Główny Inspektorat
Sanitarny

Państwowa Inspekcja Sanitarna dba o to, żeby wakacje w całej Polsce upływały bezpiecznie

– mówił Główny Inspektor Sanitarny dr Paweł Grzesiowski podczas briefingu prasowego zorganizowanego na półmetku wakacji.

Sytuacja epidemiologiczna w Polsce i na świecie

Trwa epidemia choroby Ebola w Demokratycznej Republice Konga. Do dziś potwierdzono 3695 zachorowań i blisko 1625 zgonów. W regionie, gdzie rozwija się choroba, ok. 78% osób z kontaktu udało się objąć nadzorem epidemiologicznym. Inaczej było w Ugandzie, gdzie wszystkie kontakty udało się objąć nadzorem i tym samym zabezpieczyć kolejne osoby przed zachorowaniami. 28.07.2026 r. Minister Zdrowia Ugandy ogłosił zakończenie epidemii w tym kraju dzięki szybkiej identyfikacji źródła zakażenia i drogi transmisji. 

Zarówno ECDC, jak i WHO uznają, że ryzyko zawleczenia chorób do Europy, w tym do Polski, jest bardzo niskie – wskazał Główny Inspektor Sanitarny. - Wciąż zalecamy śledzenie komunikatów MSZ, a także informacji publikowanych przez GIS i mapy zagrożeń zdrowotnych na świecie.

Szef GIS przypomniał, że istotnym problemem epidemiologicznym jest aktualnie wirusowe zapalenie wątroby (WZW A), czyli tzw. żółtaczka pokarmowa. W Polsce do połowy lipca potwierdzono ponad 1413 przypadków zachorowań – to ponadczterokrotny wzrost liczby zgłoszonych przypadków w porównaniu z ubiegłym rokiem. – Źródła zakażeń to w większości szeroko pojęta gastronomia, a także droga płciowa, przede wszystkim w grupach MSM. Dla nas to ważny sygnał do zwiększenia aktywności edukacyjnej, promowania szczepień, zwłaszcza w grupach ryzyka, i zwrócenia szczególnej uwagi na higienę przygotowywania żywności – powiedział dr Grzesiowski.

Nie ma wakacji od higieny – letnia akcja kontroli punktów gastronomicznych

W okresie od końca czerwca do końca lipca 2026 r. organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadziły wzmożony nadzór nad bezpieczeństwem żywności i żywienia na terenach o zwiększonym ruchu turystycznym.

Kontrolami objęto zakłady małej gastronomii, zakłady żywienia zbiorowego obsługujące zorganizowany wypoczynek dzieci i młodzieży oraz obiekty sezonowe.

W związku ze znacznym wzrostem liczby turystów w miejscowościach wypoczynkowych, prowadzono również kontrole całorocznie funkcjonujących restauracji, barów i innych zakładów gastronomicznych, a także zakładów żywienia zbiorowego funkcjonujących w hotelach oraz innych miejscach pobytu wakacyjnego oferujących wyżywienie, takich jak pensjonaty, gospodarstwa agroturystyczne, kwatery czy schroniska

– wskazywała dr n. o zdr. Izabela Kucharska, zastępca Głównego Inspektora Sanitarnego.

Równolegle z planowanymi kontrolami prowadzono również kontrole interwencyjne podejmowane w odpowiedzi na zgłoszenia konsumentów oraz sygnały dotyczące możliwych nieprawidłowości w zakresie bezpieczeństwa żywności.

W ramach wzmożonego nadzoru:

• skontrolowano 4 955 zakładów małej gastronomii oraz żywienia zbiorowego obsługującego zorganizowany wypoczynek;
• skontrolowano 269 restauracji hotelowych oraz 284 miejsc pobytu wakacyjnego oferujących wyżywienie (agroturystyka, pensjonaty, schroniska itd.)
• przeprowadzono 5 733 urzędowych kontroli, w tym 348 kontroli interwencyjnych;
• nieprawidłowości w zakresie bezpieczeństwa żywności i żywienia stwierdzono w 807 zakładach, co stanowi około 14,7% wszystkich skontrolowanych obiektów;
• nałożono 538 mandatów karnych na łączną kwotę 145 970 zł.

Najczęściej stwierdzane nieprawidłowości dotyczyły warunków sanitarno-higienicznych pomieszczeń i wyposażenia, niewłaściwego przechowywania żywności, nieprzestrzegania zasad higieny przez personel, oraz nieprawidłowości w oznakowaniu żywności, zwłaszcza braku informacji o zawartości alergenów – wyliczała dr Izabela Kucharska. Wskazała też, że część stwierdzanych uchybień miała charakter typowy dla sezonu letniego i wynikała z dużej rotacji personelu oraz uruchamiania sezonowych punktów gastronomicznych, często prowadzonych przez osoby rozpoczynające działalność lub zatrudniające pracowników z ograniczonym doświadczeniem w zakresie wymagań prawa żywnościowego. Z tego względu, obok działań kontrolnych, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadziły również działania informacyjne i edukacyjne, mające na celu podnoszenie świadomości przedsiębiorców oraz zapewnienie właściwego poziomu bezpieczeństwa żywności

– mówiła dr Izabela Kucharska.

Poza planowymi kontrolami zakładów żywienia organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadziły wzmożony nadzór nad bezpieczeństwem żywności podczas największych imprez masowych, festiwali oraz wydarzeń plenerowych organizowanych w całym kraju. Działania kontrolne prowadzono m.in. podczas Open'er Festival 2026 w Gdyni, Łódź Summer Festival 2026, Slot Art Festival 2026 w Lubiążu, Suwalskiego Blues Festival, Carnavalu Sztukmistrzów w Lublinie, Siatkarskiej Ligi Narodów w Gliwicach, Carbon Silesia Festival, Oblężenia Malborka 2026, Jarmarku Jakubowego w Szczecinie oraz licznych wydarzeń regionalnych i lokalnych.

Okazjonalna sprzedaż lemoniady przez dzieci? Tak, ale pamiętajmy o podstawowych zasadach

Przed rozpoczęciem sezonu letniego Główny Inspektorat Sanitarny opublikował zestaw przydatnych zaleceń dotyczących okazjonalnej sprzedaży lemoniady czy owoców przez dzieci

To częsty element wakacyjnych festynów, pikników, wydarzeń charytatywnych i sąsiedzkich. Ten rodzaj sprzedaży nie wymaga rejestracji działalności oraz nadzoru Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ale bardzo istotne jest zachowanie zasad związanych z bezpieczeństwem żywności

– podkreślił dr Paweł Grzesiowski -.

W celu zapewnienia bezpieczeństwa konsumentów należy

• przestrzegać podstawowych zasad higieny,
• używać świeżych składników oraz
• odpowiednio przechowywać produkty.

Szczególną uwagę należy zwrócić na ochronę żywności przed zanieczyszczeniami, wysoką temperaturą i kontaktem z osobami chorymi. Warto również informować klientów o składnikach, które mogą wywoływać alergie, oraz zadbać o bezpieczne i czyste warunki sprzedaży.

Dzieci zawsze powinny przygotowywać i sprzedawać produkty pod opieką osoby dorosłej

– podkreślał dr Paweł Grzesiowski.

Wydane przez GIS Zalecenia dotyczą tylko kwestii sanitarno-higienicznych – czyli obszaru, za który odpowiada PIS.

Zalecenia są dostępne na stronie urzędu jako pełne wytyczne oraz w skróconej, przystępnej formie do pobrania i wydruku.

Bezpieczeństwo żywności jest także tematem Letniej Akademii Sanepidu – już od dziś na stronie internetowej i mediach społecznościowych GIS będą pojawiać się porady, które pomogą zachować zdrowie i cieszyć się bezpiecznymi wakacjami. W 3. filarze kampanii LAS przypominamy, że codziennie dokonujemy wyborów dotyczących zakupu produktów, sposobu ich przechowywania, przygotowywania i spożywania – a każdy z tych wyborów może decydować o naszym samopoczuciu i zdrowiu.

MObywatel nowym kanałem kontaktu z Państwową Inspekcją Sanitarną

Od początku lipca zgłoszenie interwencji do Państwowej Inspekcji Sanitarnej można przesyłać również za pośrednictwem aplikacji mObywatel. Dodatkowy kanał kontaktu ułatwia szybkie przekazywanie informacji o sytuacjach, które mogą mieć wpływ na zdrowie publiczne.

Od uruchomienia usługi, czyli od 1 lipca 2026 r., zgłoszono 948 interwencji.  Większość z nich pochodzi z terenu największych miast – Warszawy, Krakowa, Wrocławia, Poznania, Gdańska i Katowic

– mówił Główny Inspektor Sanitarny, dr Paweł Grzesiowski.

Ponad 80% zgłoszeń dotyczy obiektów, a pozostałe – produktów.

Większość zgłoszeń dotyczących obiektów odnosi się do stanu higieniczno-sanitarnego, są też zgłoszenia dotyczące żywienia, jakości wody czy warunków pracy. Z kolei zgłoszenia dotyczące produktów dotyczą prawie wyłącznie żywności i suplementów diety

– wyliczał dr Grzesiowski.

Nowa funkcjonalność pozwala zgłaszać interwencje bezpośrednio z telefonu, bez konieczności korzystania z przeglądarki internetowej. Dzięki temu można szybciej przekazywać informacje o zauważonych nieprawidłowościach

Zgłoszenia przesłane przez aplikację trafiają do Państwowej Inspekcji Sanitarnej w taki sam sposób jak zgłoszenia przekazywane przez formularz online na platformie e-Sanepid.

Nowy kanał zgłoszeń jest kolejnym krokiem w rozwoju usług cyfrowych Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ułatwianiu obywatelom kontaktu z administracją publiczną

– mówił dr Grzesiowski.

Wytyczne dla branży beauty pomogą chronić klientów i pracowników

Wiele usług wykonywanych w branży beauty wiąże się z możliwością naruszenia ciągłości skóry lub tkanek. W takich sytuacjach istnieje ryzyko przeniesienia bakterii, wirusów, grzybów i pasożytów. Dlatego Główny Inspektorat Sanitarny przygotował wytyczne, które pomogą zapewnić bezpieczeństwo zarówno klientom, jak i pracownikom.

Prawidłowe postępowanie podczas wykonywania zabiegów chroni zarówno klienta, jak i osoby wykonujące zabiegi, przed zakażeniami o, takimi jak m.in. WZW typu B i C, HIV, opryszczka, a także zakażenia skóry i oczu, grzybice czy choroby pasożytnicze

– wskazywał dr Paweł Grzesiowski i podkreślał, że stosowanie odpowiednich procedur nie jest wyłącznie dobrą praktyką – w przypadku usług związanych z naruszeniem ciągłości tkanek wynika również z obowiązujących przepisów prawa.

Wytyczne są przeznaczone dla wszystkich osób świadczących usługi w branży beauty, w szczególności:

• fryzjerów,
• kosmetologów i kosmetyczek,
• osób wykonujących manicure i pedicure,
• tatuatorów,
• osób wykonujących piercing,
• przedsiębiorców prowadzących salony beauty oraz osób odpowiedzialnych za organizację pracy.

Dokument, który można pobrać ze strony GIS, krok po kroku opisuje, jak zapewnić odpowiedni poziom bezpieczeństwa higieniczno-sanitarnego podczas świadczenia usług.

Zalecenia dotyczą miejsca świadczenia usług, higieny personelu, stosowania narzędzi, sprzętu i materiałów, dekontaminacji oraz zawierają gotowe zasady postępowania dla różnych rodzajów usług, zarówno w przypadku narzędzi naruszających ciągłość skóry, jak i takich, które jej nie naruszają.