Europeana (www.europeana.eu) to platforma internetowa utworzona z inicjatywy Komisji Europejskiej na podstawie Rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 27 września 2007 w sprawie i2010:europejska biblioteka cyfrowa (2006/2040 (INI)) w celu zapewnienia punktu dostępu do cyfrowych zasobów dziedzictwa kulturowego Europy. Platforma obsługiwana jest przez Fundację Europeana (Europena Foundation).

Na bazie Europeany powstała wspólna europejska przestrzeń danych na potrzeby dziedzictwa kulturowego (www.dataspace-culturalheritage.eu). Wykorzystuje ona istniejąca infrastrukturę, standardy, narzędzia oraz sieć instytucji i ekspertów Europeany, tworząc wspólne środowisko dla udostępniania i ponownego wykorzystania zasobów europejskiego dziedzictwa. Rozwiązanie to jest częścią europejskiego systemu dziedzinowych przestrzeni danych, rozwijanych m.in. w obszarach turystyki, mediów, nauki i administracji publicznej.

Obecnie Europeana zapewnia bezpłatny dostęp online do ponad 61 milionów zbiorów z ponad 3700 europejskich instytucji gromadzących zasoby dziedzictwa (stan na: 14.09.2026 r.). Obowiązującym schematem metadanych jest Europeana Data Model (EDM). Dane do Europeany przekazywane są głównie poprzez krajowych agregatorów; w Polsce przede wszystkim za pośrednictwem Federacji Bibliotek Cyfrowych (FBC) prowadzonej przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe (PCSS) przy Instytucie Chemii Bioorganicznej PAN. 

Polskie zbiory cyfrowe udostępniane do portalu Europeana to ponad 3,6 milionów książek i manuskryptów, zdjęć i obrazów, rzeźb, nut, filmów i utworów muzycznych, pamiętników i map pochodzących z kolekcji 88 polskich instytucji (stan na: 14.09.2026 r.). 

Europeana to nie tylko portal, lecz także sieć współpracujących ze sobą instytucji kultury z całej Europy, które pod przewodnictwem Fundacji Europeana współpracują w ramach „Europeana Network Association” (ENA). W ramach tej sieci przedstawiciele instytucji działają w różnorodnych grupach roboczych, prowadzą wspólne inicjatywy i dyskutują o bieżących problemach, co umożliwia im aktywne współtworzenie międzynarodowych inicjatyw. 

Istotnym elementem działań jest również Europeana Academy – program szkoleniowy skierowany do osób pracujących w sektorze kultury. Akademia oferuje szkolenia dotyczące m.in. 3D i nowych technologii, metadanych, interoperacyjności, praw autorskich i otwartego dostępu, ponownego wykorzystania zasobów kultury w edukacji, API Europeany. Dostępne są zarówno kursy online do samodzielnej realizacji, jak i szkolenia na żywo prowadzone przez ekspertów.