Centrum informacji
o konsultacjach

Obiektywizm i rzetelność analiz były punktem wyjścia w wystąpieniu Katarzyny Grzelak-Bach - Koordynatora Oceny Skutków Regulacji. Podkreśliła, że praca nad dobrą regulacją stanowi zawsze wysiłek całego zespołu.  Mówiła o rozwiązaniach, które mają otworzyć proces legislacyjny na głos społeczeństwa oraz uczynić go jeszcze bardziej przejrzystym i nowoczesnym. Przykładem jest uruchomione w październiku br. Centrum Informacji o Konsultacjach.

W opinii Koordynator Oceny Skutków Regulacji proces stanowienia prawa jest dojrzalszy niż na początku, choć ciągle wymaga doskonalenia. Cały czas się rozwija i buduje swoje zaplecze eksperckie podczas szkoleń krajowych i międzynarodowych czy rozmów dwustronnych z ekspertami, którzy mają taki sam cel – lepsze prawo dla Polski, oparte na wiedzy i odpowiedzialności.

Zastępca Szefa KPRM, Grzegorz Karpiński wspomniał pierwsze lata funkcjonowania OSR oraz jej rolę w pracach Zespołu ds. Programowania Prac Rządu. Mówił, że każda interwencja państwa – nawet ta najbardziej wyczekiwana i społecznie nośna – musi być poprzedzona rzetelną odpowiedzią na podstawowe pytania: Jaki problem rzeczywiście rozwiązujemy? I czy na pewno państwo nie może osiągnąć tego celu prościej? Dlatego staranna i rzeczowa OSR jest dla rządu najlepszym punktem oparcia.

Waldemar Pawlak (b.premier, Senator RP) wspomniał, że ideą wprowadzenia Oceny Skutków Regulacji było zadawanie trafnych pytań, w tym o to, dlaczego wprowadzane są określone przepisy. W refleksji nad procesem wskazał na wagę oceny ex-post i podkreślił, że dla efektywności regulacji czasami „więcej nie znaczy lepiej”. Podkreślił również wyzwania związane z rozwojem technologicznym, w tym sztuczną inteligencją. Zachęcał do zabierania krytycznego głosu w przypadku istotnych kwestii.

Joanna Knapińska (Sekretarz Rady Ministrów, Prezes Rządowego Centrum Legislacji) mówiła, że dobre prawo musi być nie tylko poprawnie napisane, ale i przemyślane oraz słuszne, a to jest rola OSR w tym procesie. Podkreślała, że Ocena Skutków Regulacji stała się integralną częścią prawa. Tworzenie przepisu może zaczynać się od intuicji, ale jej podstawę powinny stanowić twarde fakty i dowody.

Pierwszy panel poświęcono rozwojowi Oceny Skutków Regulacji (OSR) w Polsce oraz budowaniu kultury stanowienia prawa opartej na dowodach. Dyskusja dotyczyła przejścia od tworzenia regulacji bez pogłębionej analizy ich konsekwencji do modelu, w którym punktem wyjścia jest identyfikacja problemu, analiza możliwych rozwiązań i ocena ich skutków.

Paneliści podkreślali znaczenie wykorzystywania danych, wiedzy eksperckiej i analiz w procesie podejmowania decyzji publicznych. Poruszono również kwestie rozwoju narzędzi planowania prac legislacyjnych, znaczenia przewidywania długoterminowych skutków finansowych regulacji oraz doskonalenia metod szacowania obciążeń administracyjnych i kosztów wdrażania nowych rozwiązań.

Ważnym wątkiem była także rola koordynacji procesu OSR i jej znaczenie dla wczesnego identyfikowania ryzyk oraz podnoszenia jakości projektowanych regulacji.

Drugi panel poświęcono doświadczeniom instytucji krajowych i międzynarodowych w zakresie tworzenia prawa opartego na dowodach. Dyskutowano o standardach lepszych regulacji, proporcjonalności analiz do skali przewidywanego wpływu regulacji oraz wykorzystywaniu wyników badań i ekspertyz naukowych w procesie legislacyjnym.

Uczestnicy zwracali uwagę na znaczenie rzetelnych danych, rosnącą rolę ekspertów i analityków oraz wyzwania związane z podejmowaniem decyzji w warunkach presji czasu, polaryzacji społecznej i nadmiaru informacji. Podkreślano również potrzebę budowania niezależnych mechanizmów oceny wpływu, które wspierają decydentów w podejmowaniu trafnych i uzasadnionych decyzji.

Trzecia sesja koncentrowała się na wyzwaniach stojących przed systemem Oceny Skutków Regulacji oraz możliwościach jego dalszego rozwoju. Omówiono doświadczenia związane ze stosowaniem OSR na różnych etapach procesu legislacyjnego, zarówno w administracji rządowej, jak i w parlamencie.

W centrum dyskusji znalazły się kwestie dostępności danych niezbędnych do analiz, przejrzystości procesu legislacyjnego oraz wykorzystania wyników ocen wpływu przez decydentów. Zwracano uwagę na konieczność dostosowywania metod analitycznych do zmian technologicznych, rozwijania kompetencji osób przygotowujących OSR oraz szerszego wykorzystania danych publicznych.

Poruszono również znaczenie konsultacji publicznych i dialogu ze stroną społeczną, ocen wpływu na przedsiębiorców oraz ewaluacji ex post jako elementów pozwalających ocenić rzeczywiste skutki przyjętych regulacji.

Więcej o 25-leciu OSR w Polsce 25 lat Oceny Skutków Regulacji w Polsce - Centrum informacji o konsultacjach - Portal Gov.pl