Polska w Indiach

• System gospodarczy i najważniejsze strategie gospodarcze

W Nepalu stosowane są 5-letnie plany rozwojowe. W trakcie ostatniego roku budżetowego 2024-2025 realizowany był 16. plan pięcioletni (2025-2029), który ma na celu „Dobre Rządy, Sprawiedliwość Społeczną i Dobrobyt” poprzez zwiększenie wielkości produkcji, tworzenie nowych miejsc pracy i osiągnięcie statusu kraju o średnich dochodach, koncentrując się na dywersyfikacji gospodarczej, odporności na zmiany klimatu, zielonej energii i redukcji ubóstwa do 12% do 2030 r. Kluczowe strategie obejmują transformację strukturalną, rozwój infrastruktury i wzmocnienie kapitału ludzkiego. Plan wyznacza cele takie jak 7,3% wzrost gospodarczy, obniżenie inflacji do 5% i zwiększenie dochodu na mieszkańca do USD 2.351 pa w 2030 r., co wymaga inwestycji szacowanych na NPR 11,1 bln (ok. USD 77,1 mld). Jednym z najważniejszych  programów gospodarczych jest rozbudowa sieci hydroelektrowni oraz przestawienie gospodarstw domowych i budynków publicznych z użycia gazu na energie elektryczną.

• Główne sektory gospodarki i ich udział w PKB

Ponad 60% PKB generowana jest przez sektor usług, ale ponad 65% populacji kraju zatrudniona jest w sektorze rolnym.

W związku z pandemią COVID-19, kraj został szczególnie narażony na duże straty finansowe, ze względu na zahamowanie przemysłu turystycznego i hotelarskiego, który odgrywa istotną rolę w dochodach państwa (7,4% PKB w 2025 r.). Ilość przylotów do Nepalu zmalała z 1,2 mln w 2019 r. do 230 tyś. w 2020 r., co przełożyło się na spadek wartości przychodu z 667 mln USD (2019 r.) do 61,6 mln  (2021 r.). Po tym okresie liczba turystów zaczęła systematycznie wzrastać: 2022 – 614 tys., 2023 – 1,01 mln, 2024 – 1,15 mln, 2025 – 1,16 mln.

Jedną z charakterystycznych cech gospodarki Nepalu jest znaczny eksport siły roboczej za granicę i związany z nim udział przelewów zagranicznych w gospodarce. W 2025 r. do pracy za granicą z Nepalu wyjechało 505.957 osób. Łącznie poza granicami Nepalu pracuje 839.266 osób. Łączna liczba obywateli Nepalu zarejestrowanych w ZUS na koniec kwietnia 2025 r. wynosiła 11.028 osób. W 2025 r. Nepalczycy stanowili 10. najliczniejszą grupę cudzoziemców (wg zgłoszeń do ubezpieczeń w ZUS); a wśród obywateli Azji Południowej i Południowo-Wschodniej 4. (po Indiach, Filipinach i Wietnamie).

• Polityka kursowa

Oficjalną jednostką płatniczą Nepalu jest rupia nepalska, która dzieli się na 100 pajsa. Wyłączne prawo do emitowania znaków pieniężnych należy do Centralnego Banku Nepalu (Nepal Rastra Bank - http://www.nrb.org.np/). Kursy wymiany walut ustalane są przez Centralny Bank Nepalu i ogłaszane w tabelach w trybie dziennym. Walutę zagraniczną można wymieniać w każdym banku lub w oznaczonych kantorach wymiany walut.

Średnie kursy najważniejszych walut – kupno (wg. danych Nepal Rastra Bank na dzień 27.03.2026 r.):

1 EUR – 150,07 rupii nepalskich (NPR)

1 USD – 173,24

1 GBP – 200,30

1 PLN – 40,64

• Surowce i technologie krytyczne

Nepal nie posiada znaczącej bazy surowców mineralnych. Te, które występują nie są intensywnie wydobywane w związku z górzystym i zalesionym terenem oraz niezbyt dobrze rozwiniętą infrastrukturę drogową. Głównymi minerałami wydobywanymi w Nepalu są rudy żelaza, cynku, węgiel kamienny.

Z uwagi na niskie wydatki budżetowe na badania i rozwój (0,35% PKB) Nepal nie rozwinął technologii krytycznych.

• Stan infrastruktury

Infrastruktura lotnicza.

W Nepalu jest łącznie 49 lotnisk, w tym  międzynarodowe (Kathmandu Tribhuvan International Airport oraz Pokhara International Airport), 4 lotniska o statusie hub-ów krajowych (Biratnagar Airport, Gautam Buddha Airport, Nepalgunj Airport, Pokhara Airport), oraz 44 inne mniejsze lotniska krajowe. Z ww. 33 lotniska mają status „operational”, pozostałe są zamknięte dla ruchu pasażerskiego oraz obsługują  sporadycznie ruch cargo. 32 lotniska ma utwardzone nawierzchnie startowe, 7 posiada systemy pozwalające na starty i lądowania w nocy. Państwowym przewoźnikiem lotniczym są Napal Airlines – wcześniej zwane Royal Nepal Airlines, operujące z portu lotniczy w Kathmandu do 9 lotnisk na świecie (Narita – Japonia, Dubaj - UAE, Mumbaj, Delhi, Bengalore – Indie, Hongkong, Doha - Katar, Kuala Lumpur – Malezja, Bangkok – Tajlandia) i 30 krajowych. Wśród krajowych przewoźników prywatnych można wymienić największego Buddha Air oraz kilka mniejszych takich jak: Yeti Airlines, Shree Airlines, Summit Air, Makalu Air, Saurya Airlines, Agni Air, Guna Airlines, Sita Air, Tara Airlines, Simrik Airlines, i obsługujące małe lotniska w regionach. Do Nepalu latają przewoźnicy z następujących krajów: Bangladeszu, Butanu, Chin (w tym spółka joint venture chińsko-nepalska Himalayan Airlines), Hongkongu, Indii, Korei Południowej, Malezji, Omanu, Kataru, Singapuru, Tajlandii, Turcji i ZEA.

Wszystkie nepalskie linie lotnicze są na liście ‘no fly’ Unii Europejskiej oraz ICAO. Oznacza to, że ich samoloty nie mają wstępu do europejskiej przestrzeni powietrznej ze względu na nie spełnianie międzynarodowych norm bezpieczeństwa. Obowiązujący od 2013 r. zakaz ma również związek z serią wypadków lotniczych, do których dochodziło na terytorium kraju z udziałem m. in. obywateli UE. Wg władz lotniczych Nepalu, poczyniono wiele aby poprawić bezpieczeństwo lotnictwa w tym trudnym zarówno topograficznie jak i klimatycznie kraju. Niemniej jednak, od ponad 15 lat światowe organy nadzoru lotnictwa kwestionowały podwójną rolę organu lotnictwa cywilnego Nepalu i nalegały aby rząd tego kraju podzielił wspomnianą organizację na dwa podmioty – usługodawcę i organ regulacyjny – w celu zwiększenia bezpieczeństwa pasażerów. Jak dotychczas rząd Nepalu nie wykazał zainteresowania tym rozwiązaniem.

Infrastruktura drogowa.

Długość dróg w Nepalu wynosi ok. 80 tys. km z czego ponad 11 tys. km to drogi o nawierzchni utwardzonej.

Infrastruktura kolejowa.

Linie kolejowe – Łączna długość linii kolejowej w Nepalu wynosi 57 km. 53-km odcinek należy od państwowego przedsiębiorstwa Nepal Railways Corporation (NRC), a pozostałe 4 km pozostają w zarządzie kolei indyjskich - Indian Railways.

Nepal nie posiada dostępu do morza.

• Kalendarz dni wolnych od pracy

Główne święta publiczne w Nepalu obejmują Dzień Demokracji, Prithvi Jayanti, Dzień Męczeństwa, Dzień Konstytucji, Nepalski Nowy Rok oraz inne święta związane z wydarzeniami religijnymi poszczególnych wyznań. W związku z tym, że święta państwowe powiązane są z kalendarzem nepalskim, nie mają one stałych dat w kalendarzu gregoriańskim.

Święto narodowe - Dzień Konstytucji obchodzone jest w dniu 19 lub 20 września (święto ruchome).

* dane Banku Centralnego Nepalu

**  pierwszy rating kredytowy kraju w historii

• Najważniejsi partnerzy handlowi​​​​​

​​​W roku budżetowym 2024-2025 eksport Nepalu wyniósł 1.316 mln USD i był wyższy od eksportu z roku poprzedniego o 81,8%, Największymi odbiorcami eksportu Nepalu są: Indie (868 mln USD), USA (126 mln USD), Niemcy (35 mln USD), Chiny (27 mln USD) oraz Francja (22 mln USD). 

W tym samym okresie import Nepalu wyniósł: 12,3 mld USD i był wyższy od importu z roku 2023-2024 o 13,3%. Import pochodził głównie z: Indii (65% całości importu), Chin (15%), ZEA (5%), Indonezji (4%) i Malezji (4%).

• Podstawowe produkty i usługi importowe i eksportowe

Głównymi produktami eksportowymi są: olej sojowy (93,5 mln USD), dywany wełniane (84,1 mln USD), przędza poliestrowa (82,4 mln USD), energia elektryczna (78,7 mln USD).

Nepal importuje głównie produkty petrochemiczne (1,54 mld USD), gaz LPG (399 mln USD), żelazo gąbczaste (309 mln USD), aparaty telefoniczne (289 mln USD) oraz pojazdy mechaniczne (287 mln USD).

• Główni inwestorzy

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ) w Nepalu utrzymują się na niskim poziomie, przeciętnie 80-100 mln USD rocznie, co jest jednym z najniższych wskaźników na świecie. BIZ w 2025 r. wyniosły 80,2 mln USD (wzrost o 42% w porównaniu do roku 2024). Wg analityków finansowych głównym powodem tak niskiego poziomu FDI w Nepalu była niestabilność polityczna, przeciągające się procedury biurokratyczne, zmienność interpretacji przepisów prawa, korupcja, przepisy ograniczające działalność banków zagranicznych, utrzymujące się wyzwania w zakresie transferu zysków, brak odpowiedniej infrastruktury drogowej, nadal niski poziom elektryfikacji oraz przerwy w dostawach prądu.

Najważniejszymi inwestorami pozostają: Indie (35,0% wartości wszystkich BIZ), Chiny (12,0%), Irlandia (7,7%), Australia (6,4%) i Singapur (6,4%). Głównymi sektorami inwestycyjnymi są: produkcja przemysłowa (38,4%), energia elektryczna (34,5%) oraz finanse (20,6%).

• Główne kierunki inwestycji zagranicznych

Ustawa o ograniczeniu inwestycji za granicą (Act Restricting Investment Abroad - ARIA) z 1964 r. zabrania inwestycji wychodzących z Nepalu.

Nepal ratyfikował Porozumienie Południowoazjatyckiego Stowarzyszenia Współpracy Regionalnej (SAARC) w sprawie południowoazjatyckiej strefy wolnego handlu (SAFTA).  W ramach umowy SAFTA osiem krajów SAARC (Nepal, Bhutan, Indie, Bangladesz, Pakistan, Sri Lanka, Malediwy i Afganistan) zobowiązało się do obniżenia stawek celnych w odniesieniu do określonych produktów, a ponad 5.000 produktów jest uprawnionych do preferencyjnych stawek celnych w krajach sygnatariuszach porozumienia. Długa „negatywna lista” towarów wyłączonych z preferencyjnego traktowania celnego w ramach SAFTA nadal ogranicza wpływ umowy na handel regionalny.

Nepal został 147. członkiem Światowej Organizacji Handlu (WTO) w kwietniu 2004 r. Termin realizacji zobowiązań w ramach WTO został wyznaczony na grudzień 2006 r. Głównie z powodu utrzymującej się niestabilności politycznej Nepal wywiązał się z nich tylko częściowo.

W lutym 2004 r. Nepal został członkiem Inicjatywy Zatoki Bengalskiej na rzecz wielosektorowej współpracy technicznej i gospodarczej (BIMSTEC).  Pozostali członkowie porozumienia to Bangladesz, Bhutan, Indie, Mjanma, Sri Lanka i Tajlandia.  BIMSTEC za cel stawia sobie ustanowienie bardziej wszechstronnej strefy wolnego handlu poprzez głębszy i bardziej znaczący zasięg sektorowy usług oraz otwarty i konkurencyjny system inwestycyjny.  Grupa regionalna stanowi pomost pomiędzy Azją Południową i Południowo-Wschodnią i jest ważnym elementem wzmocnienia stosunków między tymi krajami. BIMSTEC stworzył także platformę do współpracy wewnątrzregionalnej pomiędzy członkami SAARC i ASEAN.

Nepal należy również m. in. do: ADB, IBRD, IMF, International Development Association, International Finance Corporation, International Organization for Standardization.

Nepal jest także członkiem ONZ i szeregu wyspecjalizowanych organizacji systemów Narodów Zjednoczonych.

• Dwustronne relacje handlowe i inwestycyjne

W 2025 r. odnotowano olbrzymi wzrost wartości polskiego eksportu z 2,83 mln USD w 2024 r. do 22,44 mln USD w 2025 r. (z tego 86,8% eksportowanych towarów z Polski stanowiły produkty przemysłu lotniczego (samoloty oraz części samolotowe – zakup przez Lotnictwo Wojsk Lądowych Nepalu dwóch samolotów transporotowych M28 Skytruckna za kwotę 19,4 mln USD). Wartość Importu nepalskich dóbr do Polski na przestrzeni ostatnich lat oscyluje na tym samym niskim poziomie.

PZL Mielec, spółka należąca do Lockheed Martin, zakończyła realizację zamówienia (sierpień 2025 r.) na dwa samoloty M28 krótkiego startu i lądowania (STOL) dla Sił Zbrojnych Nepalu. Samoloty dotarły już do Katmandu, gdzie rozpoczną służbę w ramach floty nepalskiej armii. Zamówienie zostało zrealizowane w ramach amerykańskiego programu Foreign Military Financing (FMF), który wspiera krajom trzecim dedykowane wsparcie finansowe na zakup sprzętu wojskowego o charakterze obronnym. Zamawiający, Centrum Zarządzania Cyklem Życia Sił Powietrznych z siedzibą w Bazie Sił Powietrznych Wright-Patterson w Ohio, udzielił zamówienia w imieniu rządu Stanów Zjednoczonych. Umowa obejmowała nie tylko dostawę dwóch samolotów M28, ale także pakiet szkoleniowy, zestaw części zamiennych, sprzęt medyczny, wsparcie techniczne oraz przebazowanie maszyn z Polski do Nepalu. Dostarczone samoloty zostały skonfigurowane zgodnie z wymaganiami zamawiającego – jeden w wersji Utility Configuration czyli z możliwością przekonfigurowania samolotu na wersję pasażerską, cargo lub CASEVAC, a drugi w konfiguracji do ewakuacji poszkodowanych (Air Ambulance Configuration), czyli karetki powietrznej. Nepal posiada już trzy samoloty M28, z których dwa zostały dostarczone w 2019 roku, również dzięki wsparciu rządu USA.

W 2025 r. obroty handlowe wyniosły ponad 23,07 mln EUR, w tym eksport wyniósł 22,44 mln EUR a import 0,636 mln EUR. W kontaktach handlowych Polski  z Nepalem utrzymuje się praktycznie niezmiennie wysokie dodatnie saldo.

Z Nepalu importowane są głównie odzież i dodatki odzieżowe (ponad 50% całości importu), tłuszcze i oleje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, olejki eteryczne, artykuły ze skóry.

W eksporcie największe pozycje oprócz samolotów stanowiły maszyny i urządzenia mechaniczne oraz elektryczne (1,23 mln USD), metale nieszlachetne, odpady i złom z żeliwa i stal (0,648 mln USD), wyroby z kamienia i ceramiczne (0,30 mln USD). 

Wg danych GUS. 

Dane Narodowego Banku Polskiego nie odnotowują, by firmy zarejestrowane w Nepalu dokonywały bezpośrednich inwestycji w Polsce. Podobnie dane NBP nie wykazują inwestycji polskich podmiotów gospodarczych w Nepalu.

• Relacje z UE

Stosunki dyplomatyczne między Unią Europejską, a Nepalem nawiązane zostały w 1973 r. Ramy współpracy stanowi Porozumienie o Współpracy podpisane przez Komisję Europejską i Rząd Nepalu w dniu 1 czerwca 1996 r.

Unia Europejska jest ważnym parterem wspierającym proces rozwoju społecznego i gospodarczego kraju, w szczególności poprzez implementację programów pomocowych w zakresie redukcji ubóstwa, rozwoju obszarów wiejskich i miejskich, ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju, edukacji oraz budowania pokoju. Od 2021 r. UE współpracuje z Nepalem bazując na „Multi-annual Indicative Programme 2021-2027”.

Nepal jest jednym z beneficjentów preferencyjnego systemu handlowego. Nepalscy eksporterzy mają bezcłowy dostęp do rynku europejskiego. Chociaż wielu innym najsłabiej rozwiniętym krajom (LDC) udało się odnieść znaczne korzyści z tego programu, Nepal nie w pełni wykorzystuje ten instrument, głównie ze względu na wąską bazę eksportową i brak kompatybilności w zakresie międzynarodowych standardów jakości.

Wg danych Komisji Europejskiej w 2024-2025 r. unijny eksport do Nepalu wyniósł 90 mln EUR a import 217 mln EUR. UE importuje z Nepalu głównie tekstylia i odzież (75,1% całości importu z Nepalu), a eksportuje głównie produkty przemysły chemicznego (23,0%), maszyny i urządzenia (22,7%), przyrządy optyczne oraz fotograficzne (16,8%) oraz sprzęt transportowy (12,8%).

• Baza traktatowa (między Nepalem a Polską i UE).

1. Pomiędzy Polską a Nepalem nie ma podpisanych żadnych umów gospodarczych. W  dniu 17 marca 2015 r. Nepalska Izba Przemysłu i Handlu oraz Krajowa Izba Gospodarcza podpisały porozumienie o współpracy.
2. Porozumienie o Współpracy pomiędzy Komisją Europejską i Nepalem z dnia 1 czerwca 1996 r.