Główny Inspektorat
Sanitarny

Powrót

Nikotyna negatywnie oddziałuje na zdrowie

Nikotyna nie jest substancją obojętną, to silnie działający związek psychoaktywny, który oddziałuje bezpośrednio na mózg w sposób porównywalny do innych substancji uzależniających. Jej działanie polega na szybkim stymulowaniu układu nagrody w mózgu, czyli mechanizmu odpowiedzialnego za odczuwanie przyjemności i motywacji. Efekt ten jest krótkotrwały, ale na tyle intensywny, że sprzyja powtarzaniu tego samego zachowania i stopniowo prowadzi do uzależnienia.


Choć nikotyna bywa przedstawiana jako substancja „lekko pobudzająca” krążenie, poprawiająca koncentrację i skupienie, w rzeczywistości jest substancją, która bardzo szybko prowadzi do uzależnienia, czyli przymusu jej przyjmowania. Mózg zaczyna domagać się nikotyny, a jej brak wywołuje rozdrażnienie, trudności z koncentracją i spadek nastroju. To właśnie ten mechanizm sprawia, że używanie produktów z nikotyną przestaje być wyborem, a staje się nawykiem trudnym do kontrolowania.

Badania naukowe potwierdzają, że nikotyna niekorzystnie wpływa na nasze zdrowie, zwiększając ryzyko wielu chorób oraz zaburzeń zdrowotnych.

Nikotyna negatywnie oddziałuje przede wszystkim na:

  • układ sercowo-naczyniowy,
  • oddechowy,
  • moczowy,
  • rozrodczy.

Uczestniczy w procesach sprzyjających rozwojowi nowotworów, np. wpływając na podział komórek. Może także osłabiać odpowiedź immunologiczną organizmu i zmniejszać skuteczność leczenia onkologicznego.

Nikotyna szczególnie negatywnie oddziałuje na rozwijający się mózg

Mózg w okresie dojrzewania intensywnie się rozwija i jest wyjątkowo wrażliwy na działanie substancji psychoaktywnych. Kontakt młodego człowieka z nikotyną lub innymi substancjami psychoaktywnymi, w tym newralgicznym dla jego rozwoju etapie życia:

  • trwale zmienia architekturę neuronową,
  • upośledza funkcje poznawcze,
  • zwiększa ryzyko zaburzeń psychicznych.

Co to znaczy? Na jakie zachowania ma to wpływ?

Oddziaływanie nikotyny na organizmy dzieci i nastolatków przekłada się na kilka bardzo istotnych, negatywnych konsekwencji:

  • zaburzenia rozwoju obszarów odpowiedzialnych za zapamiętywanie, koncentrację uwagę, podejmowanie racjonalnych decyzji, planowanie - co skutkuje np. problemami z nauką,
  • upośledzenie kontroli emocji, co objawia się nadpobudliwością, problemami z regulowaniem emocji, poczuciem chaosu myśli, czasem nadmiernie agresywnym zachowaniem,
  • zwiększenie podatności na inne uzależnienia np. alkohol i narkotyki, to tzw. „efekt bramy” - mózg na bardzo wczesnym etapie ma uwrażliwiony układ nagrody, odczuwania przyjemności, im wcześniej zetknie się z nikotyną, tym większe jest ryzyko utrwalenia uzależnienia,
  • zaskakująco szybkie pojawienie się pierwszych objawów uzależnienia ze względu na plastyczność mózgu dzieci i młodzieży.

 

  • Wszystkie produkty dostarczające nikotynę są szkodliwe dla zdrowia. Nie istnieje bezpieczny poziom narażenia na tę substancję.
  • Światowa Organizacja Zdrowia w dokumencie „WHO position on Tobacco Control and Harm Reduction” jednoznacznie wskazuje, że wszystkie produkty tytoniowe i nikotynowe niosą ryzyko zdrowotne oraz ryzyko uzależnienia.

e-papierosy a nowotwory

Elektroniczne papierosy nasilają stres oksydacyjny, czyli stany zapalne tkanek powodując uszkodzenia DNA. Sprzyja to nowotworzeniu czyli procesowi karcynogenezy, który stopniowo doprowadza do rozwoju raka.

Związek między używaniem e-papierosów a zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka płuc i jamy ustnej badali niedawno australijscy naukowcy z Uniwersytetu Nowej Południowej Walii w Sydney, pod kierunkiem prof. Bernard Stewarta. Tematem zajął się interdyscyplinarny zespół ekspertów: lekarzy, farmaceutów, epidemiologów, specjalistów zdrowia publicznego i torakochirurgów. To obecnie najnowszy, najbardziej obszerny przegląd i opracowanie dotyczące szkodliwości papierosów elektronicznych. [7]

Eksperci poddali analizie kilka obszarów, w tym m.in. biomarkery narażenia i biomarkery szkodliwości wskazujące na uszkodzenia DNA, badali stres oksydacyjny związany z wapowaniem, zmiany epigenetyczne i stany zapalne w tkankach jamy ustnej i układu oddechowego. Dodatkowo, przeprowadzili badania laboratoryjne aerozoli i substancji chemicznych w e-papierosach i biotesty na gryzoniach, które wykazały obecność licznych związków rakotwórczych, w tym lotnych związków organicznych i metali uwalnianych przez grzałki.

Źródła

{"register":{"columns":[]}}