Elektroniczne papierosy (e-papierosy)
- Urządzenia, które nie zawierają tytoniu, a zamiast spalania tytoniu wytwarzają aerozol z płynu, tzw. liquidu, wdychanego przez użytkownika. Liquid często zawiera substancje smakowe i aromatyczne, a także toksyczne związki chemiczne, niektóre o działaniu rakotwórczym lub zwiększającym ryzyko chorób serca i płuc [9].
- Duże stężenia nikotyny w tych produktach wzmacniają jej działanie psychoaktywne, co utrudnia skuteczne leczenie uzależnienia [10]. E-papierosy wpływają nie tylko na osoby, które ich używają, lecz również na osoby znajdujące się w ich otoczeniu, poprzez tzw. bierne wdychanie aerozolu.
- Coraz więcej badań wskazuje, że osoby, które nigdy wcześniej nie paliły tradycyjnych papierosów, a sięgnęły po e-papierosy, mają dwukrotnie większe ryzyko rozpoczęcia palenia zwykłych papierosów w przyszłości.
- Zjawisko „Dual use” – zamienne używanie tradycyjnych papierosów i e- papierosów jest powszechne i równie niebezpieczne, a być może nawet bardziej, niż stosowanie wyłącznie jednego z tych produktów.
- Niepokój budzą również działania marketingowe wokół tych produktów, w tym wprowadzanie atrakcyjnych smaków oraz nieprawdziwe informacje o ich wpływie na zdrowie i skuteczności w rzucaniu palenia, często skierowane do młodzieży [11].
Co mówią dane? Skala zjawiska
W Polsce 5,9 % dorosłych codziennie korzysta z e-papierosów. Natomiast wśród nastolatków w wieku 15–16 lat niemal 40 % przyznało, że w ciągu miesiąca poprzedzającego badanie używało e-papierosów [12]. Dane te pokazują, że wysoka popularność e-papierosów wśród młodzieży zwiększa ryzyko uzależnienia od nikotyny, dlatego istotne jest wczesne przeciwdziałanie i profilaktyka.
- Dowody naukowe wskazują, że e-papieros stał się formą inicjacji nikotynowej przez osoby dotychczas niepalące.
- Osoby, które nigdy wcześniej nie paliły tradycyjnych papierosów, a sięgnęły po e-papierosy, mają dwukrotnie większe ryzyko rozpoczęcia palenia zwykłych papierosów w przyszłości.
- Młodzież, często z powodów finansowych, zdobywa e-papierosy z nielegalnych, niesprawdzonych źródeł – takie produkty mogą być dla zdrowia naprawdę niebezpieczne!
- Istnieje ryzyko wybuchu takiego produktu, baterie e-papierosów mogą się przegrzewać i eksplodować, powodując oparzenia i urazy. Takie przypadki są znane na świecie.