Centrum informacji
o konsultacjach

OSR - podstawowe informacje

Ocena Skutków Regulacji (OSR) to kluczowy etap procesu legislacyjnego, który pomaga określić cele i możliwe działania służące rozwiązaniu danego problemu. Jej podstawowym celem jest dostarczenie decydentom pełnych informacji o potencjalnych skutkach działań regulacyjnych.

Analizując propozycje rozwiązań danego problemu należy uwzględnić różne podejścia prowadzące do osiągnięcia postawionych celów. Wśród nich należy wskazać:

• rezygnację z działań legislacyjnych (tj. pozostawienie obecnych rozwiązań bądź pozostawienie obszaru jako nieregulowanego),
• podjęcie działań pozaregulacyjnych,
• wprowadzenie nowych regulacji (polityk) w danej dziedzinie, zmieniających, zastępujących lub uzupełniających istniejące rozwiązania.

Możliwe opcje należy ocenić pod kątem kosztów i korzyści. Trzeba też wziąć pod uwagę ryzyka oraz poziom akceptacji dla proponowanej regulacji. Ważne jest, aby OSR zawierała analizę wpływu wybranego rozwiązania na społeczeństwo, gospodarkę i instytucje publiczne. Sporządzenie OSR nie ma być tylko obowiązkiem formalnym. To przede wszystkim narzędzie tworzenia lepszego prawa.

Proces oceny wpływu to kluczowy element polityki opartej na dowodach (z ang. evidence-based policy), która obejmuje analizę dostępnych informacji i danych, ewaluację istniejącego stanu prawnego w określonej dziedzinie życia społeczno-gospodarczego oraz konsultacje publiczne. Dzięki poprawnie przeprowadzonej ocenie wpływu uzyskuje się wiarygodne informacje, które pomagają ocenić celowość interwencji państwa i przeanalizować korzyści oraz koszty proponowanych działań.

Wyniki przeprowadzonej oceny wpływu są przedstawiane w Ocenie Skutków Regulacji (formularz OSR), która jest dokumentem towarzyszącym projektowi aktu normatywnego procedowanego w rządowym procesie legislacyjnym. Procedury przyjmowania dokumentów rządowych, w tym także obowiązek sporządzania i uzgadniania OSR, określa Regulamin pracy Rady Ministrów.

W celu ujednolicenia sposobu prezentacji wyników procesu oceny wpływu wprowadzono formularz OSR ex ante, w którym w sposób syntetyczny i uporządkowany prezentowane są zakładane działania, ich skutki oraz możliwe alternatywne metody realizacji zakładanych celów.

Aby ujednolicić formę ewaluacji poszczególnych interwencji państwa, wprowadzono formularz OSR ex post, który zapewnia integralność ewaluacji i umożliwia porównanie skutków oczekiwanych z faktycznymi. To zestawienie stanowi podstawę do sformułowania rekomendacji do dalszych działań.