Główny Inspektorat
Sanitarny

Temat nowych produktów tytoniowych i nikotynowych na rynku i związanych z nimi zagrożeń dla zdrowia publicznego Polaków stał się przedmiotem wspólnego stanowiska środowisk naukowych, które zostało podpisane 11 marca 2026 r. z inicjatywy Polskiego Towarzystwa Onkologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

• prezentowanie e-papierosów, systemów podgrzewania tytoniu (HTP), saszetek nikotynowych i innych nowych produktów nikotynowych jako „mniej szkodliwą alternatywę” dla papierosów tradycyjnych oraz włączanie tych produktów do tzw. strategii redukcji szkód („harm reduction”) – wprowadza w błąd opinię publiczną i osłabia politykę antytytoniową i antynikotynową,
• aktualne dowody naukowe nie potwierdzają, że komercyjne produkty tytoniowe i nikotynowe spełniają kryteria „harm reduction”,
• Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) w dokumencie „WHO position on Tobacco Control and Harm Reduction” (2025)” jednoznacznie wskazuje, że wszystkie produkty tytoniowe i nikotynowe niosą ryzyko zdrowotne oraz ryzyko uzależnienia,
• WHO podkreśla, że narracja „harm reduction”bywa często wykorzystywana jako element strategii marketingowej mającej utrzymać i rozszerzyć rynek,
• nowe produkty nikotynowe produkty są często promowane przez przemysł tytoniowy i powiązane branże jako środki wspomagające rzucanie palenia. Aby jednak produkt mógł być uznany za odpowiedni w terapii zaprzestania palenia, musi wykazać udowodnioną skuteczność i bezpieczeństwo potwierdzone rygorystycznymi badaniami naukowymi. Obecnie żaden z tych produktów nie spełnia tych standardów.
• jedyną formą redukcji szkód o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa pozostaje nikotynowa terapia zastępcza oraz leki, jako produkty lecznicze o udokumentowanej skuteczności.
• priorytetem działań zdrowia publicznego musi być ochrona dzieci i młodzieży, ograniczanie dostępności i atrakcyjności produktów tytoniowych i nikotynowych, w tym ich dostępności cenowej oraz promowanie metod leczenia uzależnienia i zaprzestania ich używania o udowodnionej skuteczności.

Wspólne Stanowisko Polskiego Towarzystwa Onkologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego dotyczące nowych produktów tytoniowych i nikotynowych

• prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski, Przewodniczący Polskiego Towarzystwa Onkologicznego
• prof. dr hab. n. med. Marek Gierlotka, Prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego
• dr hab. n. med. Beata Jagielska, Dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – PIB
• dr n. med. Bernard Waśko, Dyrektor Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – PZH – Państwowego Instytutu Badawczego
• dr Nino Berdzuli, Dyrektor Biura WHO Polska
• dr hab. n. med. Łukasz Balwicki, prof. GUMed, Konsultant Krajowy w dziedzinie Zdrowia Publicznego
• dr hab. n. med. Paweł Koczkodaj, prof. NIO-PIB, Kierownik Pracowni Prewencji Pierwotnej i Polityki Zdrowotnej Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – PIB, Prezes Elekt Stowarzyszenia Profilaktyków Polskich
• dr n. med. Magdalena Cedzyńska, Kierownik Poradni Pomocy Palącym, Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – PIB