Deregulacja

Sposób realizacji: Ograniczymy obowiązki sprawozdawcze wobec GUS dzięki wykorzystaniu danych ze źródeł administracyjnych (w szczególności danych z ZUS).

Jak jest obecnie?

Dotychczas pracodawcy byli zobowiązani do przekazywania do GUS szczegółowych sprawozdań m.in. na formularzach Z-03 i Z-06. Część tych samych lub podobnych danych była już wcześniej raportowana do ZUS. Obowiązki te powodowały dodatkowe koszty administracyjne, obciążenia czasowe oraz zwiększały ryzyko błędów, zwłaszcza po stronie mniejszych firm.

Na czym polega zmiana?

Dzięki pracom metodologicznym GUS oraz współpracy z gestorami źródeł administracyjnych, w tym z ZUS, zostanie ograniczone obciążenie podmiotów obowiązkami sprawozdawczymi poprzez wykorzystanie danych administracyjnych w badaniach statystycznych. Umożliwi to ograniczenie zakresu rocznego sprawozdania Z-06 o około 2/3, począwszy od danych za 2026 rok, co istotnie zmniejszy obciążenia przedsiębiorców. Zobowiązanie, które Główny Urząd Statystyczny podjął w 2025 r. wejdzie w życie w 2027 r., ponieważ Program badań statystycznych statystyki publicznej przygotowywany jest z dwuletnim wyprzedzeniem. W 2026 r. GUS realizuje ostatnią edycję sprawozdania na formularzu Z-03.

Sposób realizacji: Ułatwiliśmy powierzanie realizacji zadań z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej nauczycielom specjalistom.

Jak było?

Nauczycielom specjalistom (psychologom, pedagogom, pedagogom specjalnym, logopedom, terapeutom pedagogicznym i doradcom zawodowym) w szkołach niepublicznych można było powierzać realizację zadań (zlecenie, B2B) w wymiarze maksymalnie 4 godzin tygodniowo. Dodatkowo nie było to wliczane do wymaganych standardów zatrudnienia. Tylko 25,56% szkół niepublicznych spełniało standardy zatrudnienia nauczycieli specjalistów. Ograniczenia uniemożliwiały elastyczną współpracę ze specjalistami z poradni lub samozatrudnionych, którzy chcieli pracować więcej godzin, ale nie byli zainteresowani etatem. Problem był szczególnie dotkliwy w kontekście kryzysu zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży.

Na czym polega zmiana?

Zwiększono limit powierzania realizacji zadań z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej nauczycielom specjalistom w szkołach niepublicznych, zatrudnionym na umowach innych niż umowa o pracę, z 4 do 9 godzin tygodniowo. Umożliwiono wliczanie godzin pracy tych specjalistów do wymaganych standardów zatrudnienia. Zachowano wymagania dotyczące kwalifikacji oraz braku przeszkód prawnych. Rozwiązanie wprowadza się czasowo, do dnia 31 sierpnia 2027 r., w celu oceny jego efektywności. Wprowadzane zmiany mają na celu poprawę dostępu do pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla uczniów szkół niepublicznych.

Przykład z życia:

Jako nauczyciel specjalista podpisujesz nową umowę zlecenie na pracę w szkole niepublicznej na stanowisku psychologa. Zgodnie z nowymi przepisami zostają ci powierzone do realizacji zadania w wymiarze 9 godzin tygodniowo, co wiąże się z wliczeniem czasu pracy do wymaganych standardów zatrudnienia, zachowaniem wymogów dotyczących kwalifikacji oraz brakiem przeszkód prawnych do wykonywania zawodu. Zwiększenie liczby godzin pracy przekłada się przede wszystkim na większą dostępność pomocy psychologicznej dla uczniów, co stanowi kluczowy element wsparcia w środowisku szkolnym. Poprzednie przepisy umożliwiały nauczycielom specjalistom realizację zadań w szkołach niepublicznych w wymiarze do 4 godzin tygodniowo, co powodowało trudności w zatrudnianiu na tak krótki czas oraz ograniczało dostęp uczniów do specjalistycznej pomocy psychologicznej.

Sposób realizacji: Zmieniliśmy sposób określania limitu przychodu dla działalności nierejestrowej z miesięcznego na kwartalny, co zwiększyło elastyczność prowadzenia takiej działalności.

Jak było?

Działalność nierejestrowa mogła być prowadzona przez osobę fizyczną, jeżeli jej miesięczny przychód należny nie przekraczał 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ze względu na miesięczny limit nie zawsze była ona prowadzona przez pełne 12 miesięcy. Wystarczyło nieznaczne przekroczenie limitu w danym miesiącu, aby nastąpiła utrata statusu działalności nierejestrowej.

Na czym polega zmiana?

Zmieniono przepis określający limit działalności nierejestrowej, zastępując limit miesięczny limitem kwartalnym. Umożliwiło to bardziej elastyczne prowadzenie działalności, ograniczyło ryzyko utraty statusu działalności nierejestrowej w przypadku nieznacznego przekroczenia limitu w jednym miesiącu oraz miało szczególne znaczenie dla działalności o charakterze sezonowym. Wprowadzenie limitu kwartalnego pozwoliło lepiej dostosować działalność do realiów rynkowych i wyeliminowało konieczność bieżącego monitorowania miesięcznych przychodów.

Przykład z życia:

Sprzedajesz ręcznie robione produkty na jarmarkach i targach sezonowych w ramach działalności nierejestrowej. Dotychczas musiałeś pilnować limitu co miesiąc - wystarczyło, że w jednym lepszym miesiącu (np. przed świętami) nieznacznie go przekroczyłeś, a automatycznie traciłeś prawo do działalności nierejestrowej, nawet jeśli w pozostałych miesiącach zarabiałeś niewiele. Po zmianie liczy się limit kwartalny, więc możesz mieć wyższy przychód w jednym miesiącu i niższy w innym, bez ryzyka „wypadnięcia” z działalności nierejestrowej. Daje Ci to większą elastyczność przy działalności sezonowej, ogranicza formalne ryzyko i sprawia, że nie musisz już nerwowo kontrolować przychodów z miesiąca na miesiąc.

Sposób realizacji: Skróciliśmy czas kontroli mikroprzedsiębiorców. Wprowadziliśmy limity częstotliwości kontroli według kategorii ryzyka, co ogranicza nadmierne obciążenia administracyjne.

Jak było?

• Dotychczas kontrole działalności gospodarczej stanowiły istotne zakłócenie regularnej działalności dla najmniejszych przedsiębiorców. Maksymalny czas kontroli mikroprzedsiębiorców wynosił 12 dni roboczych w roku kalendarzowym.
• Brakowało także systemowych ograniczeń częstotliwości kontroli planowych.
• w zależności od kategorii ryzyka.
• Przy wszczęciu kontroli przedsiębiorcy otrzymywali jedynie ogólne zawiadomienie o kontroli bez szczegółowej listy dokumentów do przygotowania.
• Organy często powoływały się na wyłączenia z art. 55 ust. 2 Prawa przedsiębiorców, umożliwiające dowolne wydłużanie kontroli pod pretekstem "przeciwdziałania przestępstwom".

Na czym polega zmiana?

• Wprowadzono skrócenie maksymalnego czasu kontroli mikroprzedsiębiorców z 12 do 6 dni roboczych w siedzibie firmy, z możliwością jej przedłużenia do łącznie 12 dni tylko na analizę dokumentów w siedzibie organu.
• Ustanowiono trzy kategorie ryzyka (niskie, średnie, wysokie)z limitami częstotliwości kontroli: ryzyko niskie- maksymalnie raz na 5 lat, średnie - raz na 3 lata, wysokie- bez ograniczeń. Organy muszą publikować informacje o przypisanych kategoriach ryzyka.
• Zobowiązano organy do doręczania przed kontrolą wstępnej listy wymaganych dokumentów.
• Wprowadzono możliwość wniesienia sprzeciwu wobec kontroli przeprowadzanych z naruszeniem limitów oraz przeciwko nieuprawnionemu powoływaniu się na wyłączenia z ograniczeń kontroli.

Przykład z życia:

Prowadzisz mikroprzedsiębiorstwo handlowe i zostajesz objęty kontrolą Państwowej Inspekcji Pracy w swojej firmie. Zgodnie z nowymi przepisami czynności kontrolne mogą trwać maksymalnie 6 dni roboczych w roku kalendarzowym, a nie jak wcześniej 12. Dzięki temu kontrola krócej wpływa na pracę firmy i pozwala szybciej wrócić do normalnego prowadzenia działalności.

*W zakresie częstotliwości kontroli od: 01.01.2026

Sposób realizacji: Wprowadziliśmy obowiązek wyboru co najmniej dwuosobowej reprezentacji pracowników u pracodawców bez związków zawodowych, aby zapewnićspójne i bardziejdemokratyczne zasady uzgadniania spraw dotyczących funduszu świadczeń socjalnych.

Jak jest?

Dawne regulacje dotyczące reprezentacji pracowników w ZFŚS odbiegały od standardów stosowanych w innych obszarach prawa pracy, co prowadziło do niekonsekwencji prawnych. Wszystkie inne regulacje wymagały co najmniej dwuosobowej reprezentacji dwóch reprezentantów pracowników („po konsultacji z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy” - liczba mnoga). Ustawa o ZFŚS natomiast przewidywała udział jednego pracownika reprezentującego załogę.

Na czym polega zmiana?

Wprowadzono u pracodawców, u których nie działają zakładowe organizacje związkowe, co najmniej dwuosobową reprezentację pracowników w sprawach, które dotyczą zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, a które wymagają uzgodnienia. Wprowadzenie jednolitych zasad zapewnia spójność regulacji i umożliwia bardziej demokratyczny proces ustalania regulaminu funduszu.

Przykład z życia:

Ustalając zasady funkcjonowania zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, wcześniej byłeś reprezentowany tylko przez jedną osobę, co odbiegało od zasad obowiązujących w innych obszarach prawa pracy i ograniczało reprezentatywność decyzji. Obecnie interesy pracowników reprezentuje co najmniej dwuosobowa reprezentacja, co zapewnia spójność przepisów i bardziej demokratyczne ustalanie regulaminu funduszu.

Sposób realizacji: Ujednoliciliśmy zasady wypłacania ekwiwalentu urlopowego dla pracownika.

Jak było?

Pracodawca zobowiązany był do wypłatyekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w dniu wygaśnięcia lub rozwiązania umowy o pracę, a nie w terminie wypłaty wynagrodzenia. Mogło to powodować trudności we właściwym rozliczeniu się z pracownikiem.

Na czym polega zmiana?

Powiązano termin wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Ekwiwalent ten będzie wypłacany w terminie wypłaty wynagrodzeń u danego pracodawcy, co ułatwia pracodawcom przygotowywanie list płac oraz rozliczanie się z pracownikiem. W przypadku, gdy termin ten wypada przed wygaśnięciem lub rozwiązaniem stosunku pracy, ekwiwalent należy wypłacić najpóźniej w terminie 10 dni od zakończenia zatrudnienia.

Przykład z życia:

Przy rozwiązaniu umowy o pracę wcześniej musiałeś otrzymać ekwiwalent za niewykorzystany urlop dokładnie w dniu zakończenia zatrudnienia, co często komplikowało rozliczenia. Obecnie ekwiwalent urlopowy otrzymujesz w standardowym terminie wypłaty wynagrodzenia, co upraszcza rozliczenia i czyni je bardziej przejrzystymi.

Sposób realizacji: Upraszczamy procedurę wypłaty zasiłku pogrzebowego poprzez rezygnację z wydawania decyzji w większości przypadków oraz skrócenie terminu wypłaty z 30 do 14 dni, a także uregulowanie pośrednictwa zakładów pogrzebowych.

Jak było?

Wypłata zasiłku pogrzebowego wymagała wydania decyzji administracyjnej w każdym przypadku, co wydłużało procedurę. Termin na wypłatę wynosił 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności. Brakowało uregulowania pośrednictwa zakładów pogrzebowych, które działały tylko na podstawie praktyki ZUS-u. Wniosek o zasiłek pogrzebowy mógł zostać złożony elektronicznie, ale dokumenty wymagane do tego wniosku (np. oryginały rachunków poniesionych kosztów pogrzebu) musiały być złożone osobiście lub pocztą, co było uciążliwe. Procedura była czasochłonna w szczególnie trudnej sytuacji po śmierci osoby bliskiej, gdy organizacja pogrzebu wymaga szybkiego pokrycia kosztów.

Na czym polega zmiana?

W większości przypadków (gdy koszty ponosi jeden członek rodziny) zasiłek pogrzebowy będzie wypłacany bez wydawania decyzji - w standardowej wysokości 7000 zł. Decyzje są wydawane tylkow wyjątkowych sytuacjach (podział zasiłku między kilka osób, koszty ponoszone przez osoby obce). Termin wypłaty został skrócony z 30 do 14 dni. Możliwość składania wniosków przez zakłady pogrzebowe na podstawie upoważnienia, z możliwością wypłaty na ich konto bankowe została sformalizowana. Wprowadzono rozwiązania umożliwiające składanie kompletnego wniosku o zasiłek pogrzebowy w formie elektronicznej. Ograniczono również obowiązek składania dokumentów załączanych do wniosków o zasiłek pogrzebowy jedynie do przypadków, gdy ZUS nie jest w stanie samodzielnie takich dokumentów pozyskać. Rozwiązania przyspieszyły i uprościły procedurę w trudnych momentach życia obywateli.

Przykład z życia:

Po śmierci bliskiej osoby organizujesz pogrzeb i ponosisz wszystkie koszty. Dotychczas wypłata zasiłku pogrzebowego mogła trwać nawet 30 dni od wyjaśnienia formalności. Po zmianie w typowej sytuacji zasiłek jest wypłacany automatycznie, bez decyzji, w krótszym terminie - do 14 dni. Możesz też upoważnić zakład pogrzebowy do złożenia wniosku i otrzymania środków bezpośrednio na jego konto. Procedura jest prostsza i szybsza, dzięki czemu nie musisz mierzyć się z nadmiernymi formalnościami w czasie żałoby.

Sposób realizacji: Dalsze wzmacnianie cyfryzacji i standaryzacji procedury adopcyjnej poprzez m.in. rozwijanie Oprogramowania Adopcja, umożliwiającego obieg informacji pomiędzy ośrodkami adopcyjnymi. Informatyzacja procedury adopcyjnej poprawia jakość poszukiwania kandydatów dla dzieci potrzebujących rodziny oraz często skraca czas oczekiwania przez dziecko na nowych rodziców.

Jak było?

Procedura adopcyjna w Polsce była rozproszona i w dużej mierze realizowana w formie papierowej. Ośrodki adopcyjne działały w oparciu o różne praktyki organizacyjne i interpretacje przepisów, co powodowało nierówny poziom obsługi kandydatów oraz opóźnienia w przekazywaniu dokumentacji między instytucjami. Brak centralnego systemu monitorującego sprawy adopcyjne utrudniał koordynację między ośrodkami, a kandydaci nie mieli wglądu w przebieg postępowania.

Na czym polega zmiana?

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poparło kierunek cyfryzacji i standaryzacji procedury adopcyjnej. Najważniejsze działania już są wdrożone lub planowane. W 2023 r. uruchomione zostało Oprogramowania Adopcja, które służy obsłudze procedur adopcyjnych w Polsce. Dzięki niemu całość procedury adopcyjnej od momentu zgłoszenia dziecka do ośrodka adopcyjnego jest w nim dokładnie uwidoczniona. Oprogramowanie to umożliwia także rozsyłanie dokumentacji dziecka do wszystkich ośrodków adopcyjnych na terenie kraju, jak również uzupełnianie dokumentacji. Oprogramowanie Adopcja jest stale rozwijane i udoskonalane. Docelowo planuje się także, aby system ten był połączony z Centralnym Rejestrem Pieczy Zastępczej. Kolejne etapy - w tym integracja systemuz innymi rejestrami i dalsza automatyzacja pozyskiwania danych - będą rozwijane po 2026 r.

Sposób realizacji: Ułatwiliśmy dostęp do świadczeń dla rodziców po utracie dziecka.

Jak było?

W procesie ubiegania się o zasiłek macierzyński oraz pogrzebowy występowały bariery formalne. w przypadku urodzenia martwego dziecka, którego płci nie dało się określić. Wymagano przedstawienia aktu urodzenia dziecka z adnotacją o urodzeniu martwym, który mógł zostać sporządzony wyłącznie po ustaleniu płci dziecka. W praktyce prowadziło to do konieczności wykonywania odpłatnych, nierefundowanych badań genetycznych w sytuacjach, gdy ustalenie płci nie było możliwe innymi metodami. Brak aktu urodzenia uniemożliwiał przyznanie świadczeń, co powodowało dodatkowe obciążenia psychiczne i finansowe dla osób uprawnionych.

Na czym polega zmiana?

Wprowadzono rozwiązania upraszczające procedury przyznawania świadczeń rodzicom dzieci utraconych. W sytuacji, gdy nie sporządzono aktu urodzenia dziecka, podstawą do ubiegania się o zasiłek macierzyński lub pogrzebowy jest zaświadczenie lekarza specjalisty w dziedzinie położnictwa i ginekologii, lekarza w trakcie specjalizacji w tej dziedzinie albo położnej, potwierdzające martwe urodzenie - niezależnie od czasu trwania ciąży- wydane na podstawie dokumentacji medycznej. Dokument ten zastępuje akt urodzenia w przypadku urodzenia martwego dziecka, którego płci nie da się określić, i stanowi pełnoprawną podstawę do przyznania świadczeń. Uregulowano również sytuacje dotyczące urodzeń za granicą, dopuszczając możliwość przedłożenia zaświadczeń wystawionych przez zagraniczne podmioty lecznicze, lekarzy lub położne. W przypadku braku aktu urodzenia dokumentem uprawniającym do zasiłku pogrzebowego może być także karta zgonu lub jej kopia.

Przykład z życia:

W przypadku martwego urodzenia wcześniej, aby otrzymać zasiłek macierzyński lub pogrzebowy, konieczne było przedstawienie aktu urodzenia z adnotacją o urodzeniu martwym. Gdy nie dało się ustalić płci dziecka, oznaczało to konieczność wykonania kosztownych, nierefundowanych badań genetycznych, a bez aktu urodzenia świadczenia w ogóle nie przysługiwały. Po zmianach wystarczy zaświadczenie o martwym urodzeniu wystawione na podstawie dokumentacji medycznej przez ginekologa, lekarza w trakcie specjalizacji lub położną - niezależnie od czasu trwania ciąży. Przy zasiłku pogrzebowym dopuszczalna jest także karta zgonu lub jej kopia. Dokumenty te zastępują akt urodzenia i umożliwiają ubieganie się o świadczenia bez dodatkowych badań, także w przypadku zdarzeń za granicą. Dzięki temu procedura jest prostsza, szybsza i mniej obciążająca emocjonalnie oraz finansowo.

Sposób realizacji: Wprowadziliśmy wydłużony czas pracy urzędów w poniedziałki, zgodnie z obowiązującymi wytycznymi.

Jak było?

Większość urzędów funkcjonowała w sztywnych, jednolitych godzinach - zazwyczaj od 8:00 do 16:00. Obywatele mieli ograniczoną możliwość załatwienia spraw po pracy. To utrudniało dostęp do usług publicznych i wydłużało kolejki w urzędach.

Na czym polega zmiana?

W ramach realizacji postulatu Szefowa Służby Cywilnej zaleciła jednolite zasady w administracji rządowej. Urząd ma być otwarty od 8:00 do 18:00 co najmniej w jednym dniu tygodnia, a tym dniem ma być poniedziałek, o ile uwarunkowania lokalne nie determinują innego dnia.

Przykład z życia:

Pracujesz od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.00 do 16.00, a aby złożyć wniosek o wydanie paszportu, musiałaś udać się do urzędu czynnego jedynie do godziny 15.30. W takiej sytuacji musiałaś wziąć urlop lub zwolnić się z pracy, co stanowiło dla Ciebie istotne utrudnienie. Dzięki zmianom deregulacyjnym urząd wprowadził wydłużone godziny pracy raz w tygodniu, do godziny 18.00. Pozwala Ci to załatwić sprawę bez dodatkowych komplikacji, oszczędzić czas oraz uniknąć utraty dnia urlopu.

Sposób realizacji: Wprowadzimy możliwość pozasądowego rozwodu przed kierownikiem USC dla małżonków bez wspólnych małoletnich dzieci i z rocznym stażem, co odciąży sądy oraz zwiększy autonomię stron.

Jak jest obecnie?

Obecnie system prawny nie przewiduje możliwości rozwiązania małżeństwa w trybie pozasądowym.

Na czym polega zmiana?

Rozwiązanie małżeństwa będzie następowało w drodze czynności podejmowanych przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego. Kierownik USC sprawdzi, czy małżonkowie spełniają wszystkie ustawowe warunki pozwalające na skorzystanie z pozasądowej procedury rozwodowej, a następnie dokona odpowiednich wpisów w rejestrze stanu cywilnego. Procedura ta będzie dostępna wyłącznie dla małżonków, którzy nie mają wspólnych małoletnich dzieci i po upływie roku od zawarcia małżeństwa, a ich małżeństwo trwa ponad rok. Wprowadzenie procedury oznacza, że w określonych sytuacjach rozwód będzie można uzyskać bez udziału sądu powszechnego, co odciąży sądy okręgowe i zwiększy autonomię samych zainteresowanych.

Przykład z życia:

Zawarłeś związek małżeński. Po upływie roku wspólnie z małżonkiem podejmujesz zgodną decyzję o rozwodzie. Małżeństwo trwało ponad rok, nie macie wspólnych małoletnich dzieci oraz oboje wyrażacie wolę rozwiązania małżeństwa bez orzekania o winie. Spełniacie zatem wszystkie przesłanki wymagane do skorzystania z obowiązujących przepisów deregulacyjnych, umożliwiających rozwiązanie małżeństwa przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego. Jest to rozwiązanie szybsze i mniej sformalizowane, niewymagające angażowania sądów powszechnych. Z uwagi na znaczne obciążenie sądów, czas oczekiwania na wyrok rozwodowy ulega istotnemu wydłużeniu, dlatego skorzystanie z tej procedury stanowi korzystną alternatywę.

Sposób realizacji: Zwiększymy górny limit rekompensaty dla świadków, aby odpowiadał dziennemu minimalnemu wynagrodzeniu.

Jak jest obecnie?

Obecnie świadkowie w sprawach sądowych otrzymują rekompensatę za utracony zarobek ograniczoną do 4,6% kwoty bazowej, czyli 86,43 zł dziennie. Kwota ta nie sięga nawet połowy minimalnego wynagrodzenia dziennego i stanowi jedynie ok. 22-27% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce. W praktyce osoby osiągające wyższe dochody ponoszą znacznie większą stratę finansową niż kwota otrzymywana tytułem zwrotu za czas poświęcony na udział w postępowaniu.

Na czym polega zmiana?

Rząd przyjął rozwiązania podnoszące górny limit rekompensaty dla świadków za utracony zarobek, zapewniając jej wysokość odpowiadającą dziennemu minimalnemu wynagrodzeniu oraz obejmując nimi zarówno postępowania karne, jak i cywilne. Nad rządowym projektem ustawy trwają obecnie prace w parlamencie. Propozycja zakłada podniesienie górnego limitu rekompensaty ponad dwuipółkrotnie - z 4,6% do 12% kwoty bazowej, tj. z 89,02 zł do 232,23 zł dziennie. Nowa stawka odpowiada dziennemu minimalnemu wynagrodzeniu i ma zastosowanie w postępowaniach karnych oraz cywilnych.

Przykład z życia:

Zostajesz wezwany do sądu jako świadek w sprawie cywilnej i musisz wziąć dzień wolny, co oznacza utratę części dochodu. Dotychczas przysługiwała Ci jedynie niska, ustawowo ograniczona rekompensata, która nie pokrywała nawet połowy minimalnego wynagrodzenia dziennego. Po zmianie górny limit rekompensaty został znacząco podniesiony i odpowiada obecnie dziennemu minimalnemu wynagrodzeniu. Dzięki temu udział w postępowaniu wiąże się z mniejszą stratą finansową, a rekompensata lepiej odzwierciedla rzeczywisty koszt poświęconego czasu.