Centrum informacji
o konsultacjach

Celem uzgodnień jest zapewnienie pełnej spójności polityki rządu, zgodności prawnej oraz merytorycznej akceptacji proponowanych rozwiązań przez wszystkich członków Rady Ministrów. Opracowanie i sprawne przeprowadzenie tego kompleksowego procesu należy do organu wnioskującego – zazwyczaj ministra odpowiedzialnego za dany obszar.

Prawo do prowadzenia procesu uzgodnień przysługuje organowi wnioskującemu tj.:

• Członkom Rady Ministrów (ministrowie) w zakresie swojej właściwości.
• Szefowi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (KPRM).
• Prezesowi Rządowego Centrum Legislacji (RCL).
• Innemu podmiotowi, jeżeli:

a) został upoważniony przez Prezesa Rady Ministrów,

b) upoważnienie do opracowania, prowadzenia procesu uzgodnień, konsultacji publicznych lub opiniowania oraz wnoszenia do rozpatrzenia projektu dokumentu rządowego wynika z przepisów odrębnych, w szczególności upoważniony w tym zakresie pełnomocnik Rządu.

Projekt dokumentu rządowego obligatoryjnie podlega uzgodnieniom z:

• członkami Rady Ministrów,
• Szefem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,
• Rządowym Centrum Legislacji - pod względem prawnym,
• Koordynatorem OSR – pod kątem uzyskania oceny OSR, w szczególności pod względem jej zakresu i zakresu konsultacji publicznych i opiniowania projektu,
• Ministrem właściwym do spraw członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w UE - w zakresie przedstawienia opinii do projektu ustawy/rozporządzenia o zgodności projektu z prawem wspólnotowym i wskazania regulacji wykraczających poza cel unijny,
• Innymi organami, jeśli obowiązek uzgodnienia określono w odrębnych przepisach i projekt dotyczy zakresu działania tych organów.

Tak jak w przypadku konsultacji publicznych i opiniowania, kierując projekt do uzgodnień, wnioskodawca jest zobowiązany do wskazania terminu na zajęcie stanowiska.

O ile termin ten nie został określony w odrębnych przepisach, organ wnioskujący ustala go samodzielnie, uwzględniając takie czynniki jak przedmiot, zakres i objętość projektu oraz zakres podmiotów, na które projekt oddziałuje oraz pilność sprawy. Zgodnie z Regulaminem pracy RM termin ten wynosi:

• 21 dni – dla projektu ustawy,
• 14 dni – dla projektu aktu normatywnego Rady Ministrów,
• 10 dni – dla projektu rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów, rozporządzenia ministra albo zarządzenia Prezesa Rady Ministrów,
• 7 dni – dla projektu innego dokumentu rządowego, np. strategii.

Skrócenie tych terminów wymaga od organu wnioskującego szczegółowego uzasadnienia.

Organ prowadzący uzgodnienia może uznać nieprzedstawienie stanowiska w wyznaczonym terminie za uzgodnienie treści projektu.

Gdy między podmiotami, do których projekt został przekazany w ramach uzgodnień, pojawiają się różnice zdań, projekt przechodzi kolejne etapy dopracowywania.

Organ wnioskujący, który proceduje projekt ustawę, ma możliwość zorganizowania konferencji uzgodnieniowej, jeśli uzna, że przyczyni się to do właściwego przebiegu uzgodnień. Dzieje się tak zwłaszcza w sytuacji zgłoszenia do projektu licznych uwag.

Zasady organizacji konferencji uzgodnieniowej:

• Obowiązkowe zaproszenie i terminy: Przedstawiciele podmiotów, które zgłosiły uwagi, muszą otrzymać zaproszenie oraz zestawienie uwag wraz ze stanowiskiem wnioskodawcy na co najmniej 7 dni przed datą konferencji.
• Obowiązkowy udział i wiążące decyzje: Udział wyznaczonych przedstawicieli jest obowiązkowy. Osoba reprezentująca dany podmiot posiada pełne upoważnienie do przedstawienia wiążącego stanowiska i uzgodnienia treści projektu.
• Skutki nieobecności: Jeżeli zaproszony podmiot nie weźmie udziału w konferencji, wnioskodawca może uznać to za wycofanie zgłoszonych wcześniej uwag.
• Przewodniczenie obradom: Zazwyczaj konferencji przewodniczy organ wnioskujący. W sprawach szczególnie trudnych minister może zwrócić się (za pośrednictwem Szefa KPRM) do Prezesa Rady Ministrów o przeprowadzenie konferencji przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów. Wówczas obradom przewodniczy wyznaczony członek rządu lub wiceminister z KPRM.
• Wyjaśnianie uwag unijnych: Podczas konferencji omawia się i wyjaśnia również uwagi zgłoszone w opinii o zgodności projektu z prawem Unii Europejskiej.

Finałem etapu uzgodnień jest albo pełna akceptacja treści projektu, albo stwierdzenie rozbieżności stanowisk. Gdy mimo przeprowadzenia konferencji uzgodnieniowej podmioty pozostają przy odmiennych zdaniach, sporządza się oficjalny protokół rozbieżności.

Co zawiera protokół rozbieżności?

• Precyzyjne wskazanie podmiotu, który zgłosił uwagę;
• Dosłowne przytoczenie treści zgłoszonej uwagi;
• Stanowisko organu wnioskującego wraz z uzasadnieniem, dlaczego uwaga nie została uwzględniona.

Organ wnioskujący musi ustosunkować się do wszystkich uwag, zgłoszonych w ramach uzgodnień projektu dokumentu rządowego.

Uwagi o charakterze stricte legislacyjno-prawnym wymagają bezwzględnego uzgodnienia z Rządowym Centrum Legislacji lub pozostawienia do rozpatrzenia przez komisję prawniczą.

Przejrzystość i jawność to fundamentalne zasady rządowego procesu legislacyjnego. W momencie skierowania projektu do uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania, organ wnioskujący ma obowiązek opublikowania go w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny (RPL) udostępnianym przez RCL.

W serwisie RPL każdy może bezpłatnie sprawdzić:

• aktualną treść projektu ustawy lub rozporządzenia wraz z uzasadnieniem i OSR;
• wszystkie zgłoszone uwagi i opnie w toku uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania;
• raporty z konsultacji publicznych i opiniowania oraz protokoły rozbieżności;
• zgłoszenia zainteresowania pracami wniesione przez lobbystów w trybie przepisów o działalności lobbingowej.

Sfinalizowanie uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania otwiera kolejny rozdział procedury rządowej:

1. Komitety Właściwe (Resortowe): Jeżeli projekt dotyczy specyficznych obszarów państwa (np. spraw europejskich, cyfryzacji czy obronności), w pierwszej kolejności trafia pod obrady właściwego komitetu problemowego.
2. Stały Komitet Rady Ministrów (SKRM): Po rozpatrzeniu przez komitety właściwe (lub bezpośrednio, jeśli projekt nie wymagał ich opinii) dokument wraz z całą dokumentacją – w tym z Protokołem Rozbieżności – trafia do SKRM. W momencie, gdy projekt dokumentu rządowego trafia pod obrady SKRM wraz z załączonym protokołem rozbieżności, Komitet inicjuje działania mające na celu usunięcie zaistniałych rozbieżności lub różnic interpretacyjnych.
3. Decyzja Przewodniczącego SKRM: Jeżeli z dołączonego Protokołu Rozbieżności wynika, że skala niezgodności jest znaczna i wymaga ponownych prac, Przewodniczący SKRM może zwrócić projekt wnioskodawcy. Zobowiązuje go wówczas do powtórzenia uzgodnień lub do ponownego zorganizowania konferencji uzgodnieniowej.

Dopiero po rozpatrzeniu i zaakceptowaniu projektu przez SKRM dokument może zostać wpisany do porządku obrad całej Rady Ministrów.