Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad

Tematem zorganizowanego dziś spotkania było bezpieczeństwo użytkowników dróg oraz pracowników wykonujących prace w pasie drogowym, w szczególności pod kątem czasowych organizacji ruchu.

Spotkanie rozpoczęło się minutą ciszy dla upamiętnienia ofiar tego tragicznego wypadku. W naszych komunikatach z 2 i 3 września wyjaśnialiśmy procedury zgłaszania i odbioru robót w pasie drogowym oraz roli GDDKiA w tym procesie.

Od lipca 2020 r. do 10 września 2026 r. na sieci dróg krajowych doszło do 646 zdarzeń z udziałem firm wykonujących prace drogowe. Najwięcej miało miejsce w woj. mazowieckim (91) i łódzkim (71), a najmniej podkarpackim (11) i podlaskim (14). Co istotne, liczba zdarzeń utrzymuje się na stałym poziomie, mimo wydłużanej przez nas sieci dróg szybkiego ruchu. We wskazanym okresie wzrosła ona o ponad 1330 km.

W wyniku zdarzeń, do których doszło między lipcem 2020 a 10 września 2026 roku, śmierć poniosło 39 osób, a 230 zostało rannych. Najbardziej tragiczny był jak dotąd rok 2022, kiedy to w 98 zdarzeniach zginęło 10 osób, a 39 odniosło obrażenia.

Do wypadków najczęściej dochodziło podczas prac utrzymaniowych związanych m.in. z malowaniem oznakowania poziomego, wymianą lub naprawą barier czy koszeniem trawy. Zdecydowana większość zdarzeń miała miejsce za dnia na prostym odcinku drogi i polegała na najechaniu od tyłu na pojazd firmy wykonującej prace. W aż 150 przypadkach pojazdy służb ustawione były na pasie awaryjnym.

Każda zmiana w organizacji ruchu wiąże się z koniecznością przejścia szeregu procedur, które mają na celu ochronę pracowników i użytkowników drogi. Wykonawca prac na drodze krajowej musi przygotować projekt organizacji ruchu (w tym celu może m.in. skorzystać z gotowych schematów przygotowanych przez GDDKiA), a następnie przesłać go do nas i właściwego regionalnie komendanta Policji. Takie zawiadomienie musi zawierać m.in. czas i miejsce prowadzenia prac.

Przy uproszczonym projekcie organizacji ruchu zawiadomienie musi do nas trafić przynajmniej na 24 godziny, a w przypadku czasowej organizacji ruchu na siedem dni przed prowadzeniem jakichkolwiek prac w terenie. Wykonawca ma możliwość rozpoczęcia robót dopiero po zakończonej analizie planowanych zmian w organizacji ruchu, a następnie odbiorze technicznym, przeprowadzonym w obecności przedstawiciela GDDKiA. Z odbioru powstaje protokół, który stanowi później integralną część projektu organizacji ruchu.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami na czas trwania prac utrzymaniowych, remontowych czy gwarancyjnych to ich wykonawcy odpowiadają za organizację ruchu, znaki, sygnalizację czy urządzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego (BRD). Przepisy wskazują też, że zabezpieczenie i oznakowanie miejsca robót w pasie drogowym musi zapewniać bezpieczeństwo zarówno pracownikom, jak i wszystkim uczestnikom ruchu.

Na spotkaniu przedstawiliśmy zestaw rozwiązań, które mogą wpłynąć na zwiększenie poziomu bezpieczeństwa prac prowadzonych w pasie drogowym. W wielu państwach europejskich stosowane są mobilne progi ostrzegawcze, które zwiększają uwagę kierowców przed strefą robót drogowych i ograniczają ryzyko najechania na zabezpieczenia. Trzy progi, wykonane ze specjalnego elastycznego tworzywa, ustawia się w odległości 5 m od siebie na 100 m przed zabezpieczeniem robót.

Wspólnie z branżą rozmawialiśmy też o wykorzystaniu mobilnych znaków zmiennej treści czy specjalnych konstrukcji zabezpieczających strefę robót.

Podczas spotkania poinformowaliśmy, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad powołał Zespół, który przeanalizuje zasady wdrażania i odbierania czasowej organizacji ruchu oraz jej standardowe schematy. Celem prac Zespołu będzie wypracowanie rekomendacji, które zwiększą bezpieczeństwo użytkowników dróg oraz pracowników wykonujących roboty w pasie drogowym.

Ustalenia Zespołu będą konsultowane z branżą w ramach prac Grupy roboczej BRD w ramach Forum inwestycyjnego GDDKiA.

Już dziś wiadomo, że część zmian może zostać wdrożona na podstawie obowiązujących wytycznych GDDKiA. Będą one sukcesywnie wprowadzane, jeszcze przed zakończeniem prac nad pozostałymi rozwiązaniami, które mogą wymagać zmiany przepisów. Wszystkie wypracowane ustalenia zostaną następnie uwzględnione w umowach z wykonawcami i firmami utrzymaniowymi.

Tragiczny wypadek na autostradzie A1 pokazał, że mimo obowiązujących procedur konieczne są dalsze działania na rzecz ochrony pracowników wykonujących roboty w pasie drogowym. Bezpieczeństwo naszych służb oraz wszystkich uczestników ruchu pozostaje naszym bezwzględnym priorytetem i będzie podstawowym kryterium przy ocenie i wprowadzaniu przyszłych zmian.