Główny Inspektorat
Sanitarny

Dlaczego kolejne produkty dla niemowląt są wycofywane?

Wynika to z działań przedsiębiorców oraz organów kontrolnych w Europie w związku z wykryciem w niektórych partiach produktów cereulidyny - toksyny wytwarzanej przez bakterię Bacillus cereus, która może powodować nudności, wymioty i biegunkę. Wycofywanie produktów ze względów ostrożnościowych to środek zapobiegawczy w zakresie zdrowia publicznego. W Polsce do tej pory wycofane zostały produkty dwóch firm.

Czym jest cereulidyna?

Cereulidyna jest wytwarzana przez bakterie Bacillus cereus. Jest to stabilna toksyna wymiotna, odporna na wysokie temperatury i większość procesów technologicznych stosowanych w produkcji żywności. Może powodować nagłe nudności, wymioty i ból brzucha w ciągu 30 minut do 6 godzin po spożyciu, które trwają od 6 do 24 godz. Rzadziej notowano wystąpienie niewydolności wątroby. Ryzyko wystąpienia negatywnych skutków zdrowotnych działania cereulidyny jest oceniane jako niskie do umiarkowanego i zależy od wieku niemowlęcia, przy czym noworodki i niemowlęta poniżej 6 miesiąca życia są bardziej narażone na ciężką chorobę - u młodszych niemowląt toksyna może szybko zaburzać równowagę elektrolitową organizmu (w wyniku uporczywych wymiotów) i prowadzić do powikłań, takich jak odwodnienie.

Aby ułatwić i ujednolicić podejmowanie decyzji w zakresie zarządzania ryzykiem, Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) przygotowuje opinię na temat progu zanieczyszczenia, powyżej którego produkty powinny zostać wycofane. Powinna być ona dostępna na stronie internetowej EFSA w najbliższych dniach.

Jak to się stało, że w mleku dla niemowląt wystąpiła toksyczna substancja?

Cereulidyna została wykryta w surowcu – oleju z kwasem arachidonowym (ARA) używanym do produkcji produktów dla niemowląt i małych dzieci. Aktualnie badane są przyczyny i źródła zanieczyszczenia. Zarówno przedsiębiorcy, jak również właściwe organy nadzoru w UE, prowadzą dochodzenia w celu zidentyfikowania wszystkich produktów, które mogą stanowić potencjalne ryzyko dla niemowląt i małych dzieci.

Gdzie mogę znaleźć informacje o aktualnie wycofywanych produktach?

Należy śledzić stronę internetową Głównego Inspektoratu Sanitarnego, gdzie znajdują się aktualne informacje o wycofywanych produktach.

Najnowsze ostrzeżenie dotyczące produktu firmy Nutricia.

Co należy zrobić, jeśli kupiłem wycofywany produkt lub użyłam/em go?

Konsumenci powinni porównać numer partii umieszczony na opakowaniu produktu z tym podanym w ostrzeżeniu, aby upewnić się, czy dany produkt jest objęty wycofaniem. Wycofanych produktów nie należy podawać niemowlętom ani małym dzieciom.

Jeśli produkt jest objęty wycofaniem, należy postępować zgodnie z instrukcjami zawartymi w komunikacie o wycofaniu. Producenci w swoich komunikatach informują, w jaki sposób można zwrócić wycofane produkty.

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących zdrowia lub odżywiania swojego dziecka, zalecamy skonsultowanie się z pediatrą lub lekarzem POZ.

Czy inne produkty są również zanieczyszczone?

Jedynie partie wskazane w ostrzeżeniach publicznych GIS oraz komunikatach producentów podlegają wycofaniu z rynku polskiego. Należy śledzić naszą stronę internetową.

Co powinienem zrobić, jeśli moje dziecko spożywało produkt podlegający wycofaniu?

Jeśli w krótkim czasie po spożyciu wycofanego produktu nie wystąpiły żadne objawy chorobowe, nie ma powodów do podejmowania dalszych działań. W większości przypadków spożycie tych produktów nie powinno wywołać niepożądanych skutków zdrowotnych. W przypadku niemowląt, u których wystąpią wymioty lub biegunka po spożyciu mleka modyfikowanego objętego wycofaniem, zalecane jest pilne zasięgnięcie porady lekarskiej lub w przypadku ciężkich objawów (np. odwodnienia lub uporczywych wymiotów) - udanie się na szpitalny oddział ratunkowy (SOR).

Warto pamiętać, że wymioty i biegunka u niemowląt są częstymi objawami i mogą być spowodowane wieloma różnymi czynnikami, w tym infekcjami wirusowymi, takimi jak norowirus/rotawirus.

Jakie działania podejmuje Państwowa Inspekcja Sanitarna, aby chronić konsumentów?

Opublikowane zostały dotychczas dwa ostrzeżenia publiczne w sprawie wycofanych produktów. Inspekcja jest w stałym kontakcie z dystrybutorami tych produktów w Polsce i śledzi proces wycofania oraz dalszy rozwój wydarzeń. Reagujemy na zgłoszenia konsumentów dotyczące obecności wycofywanych produktów w obrocie handlowym. GIS monitoruje informacje z systemu RASFF w odniesieniu do źródła zanieczyszczenia, mając na uwadze, że zanieczyszczony olej z kwasem arachidonowym (ARA) mógł być używany także do produktów innych firm. Wzmożony został także nadzór epidemiologiczny nad przypadkami zatruć pokarmowych u niemowląt i małych dzieci, które mogły spożywać produkty dla niemowląt.

Więcej informacji można znaleźć we wspólnym komunikacie EFSA i ECDC.