma wiatrowa możesz zawrzeć umowę na dostawy energii bezpośrednio z tej farmy wiatrowej, budując linię bezpośrednią między Twoim przedsiębiorstwem a wspomnianą instalacją. Jeżeli Twoja cementownia jest wpisana do wykazu odbiorców przemysłowych prowadzonego przez Prezesa URE, a farma wiatrowa jest zlokalizowana na Obszarze Przyśpieszonego Rozwoju OZE, dzięki nowym przepisom energia dostarczana tą linią będzie zwolniona z opłaty solidarnościowej. W efekcie obniżysz koszty funkcjonowania i zwiększysz konkurencyjność swojego zakładu.

Sposób realizacji: Proponowaliśmy podniesienie progu koncesjonowania instalacji OZE z 1 MW do 5 MW i zastąpienie obowiązku koncesyjnego wpisem do rejestru wytwórców energii elektrycznej.

Jak było?

Uzyskania koncesji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w instalacjach OZE powyżej 1 MW. Jest to rażąca różnica w stosunku do instalacji konwencjonalnych, dla których próg obowiązku uzyskania koncesji wynosi 50 MW. Postępowanie koncesyjne jest czasochłonne i trwa niejednokrotnie kilka miesięcy, wydłużając proces uruchomienia instalacji OZE oraz obciążając organ prowadzący postępowanie administracyjne. Uzyskanie koncesji wiąże się ze spełnieniem szeregu wymogów i jest obciążeniem finansowym.

Na czym polega zmiana?

Próg dla instalacji OZE wymagających koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej miał zostać podniesiony z 1 MW do 5 MW. Instalacje OZE o mocy większej niż 1 MW i nie większej niż 5 MW miały być objęte obowiązkiem rejestrowym - wpisem do rozszerzonego rejestru wytwórców energii. Rozwiązanie ograniczyłoby obciążenie proceduralne wytwórców energii w instalacjach OZE, zmniejszyło koszt ich uruchomienia oraz funkcjonowania, ograniczyło też obciążenie proceduralne Urzędu Regulacji Energetyki.

Przykład z życia:

Planujesz zbudować farmę fotowoltaiczną o mocy 3 MW. Obecnie musisz uzyskać koncesję na wytwarzanie energii elektrycznej, co wiąże się ze spełnieniem wielu wymogów formalnych i dodatkowymi kosztami. Dla porównania, instalacja konwencjonalna wymagałaby koncesji dopiero przy mocy 50 MW - różnica jest więc ogromna. Przewidywane zmiany miały podnieść próg koncesjonowania dla OZE z 1 MW do 5 MW, zastępując koncesję prostszym wpisem do rejestru wytwórców energii. Dzięki temu mógłbyś szybciej i taniej uruchomić swoją instalację. Po wecie Prezydenta RP nadal musisz przejść przez czasochłonny i kosztowny proces koncesyjny, co opóźnia rozwój Twojej inwestycji w odnawialne źródła energii.

Sposób realizacji: Proponowaliśmy wprowadzenie korespondencji elektronicznej jako standard w energetyce.

Jak było?

Przepisy Prawa energetycznego wymagały odrębnej zgody odbiorcy na komunikację elektroniczną, mimo że podobne zasady już funkcjonują w ramach RODO. Powodowało to wątpliwości interpretacyjne, dodatkowe koszty administracyjne po stronie firm energetycznych i ryzyko sankcji za błędy formalne. Komunikacja była rozproszona i często oparta na papierze.

Na czym polega zmiana?

Propozycja zakładała zniesienie odrębnego wymogu zgody na komunikację elektroniczną. Korespondencja elektroniczna stałaby się podstawową formą kontaktu, zgodną z ogólnymi zasadami ochrony danych osobowych. Odbiorca mógł podtrzymać chęć otrzymywania informacji tradycyjną pocztą. Uprościłoby to procesy, ograniczyło biurokrację i koszty po stronie przedsiębiorstw oraz przyspieszyłoby komunikację z odbiorcami.

Przykład z życia:

Jesteś odbiorcą energii elektrycznej i dostawca chce przesłać ci ważne informacje o zmianie warunków umowy. Firma energetyczna musi najpierw uzyskać twoją odrębną zgodę na komunikację elektroniczną, pomimo że już wcześniej wyraziłeś zgodę na przetwarzanie danych osobowych zgodnie z RODO. W efekcie firma wysyła Ci tradycyjną, papierową korespondencję, która dociera do ciebie z opóźnieniem, a Ty tracisz możliwość szybkiej reakcji. Firma ponosi dodatkowe koszty druku i wysyłki, a proces jest wolniejszy i bardziej skomplikowany. Po planowanej zmianie (zawetowanej przez Prezydenta) komunikacja elektroniczna stałaby się podstawową formą kontaktu - bez konieczności uzyskiwania dodatkowej, odrębnej zgody. Otrzymywałbyś ważne informacje natychmiast na e-mail, mógłbyś szybko reagować, a proces byłby prostszy zarówno dla Ciebie, jak i dla firmy energetycznej.

Sposób realizacji: Proponowaliśmy optymalizację systemu raportowania niewykorzystanych zdolności magazynowych i przepływów transgranicznych gazu, zmniejszając obciążenia administracyjne dla przedsiębiorstw energetycznych.

Jak było?

Przedsiębiorstwa energetyczne zobowiązane są do utrzymywania zapasów gazu ziemnego. Obowiązek ten, może stanowić dodatkowe obciążenie administracyjne dla firm energetycznych, w szczególności w przypadku, gdy przedsiębiorstwo to nie posiada rozbudowanych kompetencji w zakresie funkcjonowania rynku magazynowania gazu ziemnego.

Na czym polega zmiana?

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. przedłużała bezterminowo możliwość zlecenia Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych (RARS) obowiązku utrzymywania zapasów gazu ziemnego, w imieniu zobowiązanego do tego przedsiębiorstwa energetycznego. Przeniesienie tego zadania na RARS było sposobem na zmniejszenie ilości obciążeń administracyjnych nałożonych na przedsiębiorstwa dokonujące przywozu gazu ziemnego. Ustawa wprowadzająca to rozwiązanie została zawetowana przez Prezydenta. W ograniczonym czasie przedłużano możliwość zlecenia RARS obowiązku utrzymania zapasów gazu ziemnego ustawą z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym oraz ustawy - Prawo energetyczne.

Przykład z życia:

Dzięki wejściu w życie ustawy z 12 września 2025 r. przedsiębiorstwo energetyczne, które nie posiada lub nie planuje budować kompetencji w zakresie funkcjonowania rynku magazynowania gazu ziemnego, mogłoby zlecić wykonanie tego obowiązku w roku magazynowym 2025/2026 wyspecjalizowanej w tym zakresie RARS, zmniejszając nałożone na nie obciążenia administracyjne.

Sposób realizacji: Proponowaliśmy uproszczenie rachunku za energię elektryczną, aby odbiorca od razu zobaczył najważniejsze informacje: łączną kwotę do zapłaty, opłatę za zużytą energię i opłatę za dystrybucję. Podsumowanie to będzie każdorazowo dołączane do rachunku.

Jak było?

Nie ma przepisów regulujących wygląd otrzymywanych przez odbiorców końcowych rachunków za energięelektryczną. Obowiązujące przepisydotyczą wyłącznie zakresu informacji przedstawianych w rozliczeniu. Faktury przekazywane odbiorcom są zróżnicowane pod względem stopniaczytelności, co ma odzwierciedlenie w skargach i zapytaniach konsumentów. Przedsiębiorstwa energetyczne stosują wzory przygotowywane przez zespoły eksperckie, które subiektywnie wskazują, jakie informacje powinny znajdować się w poszczególnych częściach rachunku.

Na czym polega zmiana?

Wprowadzone miały zostać przepisy dotyczące wyglądu pierwszej strony rachunku za energię elektryczną, co znacząco poprawiłoby jego czytelność. Na pierwszej stronie miało znajdować się podsumowanie najważniejszych informacji: łączna kwota do zapłaty, kwota za część obrotową oraz kwota za część dystrybucyjną rachunku. Czytelne wyodrębnienie kwoty za część obrotową energii, na którą odbiorca ma wpływ, pozwoliłoby klientowi dokonać właściwej decyzji odnośnie do ewentualnej zmiany sprzedawcy.

Przykład z życia:

Rok temu zmieniłeś dostawcę energii, bo przedstawiono Ci nową ofertę jako korzystniejszą. Po roku odkryłeś, że zapłaciłeś więcej niż wcześniej. Po przyjrzeniu się ponownie rachunkom są one dla Ciebie, podobnie jak dla wielu innych obywateli, niezrozumiałe: kilkanaście nieznajomych pozycji i brak jasnego podsumowania. Nie jesteś pewien, ile płacisz za zakup energii (to zależy od umowy ze sprzedawcą), a ile za dostarczenie tej energii "do gniazdka" (w uproszczeniu to koszt zależny od operatora, na który wpływać można w ograniczonym stopniu). W związku z tym nie jesteś w stanie porównać ofert. Nowe przepisy miały to zmienić. Po ich wejściu w życie, pierwsza strona rachunku miała być przejrzysta: łączna kwota do zapłaty, opłata za energię i opłata za dystrybucję. Dzięki temu każdy odbiorca sprawdziłby łatwo, za co płaci i porównałby oferty różnych sprzedawców.

Sposób realizacji: Proponowaliśmy podniesienie progu mocy dla instalacji fotowoltaicznych niewymagających pozwolenia na budowę ze 150 kW do 500 kW, pod warunkiem że będą służyć zaspokojeniu własnego zapotrzebowania na energię.

Jak było?

Próg mocy zainstalowanej umożliwiający budowanie instalacji fotowoltaicznej bez wymogu uzyskania pozwolenia na budowę wynosi 150 kW. Jest on niewystarczający dla wielu małych, średnich i dużych przedsiębiorstw. Procedura uzyskania pozwolenia na budowę dla większych instalacji jest czasochłonna, co oznacza wydłużający się proces budowy instalacji fotowoltaicznej i prowadzi do strat finansowych, opóźnień w osiąganiu korzyści lub całkowitej rezygnacji przedsiębiorców z korzystania z własnego źródła energii.

Na czym polega zmiana?

Próg mocy dla instalacji fotowoltaicznych niewymagających pozwolenia na budowę miał zostać podwyższony z 150 kW do 500 kW pod warunkiem, że instalacja będzie służyć zaspokojeniu własnego zapotrzebowania na energię elektryczną przyłączonej do wewnętrznej sieci przedsiębiorstwa. Uproszczenie procedur administracyjnych ułatwiłoby realizację takich instalacji przez przedsiębiorstwa, pozwalając im szybciej i w większej skali zaspokoić swoje zapotrzebowanie na energię elektryczną, co umożliwiłoby szybsze obniżenie kosztów prowadzenia działalności.

Przykład z życia:

Prowadzisz średnie przedsiębiorstwo produkcyjne z wysokim zapotrzebowaniem na energię elektryczną. Chcesz zainstalować na dachu swojego zakładu panele fotowoltaiczne o mocy 300 kW, aby zaspokoić własne potrzeby energetyczne i obniżyć koszty. Obecnie musisz uzyskać pozwolenie na budowę, ponieważ próg zwolnienia wynosi tylko 150 kW. Procedura jest czasochłonna co opóźnia realizację inwestycji i odkłada moment, kiedy zaczniesz oszczędzać na rachunkach za prąd. Przewidywane zmiany miały podnieść próg do 500 kW dla instalacji służących własnemu zapotrzebowaniu, co pozwoliłoby Ci zbudować instalację szybciej i taniej, bez konieczności uzyskiwania pozwolenia na budowę. Po wecie Prezydenta RP nadal musisz przejść przez czasochłonną procedurę administracyjną, co opóźnia Twoją inwestycję i zwiększa koszty prowadzenia działalności.

Sposób realizacji: Proponowaliśmy ułatwienie łączenia różnych źródeł energii w jednym przyłączu. Cable pooling to rozwiązanie, które umożliwia efektywne wykorzystanie dostępnych mocy przyłączeniowych.

Jak było?

Obecnie stosowanie cable poolingu napotyka na nieuzasadnione bariery. Wnioski do operatorów polegające na dołączeniu nowej instalacji OZE do już przyłączonej są rozpatrywane według tych samych procedur co nowe wnioski o przyłączenie. Termin na wydanie warunków przyłączenia instalacji wytwórczej wynosi od 120 do 150 dni (tzn. podobnie jak dla nowego punktu przyłączenia) mimo, że dotyczy już istniejącego punktu przyłączenia. Dodatkowo konieczne jest wniesienie zaliczki na koszty przyłączenia w takiej samej wysokości jak w przypadku nowych punktów przyłączeniowych.

Na czym polega zmiana?

Projekt wprowadzał rozszerzenie rodzajów instalacji, które mogą korzystać z cable poolingu. Rozwiązanie to pozwoliłoby nie tylko na bardziej efektywne wykorzystanie istniejących mocy przyłączeniowych, ale również na rozwój inwestycji OZE bez konieczności budowy dodatkowej infrastruktury sieciowej.

Przykład z życia:

Masz farmę fotowoltaiczną o mocy 1 MW, która jest już podłączona do sieci. Widzisz potencjał w dobudowaniu magazynu energii i dodatkowych paneli, aby lepiej wykorzystać istniejące przyłącze. Obecnie, jeśli chcesz dołączyć nową instalację do już istniejącego przyłącza, musisz przejść przez tę samą procedurę co przy całkowicie nowym przyłączeniu - czekać 120-150 dni na warunki przyłączenia i wnieść pełną zaliczkę, jakbyś budował wszystko od zera. To zniechęca do rozbudowy. Przewidywane zmiany miały uprościć tę procedurę i skrócić czas oczekiwania dla instalacji dołączanych do istniejącego punktu oraz umożliwić przyłączanie w tym trybie magazynów energii.

Sposób realizacji: Proponowaliśmy wprowadzenie ułatwień w procesie budowy gazociągu bezpośredniego służącego do dostarczania biometanu.

Jak było?

W aktualnym stanie prawnym budowa gazociągu bezpośredniego wymaga zgody Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, który do jej wydania bada przesłanki, o których mowa w art. 7a ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne. W praktyce, zwłaszcza z uwagi na obowiązek uwzględnienia przez Prezesa URE przesłanki wykorzystania zdolności przesyłowych istniejącej sieci gazowej, uzyskanie takiej zgody może okazać się niemożliwe.

Na czym polega zmiana?

Projekt ustawy przewidywał wprowadzenie wyłączenia badania przez Prezesa URE przesłanek z art. 7a ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, przy wydawaniu zgody na budowę gazociągu bezpośredniego służącego do dostarczania biogazu, biogazu rolniczego lub biometanu. Zmiana miała na celu poszerzenie wachlarza możliwości wykorzystania biogazu, biogazu rolniczego lub biometanu np. w przypadku braku dostępu do sieci gazowej na danym terenie albo jeśli sieć gazowa istnieje jednak charakteryzuje się w danym miejscu ograniczoną chłonnością, wówczas wytwarzany biometan mógłby zostać dostarczony odbiorcy końcowemu gazociągiem bezpośrednim.

Przykład z życia:

Planujesz zainwestować w instalację produkującą biogaz, biogaz rolniczy lub biometan z uwagi na dużą dostępność surowców do produkcji tych paliw w danej lokalizacji, ale np. brak jest dostępu do sieci gazowej lub elektroenergetycznej w tej lokalizacji. Bez gwarancji zapewnienia odbioru wytworzonego paliwa/energii nie miałeś pewności zwrotu z inwestycji, co zniechęcało banki do jej finansowania. Przewidywane zmiany miały wprowadzić możliwość dostarczania biogazu, biogazu rolniczego lub biometanu gazociągiem bezpośrednim od jego wytwórcy do odbiorcy końcowego np. lokalnej ciepłowni, co zapewniłoby Ci stałego odbiorcę. Znalezienie odbiorcy końcowego biogazu lub biogazu rolniczego, który akceptowałby to paliwo pomimo obniżonych parametrów jakościowych względem biometanu zapewniłoby opłacalność inwestycji. Planowane ułatwienie w budowie gazociągu bezpośredniego biogazu, biogazu rolniczego lub biometanu nie weszło w życie. W efekcie Twoja inwestycja pozostaje w zawieszeniu, a rozwój sektora biogazowego i biometanowego w Polsce został hamowany.

Sposób realizacji: Proponowaliśmy podniesienie progu koncesjonowania instalacji OZE z 1 MW do 5 MW i zastąpienie obowiązku koncesyjnego wpisem do rejestru wytwórców energii elektrycznej.

Jak było?

Uzyskania koncesji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w instalacjach OZE powyżej 1 MW. Jest to rażąca różnica w stosunku do instalacji konwencjonalnych, dla których próg obowiązku uzyskania koncesji wynosi 50 MW. Postępowanie koncesyjne jest czasochłonne i trwa niejednokrotnie kilka miesięcy, wydłużając proces uruchomienia instalacji OZE oraz obciążając organ prowadzący postępowanie administracyjne. Uzyskanie koncesji wiąże się ze spełnieniem szeregu wymogów i jest obciążeniem finansowym.

Na czym polega zmiana?

Próg dla instalacji OZE wymagających koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej miał zostać podniesiony z 1 MW do 5 MW. Instalacje OZE o mocy większej niż 1 MW i nie większej niż 5 MW miały być objęte obowiązkiem rejestrowym - wpisem do rozszerzonego rejestru wytwórców energii. Rozwiązanie ograniczyłoby obciążenie proceduralne wytwórców energii w instalacjach OZE, zmniejszyło koszt ich uruchomienia oraz funkcjonowania, ograniczyło też obciążenie proceduralne Urzędu Regulacji Energetyki.

Przykład z życia:

Planujesz zbudować farmę fotowoltaiczną o mocy 3 MW. Obecnie musisz uzyskać koncesję na wytwarzanie energii elektrycznej, co wiąże się ze spełnieniem wielu wymogów formalnych i dodatkowymi kosztami. Dla porównania, instalacja konwencjonalna wymagałaby koncesji dopiero przy mocy 50 MW - różnica jest więc ogromna. Przewidywane zmiany miały podnieść próg koncesjonowania dla OZE z 1 MW do 5 MW, zastępując koncesję prostszym wpisem do rejestru wytwórców energii. Dzięki temu mógłbyś szybciej i taniej uruchomić swoją instalację. Po wecie Prezydenta RP nadal musisz przejść przez czasochłonny i kosztowny proces koncesyjny, co opóźnia rozwój Twojej inwestycji w odnawialne źródła energii.