Wyjątki od obowiązku konsultacji
Prowadzenie konsultacji publicznych projektów dokumentów rządowych stanowi fundamentalną zasadę rządowego procesu legislacyjnego. Proces ten jest kluczowym instrumentem partycypacji, umożliwiającym interesariuszom realny wpływ na kształt prawa oraz dostarczającym projektodawcy cennych opinii weryfikujących merytoryczną jakość rozwiązań. Choć Regulamin pracy Rady Ministrów dopuszcza możliwość odstąpienia od tej procedury, może to nastąpić wyłącznie w sytuacjach nadzwyczajnych i szczególnie uzasadnionych. Oznacza to, że rezygnacja z konsultacji publicznych jest traktowana jako wyjątek od reguły, który nakłada na organ wnioskujący obowiązek szczegółowego wykazania przyczyn uzasadniających takie działanie.
Rezygnacja z nich może być podyktowana jedną z czterech przesłanek, które zostały określone w § 36 ust. 3 Regulaminu pracy Rady Ministrów:
- bezpieczeństwem,
- porządkiem publicznym,
- ochroną zdrowia,
- ochroną środowiska.
Jednocześnie na podstawie § 99 Regulaminu pracy Rady Ministrów rozpatrzenie projektu dokumentu rządowego przez Radę Ministrów bez przeprowadzenia etapu konsultacji publicznych, jest możliwe, gdy waga lub pilność sprawy wymaga niezwłocznego rozstrzygnięcia przez Radę Ministrów, a brak takiego rozstrzygnięcia stanowiłby w szczególności zagrożenie dla wskazanych czterech obszarów działania państwa.
Warto wiedzieć
Zgodnie z art. 68a ustawy – Prawo przedsiębiorców, w przypadku odstąpienia od przeprowadzenia konsultacji publicznych projektu aktu normatywnego dotyczącego działalności gospodarczej, projektodawca ma obowiązek wskazać w uzasadnieniu projektu lub w ocenie skutków regulacji przyczyny takiej decyzji. Jednocześnie, odstąpienie od konsultacji nie zwalnia z obowiązku określenia zakresu oceny funkcjonowania projektowanych przepisów, mierników służących ocenie realizacji ich celów oraz terminu przeprowadzenia ewaluacji.
Ważne!
W Ocenie Skutków Regulacji trzeba wskazać przyczyny rezygnacji z konsultacji publicznych.
Podstawa prawna:
Uchwała nr 190 Rady Ministrów z 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. 2026 poz. 404)
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców Dz.U. 2018 poz. 646