Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad utrzymuje ponad 18 tys. km dróg krajowych, a z uwzględnieniem jezdni dodatkowych, np. dróg serwisowych, to już niemal 21 tys. km. Prace ściśle związane z zimowym utrzymaniem dróg, w szczególności odśnieżanie i usuwanie śliskości, prowadzone są w trybie 24-godzinnym, 7 dni w tygodniu. Realizowane są przez wykonawców wyłonionych w drodze postępowań przetargowych, z którymi GDDKiA zawarła umowy na utrzymanie całej sieci. 

Zgodnie z harmonogramami obowiązującymi na poszczególnych kontraktach, pełna gotowość sprzętu i służb będzie osiągana sukcesywnie w okresie od początku listopada do połowy grudnia. Terminy uzyskania pełnej gotowości zostały określone na podstawie dotychczasowych doświadczeń związanych z występowaniem warunków zimowych w poszczególnych regionach. Co najmniej I stopień gotowości obowiązuje w całej Polsce już od początku listopada. 

Przewidujemy, że w sezonie zimowym 2026/2027 zużytych może zostać: 

• 357 tys. ton soli drogowej, 
• 1,4 tys. ton chlorku wapnia, 
• 22,1 tys. ton materiałów uszorstniających. 

Dla porównania, w ostatnich dziesięciu latach do zimowego utrzymania dróg krajowych wykorzystaliśmy następujące ilości soli drogowej: 

• Sezon 2016/2017: 373 249 t 
• Sezon 2017/2018: 326 412 t 
• Sezon 2018/2019: 376 211 t 
• Sezon 2019/2020: 153 506 t 
• Sezon 2020/2021: 496 643 t 
• Sezon 2021/2022: 345 887 t 
• Sezon 2022/2023: 388 745 t 
• Sezon 2023/2024: 380 702 t 
• Sezon 2024/2025: 259 580 t 
• Sezon 2025/2026: 468 935 t 

Jak widać z powyższych danych, zima 2025/2026 była bardzo intensywna. W minionej dekadzie więcej soli drogowej zużyliśmy tylko w sezonie 2020/2021. 

Cała sieć dróg krajowych w sezonie zimowym 2026/2027 będzie utrzymywana w następujących standardach:  

Dodatkowe jezdnie (np. serwisowe) w ciągu dróg krajowych mogą być utrzymywane w różnych standardach zimowego utrzymania (I-V), w zależności od pełnionej funkcji, znaczenia komunikacyjnego oraz warunków ruchowych. Właściwy standard utrzymania określa Dyrektor właściwego miejscowo Oddziału GDDKiA, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów i lokalnych uwarunkowań. 

Szczegóły dotyczące standardów zimowego utrzymania dróg krajowych opisane są w zarządzeniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. 

Plan utrzymania zakłada objęcie jednolitymi standardami całych ciągów drogowych oraz ich utrzymanie w czasie trwania sezonu zimowego. W przypadkach długotrwałego występowania skrajnie niekorzystnych warunków pogodowych, w szczególności takich jak zawieje i zamiecie śnieżne czy długotrwałe burze śnieżne, niweczących efekty odśnieżania dróg, osiągnięcie i utrzymanie na drogach standardu docelowego może być utrudnione. Co za tym idzie, mogą zdarzyć się odstępstwa od przyjętych standardów ZUD.

Warto pamiętać, że służby drogowe mogą tylko łagodzić skutki wyjątkowo trudnych warunków pogodowych, związanych z obfitymi opadami śniegu lub marznącego deszczu, ale nie są w stanie całkowicie im zapobiec. 

Gdy trwają intensywne opady śniegu, nie ma możliwości, aby jezdnia była czarna. Kilka minut po przejeździe pługu ponownie pokrywa się ona śniegiem. Na prawym pasie (na jezdniach z większą liczbą pasów ruchu) nawierzchnia dłużej pozostaje czarna niż na pasie lewym. Jest to efektem przeważnie większej liczby samochodów przejeżdżających po prawym pasie. 

Korzystając z dostępnych prognoz pogodowych, podejmujemy również działania profilaktyczne, takie jak posypywanie dróg solą tuż przed lub na samym początku opadów śniegu. 

Nasz sprzęt wyjeżdża na drogi jeszcze przed rozpoczęciem opadów śniegu. Jego zadaniem jest „zasolenie” jezdni. Potem zaczyna się rola wszystkich użytkowników dróg. Koła przejeżdżających pojazdów mieszają sól drogową ze śniegiem, przyśpieszając reakcję chemiczną. Dlatego tak ważne jest korzystanie ze wszystkich pasów ruchu – im dłużej samochody unikają lewego pasa, tym później „uruchomi się” działanie soli drogowej. Podobnie jest po przejechaniu pojazdów do zimowego utrzymania, które odśnieżają całą szerokość jezdni i dodatkowo posypują ją solą. 

Za właściwe przygotowanie pojazdu do drogi, w tym jego dokładne odśnieżenie, odpowiedzialny jest kierowca. Dotyczy to zarówno samochodów osobowych, busów, jak i pojazdów ciężarowych.  

Szczególnie niebezpieczne mogą okazać się spadające z dachów pojazdów i naczep płaty zbitego śniegu lub lodu. Mogą one uszkodzić inne samochody, a nawet doprowadzić do wypadku. 

Kierowcy pojazdów ciężarowych i dostawczych mogą korzystać ze specjalnych ramp do odśnieżania, które znajdują się 38 Miejscach Obsługi Podróżnych (MOP) przy drogach szybkiego ruchu. 

Należy pamiętać, że GDDKiA nie utrzymuje dróg krajowych przebiegających przez miasta na prawach powiatu, których mamy w Polsce 66. Za wszystkie drogi publiczne, także krajowe (z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych) leżące w granicach takich miast odpowiada prezydent tego miasta. Drugim wyjątkiem dotyczącym dróg krajowych są odcinki autostrad płatnych zarządzane przez koncesjonariuszy (A1, A2 i A4). 

W GDDKiA działają Punkty Informacji Drogowej, które zbierają dane o sytuacji na dogach i przekazują je ich użytkownikom oraz mediom. Znaleźć je można także na stronie internetowej drogi.gddkia.gov.pl. Szczegółowe informacje o warunkach panujących na drogach krajowych podawane są również pod całodobowym numerem Informacji Drogowej GDDKiA 19 111. 

Zadaniem kierowców obsługujących sprzęt do zimowego utrzymania dróg jest zapewnienie przejezdności. Odśnieżanie można prowadzić jednym pługiem lub zespołem pługów. Prędkość pojazdów uzależniona jest od stanu drogi oraz panujących warunków atmosferycznych. Zwykle poruszają się z prędkością ok. 40-50 km/h. Za sobą pozostawiają jednak odśnieżoną drogę - bezpieczniejszą i gwarantującą płynniejszy ruch. Mimo, że służby drogowe posługują się żółtymi światłami sygnalizacyjnymi, a nie jak Policja czy pogotowie ratunkowe niebieskimi, pełnią rolę zbliżoną do tej przypisanej służbom porządkowym i ratowniczym. 

Dlatego apelujemy o przepuszczanie takich pojazdów. Utrudnianie im pracy, np. poprzez nieprzepuszczanie na drodze, zajeżdżanie drogi czy spychanie do rowów, stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia zarówno pracowników służb, jak i innych użytkowników dróg.