Komunikat GIS w związku z oceną EFSA dot. cereulidyny
04.02.2026
W związku z zanieczyszczeniem produktów do żywienia niemowląt cereulidyną – toksyną produkowaną przez bakterię Bacillus cereus Komisja Europejska zwróciła się do Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z prośbą o wydanie opinii naukowej na temat progu zanieczyszczenia, powyżej którego produkty powinny zostać wycofane z obrotu.
W dniu 2 lutego 2026 r. EFSA opublikował ocenę ryzyka w tej sprawie (ocena ryzyka).
Naukowcy EFSA zaproponowali przyjęcie ostrej dawki referencyjnej (ARfD) na poziomie 0,014 μg/kg masy ciała dla cereulidyny u niemowląt. ARfD to ilość substancji, która może być przyjęta z żywnością w ciągu jednego dnia lub z jednym posiłkiem bez powodowania zauważalnego ryzyka dla zdrowia konsumentów.
Dla ustalenia tej wartości ARfD naukowcy EFSA zastosowali podejście ostrożnościowe i dodatkowe współczynniki bezpieczeństwa w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia publicznego.
W przypadku mleka początkowego, EFSA ustalił wielkość spożycia produktu przez niemowlęta na poziomie 260 ml na kilogram masy ciała, aby oszacować krótkoterminowe (24 godzinne) narażenie na toksynę. W przypadku mleka następnego – które nie jest z reguły spożywane przez niemowlęta poniżej 16 tygodnia życia – EFSA ustalił wielkość spożycia na poziomie 140 ml na kilogram masy ciała, aby wykonać podobne oszacowanie. Wartości te opierają się na górnej granicy tego, co zazwyczaj piją niemowlęta, dzięki czemu ocena pozostaje konserwatywna.
Porównując ARfD z tymi wysokimi wartościami spożycia, EFSA stwierdził, że stężenie cereulidyny w odtworzonym (płynnym) mleku modyfikowanym dla niemowląt powyżej:
- 0,054 μg/l w przypadku mleka początkowego (przeznaczonego dla dzieci od urodzenia) i
- 0,1 μg/l w przypadku mleka następnego (przeznaczonego dla dzieci po 6miesiącu życia),
mogą prowadzić do przekroczenia bezpiecznych poziomów.
Główny Inspektor Sanitarny we współpracy z organami urzędowej kontroli żywności w innych krajach UE oraz producentami produktów objętych wycofaniem weryfikuje, które produkty mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia konsumentów.
Aktualne informacje o wycofywanych produktach.
Aktualne pytania i odpowiedzi w związku z rozszerzeniem wycofania produktów dla niemowląt.