Deregulacja

Sposób realizacji: Ułatwiliśmy egzekwowanie przepisów o rzetelności dokumentów DPR i EDPR.

Jak było?

Unieważnianie dokumentów DPR/EDPR przez marszałków województw było możliwe jedynie na podstawie własnych kontroli, co dodatkowo opóźniało procedury i zwiększało ryzyko przedawnienia należności z tytułu opłaty produktowej, zwłaszcza gdy podmioty zaprzestawały działalności.

Na czym polega zmiana?

Procedura unieważniania dokumentów DPR i EDPR może być oparta na informacjach z kontroli prowadzonych przez organy ścigania, KAS, IOŚ oraz inne uprawnione organy, bez konieczności przeprowadzania własnej kontroli. Rozwiązania te przyspieszyły postępowania administracyjne i poprawiły egzekwowanie przepisów dotyczących gospodarki opakowaniami. Jednocześnie wzmocniono walkę z nieuczciwymi praktykami - marszałkowie mogą szybciej unieważniać fałszywe dokumenty recyklingowe, korzystając z ustaleń innych służb kontrolnych.

Sposób realizacji: Wspieramy dekarbonizację ciepłownictwa - rozszerzamy współdzielenie przyłączy.

Jak jest obecnie?

Ciepłownictwo stoi dziś przed wyzwaniem transformacji energetycznej do źródeł nisko i bezemisyjnych. Coraz powszechniejsze stają się rozwiązania oparte na wykorzystaniu nadwyżki energii z odnawialnych źródeł - m.in. do zasilania kotłów elektrodowych oraz pomp ciepła współpracujących z magazynami ciepła oraz magazynami energii elektrycznej ładowanymi w godzinach wysokiej produkcji energii z OZE. W praktyce rozwiązania te napotykają jednak bariery przyłączeniowe. OSD często musi odmówić przyłączenia z powodu braku przepustowości sieci lub obciążyć ciepłownie bardzo wysoką opłatą mocową. Ten powszechny sposób oceny zapotrzebowania nie uwzględnia rzeczywistego profilu pracy instalacji, która może zostać zaprojektowana w taki sposób, aby poszczególne urządzenia nie pracowały jednocześnie na pełnej mocy podczas szczytowego zapotrzebowania na energię elektryczną. Dzięki temu przyłączanie ich do sieci może być realizowane efektywniej.

Na czym polega zmiana?

Planowane przepisy wspierają dekarbonizację poprzez rozszerzenie formuły współdzielenia przyłącza (cable pooling) na nowe rodzaje instalacji oraz magazyny energii. Pozwala to lepiej wykorzystać istniejącą infrastrukturę sieciową, zwiększyć liczbę możliwych przyłączeń i skuteczniej zarządzać nadwyżkami energii z OZE. Dzięki temu energia elektryczna z odnawialnych źródeł może być efektywniej integrowana z systemem, wspierając elektryfikację ciepłownictwa i redukcję emisji przy ograniczeniu kosztów rozbudowy sieci.

Przykład z życia:

Zarządzasz ciepłownią miejską i chcesz unowocześnić instalacje - dodać kocioł elektrodowy, który_będzie pracować głównie wtedy, gdy w sieci jest nadwyżka taniej energii z wiatru i słońca. To pozwoli ci ograniczyć koszty produkcji ciepła, spalanie paliw kopalnych i obniżyć emisję CO₂. Po zmianie możesz skorzystać ze współdzielenia istniejącego przyłącza (cable pooling) - operator uwzględnia, że różne urządzenia pracują w różnych godzinach. Przyłączenie zostaje zatwierdzone szybciej, uruchamiasz nowoczesne instalacje, wykorzystujesz nadwyżki OZE i obniżasz koszty ogrzewania dla mieszkańców.

Sposób realizacji: Tworzymy publiczny rejestr wniosków o przyłączenie do sieci.

Jak jest obecnie?

Brakowało transparentności w procesie przyłączania do sieci energetycznej. Inwestorzy nie mieli dostępu do informacji o tym, ile wniosków o przyłączenie zostało już złożonych do danej stacji elektroenergetycznej, jakiego rodzaju są to instalacje i jaka jest wnioskowana moc. Prowadziło to do sytuacji, w których inwestor składał wniosek, nie wiedząc, że przepustowość sieci w danej lokalizacji jest już praktycznie wyczerpana przez wcześniejsze wnioski. Skutkiem była niejasność, długie okresy oczekiwania na odpowiedź i ryzyko odmowy po wielu miesiącach procedur, co blokowało realizację inwestycji.

Na czym polega zmiana?

Informacje dotyczące liczby wniosków o przyłączenie złożonych do danej stacji elektroenergetycznej, rodzaju instalacji i wnioskowanej mocy będą publikowane online. Podmiot planujący złożyć wniosek o określenie warunków przyłączenia będzie mógł dokonać analizy dostępnych danych, oszacować ryzyko odmowy uzyskania warunków przyłączenia i wybrać inną lokalizację, w której uzyskanie warunków przyłączenia będzie możliwe. Dzięki temu proces inwestycyjny stanie się bardziej przewidywalny i efektywny.

Przykład z życia:

Planujesz zbudować farmę fotowoltaiczną i analizujesz potencjalne lokalizacje. Wcześniej musiałbyś złożyć wniosek o warunki przyłączenia, zapłacić za jego rozpatrzenie i czekać miesiącami, by dowiedzieć się, że w tym miejscu sieć jest już obciążona dziesiątkami wcześniejszych wniosków i szanse na przyłączenie są minimalne. Teraz sprawdzasz online publicznie dostępny rejestr wniosków - widzisz, że do stacji w tej lokalizacji złożono już 15 wniosków na łączną moc przewyższającą dostępne możliwości. Oszczędzasz czas i pieniądze, od razu wybierasz inną lokalizację, gdzie szanse na przyłączenie są realne, i tam realizujesz swoją inwestycję.

Sposób realizacji: Przyspieszamy przyłączenia i odblokowujemy moce przyłączeniowe.

Jak jest obecnie?

Brak infrastruktury sieciowej w rejonie planowanej inwestycji często opóźnia proces przyłączeniowy. Inwestorzy są gotowi zaangażować własne środki w budowę niezbędnych linii przesyłowych, aby przyspieszyć realizację swoich projektów, ale obecne przepisy nie przewidują takiej możliwości ani mechanizmów rekompensaty za sfinansowanie infrastruktury, która następnie staje się częścią sieci dystrybucyjnej. Jednocześnie wiele mocy przyłączeniowych pozostaje zablokowanych przez nierealizowane projekty, co dodatkowo ogranicza możliwości przyłączenia nowych inwestycji.

Na czym polega zmiana?

Zamiast wprowadzania mechanizmu finansowania linii przesyłowych przez inwestorów, projekt zastosuje rozwiązania systemowe prowadzące do tego samego celu - przyspieszenia rozpatrywania wniosków przyłączeniowych i zwiększenia dostępności mocy przyłączeniowych. Uproszczone zostaną procedury przyłączeniowe, a wyeliminowane zostanie rezerwowanie mocy przez nierealizowane projekty, które dotychczas blokowały dostęp do sieci. Strony uznały, że takie podejście jest korzystniejsze dla inwestorów niż indywidualne finansowanie infrastruktury sieciowej ze środków własnych.

Sposób realizacji: Upraszczamy procedury łączenia różnych źródeł i magazynów energii w jednym przyłączu elektroenergetycznym.

Jak jest obecnie?

Proces przyłączania do sieci jest długi i nieprzejrzysty, a dostęp do wolnych mocy przyłączeniowych jest ograniczony. Brakuje jednolitej wykładni przepisów dotyczących współdzielenia przyłącza (tzw. cable pooling). Współpraca różnych instalacji - np. farm wiatrowych i magazynów energii, choć jest korzystna dla bilansowania systemu elektroenergetycznego, nie jest w tym trybie możliwa.

Na czym polega zmiana?

Wprowadzono szereg uproszczeń w procesie przyłączania do sieci. Rozszerzono formułę cable pooling - współdzielenie przyłącza będzie teraz możliwe dla różnych instalacji, w tym także magazynów energii, co poprawia wykorzystanie istniejącej infrastruktury. Uproszczono procedury przy modyfikacji istniejących warunków przyłączenia (bez zwiększania mocy przyłączeniowej). Operatorzy publikują informacje o dostępnych zdolnościach przyłączeniowych, złożonych wnioskach i statusie ich rozpatrywania oraz umożliwiają pełną obsługę wniosków online. Wprowadzono również elastyczne i konfigurowalne umowy przyłączeniowe, pozwalające na przyłączenie większej liczby instalacji do sieci tam, gdzie możliwość ta była do tej pory ograniczona. Zmiany te zwiększają liczbę możliwych przyłączeń i pozwalają lepiej wykorzystać istniejącą sieć.

Przykład z życia:

Masz farmę fotowoltaiczną o mocy 2 MW i chcesz dobudować magazyn energii, aby gromadzić nadwyżki energii w dzień i oddawać je wieczorem. Wcześniej musiałbyś przejść przez długą procedurę jak przy całkowicie nowym przyłączeniu - czekać miesiącami, nie mając pewności czy i kiedy otrzymasz warunki. Po zmianach możesz współdzielić istniejące przyłącze między farmą a magazynem (cable pooling), operator publikuje online informacje o dostępnych mocach i statusie wniosku, a elastyczne i konfigurowalne umowy przyłączeniowe pozwalają na przyłączenie do sieci nawet tam, gdzie do tej pory byłoby to utrudnione. Dzięki temu szybciej rozwijasz swoją instalację OZE i lepiej wykorzystujesz istniejącą infrastrukturę.

Sposób realizacji: Wprowadzamy jasne terminy na wydanie warunków przyłączenia do sieci.

Jak jest obecnie?

Brak jasno określonych terminów na weryfikację kompletności wniosku o warunki przyłączenia prowadzi do przedłużania procedur i niepewności po stronie inwestorów. W praktyce oznacza to wielotygodniowe lub wielomiesięczne oczekiwanie na informację, czy wniosek został złożony poprawnie, co utrudnia planowanie inwestycji. Inwestorzy często nie mają też jasności, na jakim etapie znajduje się sprawa.

Na czym polega zmiana?

Przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej będzie zobowiązane do potwierdzenia kompletności wniosku albo przekazania informacji o zidentyfikowanych brakach lub wadach w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia jego otrzymania. Wprowadzenie jasnego terminu porządkuje proces przyłączeniowy, zwiększa jego przewidywalność i ogranicza ryzyko przeciągania procedur. Dzięki temu inwestor szybciej otrzyma informację zwrotną i będzie mógł sprawniej przejść do kolejnych etapów realizacji inwestycji.

Przykład z życia:

Składasz wniosek o przyłączenie swojej farmy fotowoltaicznej do sieci. Czekasz tydzień, dwa, miesiąc - cisza. Po dwóch miesiącach dzwonisz do operatora z pytaniem, czy wniosek w ogóle jest kompletny. Okazuje się, że brakuje jednego dokumentu, o czym nikt ci nie powiedział. Uzupełniasz brakujący dokument i znowu czekasz, nie wiedząc, czy teraz wszystko jest w porządku, czy może znów czegoś brakuje. Cały proces się przeciąga, a ty nie możesz zaplanować kolejnych kroków ani zobowiązać wykonawców. Po zmianie operator będzie miał maksymalnie 60 dni na potwierdzenie, że twój wniosek jest kompletny lub na wskazanie, czego dokładnie brakuje. Dzięki temu szybko dowiesz się, na czym stoisz i będziesz mógł sprawnie przejść do realizacji inwestycji.

Sposób realizacji: Uwalniamy moce przyłączeniowe poprzez rozwiązanie niezrealizowanych umów.

Jak jest obecnie?

Znaczna część dostępnych mocy przyłączeniowych pozostaje zablokowana przez umowy przyłączeniowe dla inwestycji, które nie są realizowane lub od lat nie wykazują żadnego postępu. Skutkiem jest sztuczne „zamrożenie” przepustowości sieci i ograniczenie możliwości przyłączania nowych, rzeczywistych projektów, mimo że fizycznie moce te nie są wykorzystywane.

Na czym polega zmiana?

Powstał pakiet rozwiązań mających na celu uwolnienie mocy przyłączeniowych blokowanych przez nierealizowane umowy o przyłączenie do sieci. Okres ważności warunków przyłączenia zostanie skrócony z 2 lat do 1 roku. Wprowadzone zostaną obowiązkowe „kamienie milowe" - umowy będą rozwiązywane, gdy podmiot w określonym czasie nie wykaże, że pozyskał wymagane zgody i pozwolenia niezbędne dla realizacji instalacji.

Przykład z życia:

Planujesz budowę farmy wiatrowej i składasz wniosek o przyłączenie do sieci. Operator informuje Cię, że w tym rejonie brak dostępnych mocy - wszystkie są zajęte przez umowy z innymi inwestorami. W praktyce okazuje się, że te „zajęte" moce od lat stoją niewykorzystane, bo projekty nie ruszyły z miejsca - inwestorzy mają warunki przyłączenia lub nawet umowy, ale nie realizują inwestycji. Ty natomiast, z gotowym projektem i finansowaniem, musisz czekać w kolejce lub szukać innej lokalizacji. Po zmianie przepisów umowy, które przez określony czas nie wykazują postępu (brak wymaganych zgód i pozwoleń), będą rozwiązywane. Dzięki temu twoja inwestycja może ruszyć szybciej, a sieć zostanie faktycznie wykorzystana przez projekty, które naprawdę są realizowane.

Sposób realizacji: Wzmacniamy ochronę odbiorców dotkniętych ubóstwem energetycznym.

Jak jest obecnie?

Część gospodarstw domowych ma trudności z opłacaniem rachunków za energię, szczególnie w warunkach wysokich cen energii i niskiej efektywności energetycznej budynków. Choć funkcjonują różne formy wsparcia, nie zawsze są one łatwo dostępne ani dostosowane do rzeczywistej sytuacji odbiorców.

Na czym polega zmiana?

Nowe przepisy wzmacniają ochronę odbiorców dotkniętych ubóstwem energetycznym. Wprowadzane są jasne kryteria identyfikacji gospodarstw wymagających wsparcia oraz możliwość skorzystania z pomocy przy bieżących i zaległych rachunkach za energię. Uwzględniono m.in.: udział wydatków energetycznych w dochodach, odniesienie do wysokości minimalnego wynagrodzenia, zamieszkiwanie w budynku o niskiej efektywności energetycznej.

W projektowanych przepisach przewidziano dodatkowe narzędzia dla osób dotkniętych ubóstwem energetycznym:

• możliwość skorzystania z programu wsparcia w zakresie regulowania bieżących i zaległych płatności za energię elektryczną,
• prawo do zaproponowania we wniosku preferowanej formy pomocy,
• uproszczone zasady potwierdzania wydatków - dopuszczalne będą faktury elektroniczne oraz ich odwzorowania (skany, wydruki), co ułatwi składanie wniosków m.in. najemcom mieszkań.
• Sprzedawca energii będzie miał 21 dni na rozpatrzenie wniosku i poinformowanie odbiorcy o udzielonym wsparciu.
• Jednocześnie nowe rozwiązania ograniczają ryzyko zadłużenia i wstrzymania dostaw energii poprzez lepszą informację dla odbiorców i promowanie najlepszych praktyk w obszarze gospodarowania energią.

Sposób realizacji: Upraszczamy proces przyłączania instalacji OZE do sieci elektroenergetycznej.

Jak jest obecnie?

Inwestorzy nie wiedzą, gdzie są dostępne moce przyłączeniowe, a gdzie nie. Proces przyłączenia do sieci jest długi i nieprzejrzysty, a komunikacja z operatorem - ograniczona. Inwestor wybierając lokalizację inwestycji zasadniczo nie jest w stanie przewidzieć, czy napotka trudności przyłączeniowe, czy nie. Często brakuje jasnych informacji o statusie wniosku.

Na czym polega zmiana?

Operatorzy systemów elektroenergetycznych (OSD i OSP) zostaną zobowiązani do publikowania aktualnych informacji o dostępnej przepustowości sieci i wolnych mocach przyłączeniowych. Powstanie platforma informacyjna, na której można będzie sprawdzić m.in. dostępne moce, liczbę złożonych wniosków, wnioski odrzucone i powody odmów oraz wnioski oczekujące na rozpatrzenie. Dzięki temu inwestorzy będą mogli lepiej ocenić ryzyko i wybrać lokalizację, w której przyłączenie jest realne. Zmiana zwiększy przejrzystość procesu i skróci czas podejmowania decyzji inwestycyjnych.

Przykład z życia:

Szukasz lokalizacji pod farmę fotowoltaiczną. Masz kilka działek na oku, ale nie wiesz, w którym miejscu rzeczywiście uda ci się uzyskać przyłączenie do sieci. Składasz wniosek o warunki przyłączenia dla pierwszej lokalizacji, i czekasz miesiącami. W końcu dostajesz odmowę - brak dostępnych mocy. Powtarzasz proces dla drugiej lokalizacji - znowu czekanie, znowu odmowa. Nie masz dostępu do informacji o tym, gdzie w ogóle są wolne moce przyłączeniowe, więc działasz metodą prób i błędów, tracąc czas i pieniądze. Po zmianie sprawdzasz na platformie informacyjnej, gdzie są dostępne moce przyłączeniowe, ile wniosków zostało już złożonych do poszczególnych stacji, jakie były powody odmów i ile wniosków czeka na rozpatrzenie. Od razu wybierasz lokalizację, w której przyłączenie jest realne, składasz wniosek i sprawnie realizujesz swoją inwestycję.

Sposób realizacji: Upubliczniliśmy informację o dostępnych mocach w internecie, a przy tym uprościliśmy procedurę składania wniosków o przyłączenie do sieci energetycznej, ograniczając nadmiar formalności.

Jak jest obecnie?

Składanie wniosku o warunki przyłączenia wiązało się z dużą liczbą formalności i dokumentów, w tym m.in. wypisów z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy czy dokumentów potwierdzających tytuł prawny do nieruchomości. Wnioski były składanew różnych formach, a brak jasnych terminów na uzupełnianie dokumentów dodatkowo wydłużał procedury.

Na czym polega zmiana?

Przedsiębiorstwo będzie zobowiązane do publikacji informacji o dostępnych mocach w internecie. Procedura składania wniosków o przyłączenie do sieci została uproszczona. Ograniczono zakres wymaganych dokumentów, a operatorzy mają jasno określone terminy na wezwanie do uzupełnienia wniosku. Wprowadzono możliwość składania wniosków i dokumentów przy pomocy systemu informatycznego, tak aby cały proces można było przeprowadzić bez wychodzenia z domu oraz monitorować status złożonego wniosku.

Przykład z życia:

Chcesz zbudować famę wiatrową i musisz złożyć wniosek o przyłączenie do sieci. Wcześniej musiałbyś zgromadzić stos dokumentów - wypisy z planu zagospodarowania przestrzennego, decyzję o warunkach zabudowy, dokumenty potwierdzające własność nieruchomości . Nie miałbyśteż jasności, kiedy operator wezwie Cię do uzupełnienia dokumentów . Po zmianach składasz wniosek online z domu, zakres wymaganych dokumentów jest ograniczony, a operator ma jasne terminy na odpowiedź. Dzięki temu cały proces jest szybszy, prostszy i bardziej przewidywalny.

Sposób realizacji: Wprowadziliśmy do ustawy - Prawo energetyczne zwolnienia odbiorców przemysłowych wpisanych do wykazu odbiorców przemysłowych, o którym mowa w art. 52 ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, z opłaty solidarnościowej za rok, w którym odbiorca był wpisany do tego wykazu.

Jak było?

Przemysł energochłonny w Polsce, w tym sektor hutniczy, boryka się z wysokimi kosztami energii elektrycznej, co wpływało na jego konkurencyjność na rynku międzynarodowym. Dodatkowo, planowane wycofanie z użytku znacznej części elektrowni węglowych w centralnej i południowej Polsce oraz uruchomienie nowych dużych źródeł energii na północy kraju, takich jak morskie farmy wiatrowe oraz elektrownie jądrowe, może spowodować konieczność przesyłu znacznych wolumenów energii na duże odległości, zwiększając obciążenie sieci przesyłowej oraz koszty z tym związane.

Na czym polega zmiana?

Dzięki przyjętemu rozwiązaniu, przedsiębiorcy przemysłowi wpisani do wykazu odbiorców przemysłowych (prowadzonego przez Prezesa URE) podlegają zwolnieniu z tzw. opłaty solidarnościowej przy bezpośrednim podłączeniu swojego zakładu do instalacji zlokalizowanych na terenach OPRO (Obszary przyspieszonego rozwoju OZE).

Przykład z życia:

Prowadzisz cementownię, której koszty energii elektrycznej stanowią ponad 30% całkowitych kosztów produkcji. Dotychczas kupowałeś energię elektryczną z sieci, płacąc wszystkie ustawowe opłaty. Jeżeli obok Twojego zakładu znajduje się farma wiatrowa możesz zawrzeć umowę na dostawy energii bezpośrednio z tej farmy wiatrowej, budując linię bezpośrednią między Twoim przedsiębiorstwem a wspomnianą instalacją. Jeżeli Twoja cementownia jest wpisana do wykazu odbiorców przemysłowych prowadzonego przez Prezesa URE, a farma wiatrowa jest zlokalizowana na Obszarze Przyśpieszonego Rozwoju OZE, dzięki nowym przepisom energia dostarczana tą linią będzie zwolniona z opłaty solidarnościowej. W efekcie obniżysz koszty funkcjonowania i zwiększysz konkurencyjność swojego zakładu.