W inauguracji Programu „Kultura” uczestniczyli przedstawiciele rządów oraz instytucji z Polski, Norwegii i Islandii – państw-darczyńców Funduszy EOG, m.in. Trude Storheim, wiceministra kultury i równości Królestwa Norwegii, Friðrik Jónsson, ambasador Islandii w Polsce, Linda Veiby, dyrektorka Departamentu Dziedzictwa i Społeczeństwa w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Królestwa Norwegii. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego reprezentował wiceminister  Marek Krawczyk.

Program „Kultura” powstawał w ścisłej współpracy z naszymi partnerami z Norwegii i Islandii, a jego założenia odpowiadają na aktualne wyzwania – od dostępności kultury po budowanie spójności społecznej. Jako pierwsi w Europie 4 lutego podpisaliśmy umowę dotyczącą programu w obszarze kultury w ramach nowej edycji mechanizmów finansowych. Bezpośrednio po jej podpisaniu uruchomiliśmy pierwszy nabór – na wizyty studyjne wspierające nawiązywanie partnerstw i wymianę doświadczeń. W tej edycji szczególny nacisk kładziemy na współpracę międzynarodową oraz sektor społeczny – 30 proc. środków przeznaczymy na projekty NGO. Już w czerwcu planujemy uruchomienie kolejnych naborów – zarówno inwestycyjnych, jak i dotyczących projektów miękkich – powiedział wiceminister Marek Krawczyk. – Ta tradycja wzajemnego zaufania i solidarności stanowi dziś fundament nowoczesnej europejskiej współpracy kulturalnej w ramach Mechanizmów Finansowych EOG i Norweskiego Mechanizmu Finansowego – dodał.

Konferencja inaugurująca program

Dwudniowa konferencja inaugurująca Program „Kultura” jest elementem procesu wdrażania programu oraz okazją do prezentacji jego założeń i projektów predefiniowanych realizowanych przez instytucje kultury z Polski we współpracy z partnerami z Norwegii i Islandii.

Drugiego dnia wydarzenia w Muzeum POLIN odbędzie się seminarium poświęcone budowaniu partnerstw, którego celem będzie wsparcie wnioskodawców w przygotowaniu projektów oraz rozwijaniu współpracy międzynarodowej.

Program „Kultura”

Operatorem Programu „Kultura” jest Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dialogu i ścisłej współpracy z partnerami z Norwegii i Islandii: Norweską Radą Sztuki, Norweskim Dyrektoriatem ds. Dziedzictwa Kulturowego oraz Islandzkim Centrum Badań.

Na Program „Kultura”, współfinansowany w ramach IV edycji Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2021-2028, zostanie przeznaczonych ponad 106 mln euro – to trzeci największy budżet w ramach obecnego Mechanizmu Finansowego EOG, o 20% większy w porównaniu do budżetu z poprzedniej edycji.

Celem inicjatywy jest zwiększenie uczestnictwa w kulturze, wspieranie różnorodności oraz ochrona dziedzictwa kulturowego. Szczególny nacisk położono na działania w mniejszych i średnich miastach, rozwój współpracy międzynarodowej oraz wzmocnienie sektora NGO.

W ramach IV edycji wsparciem objęte zostaną dwa działania:

Działanie I: Dziedzictwo kulturowe i lokalne wspólnoty:

• renowacja i adaptacja obiektów zabytkowych na instytucje kultury,
• minimum 25% budżetu na działania miękkie (dziedzictwo niematerialne, tradycje, praca ze społecznościami),
• projekty w miastach poniżej 500 tys. mieszkańców,
• beneficjenci: JST, instytucje kultury, NGO,
• dofinansowanie: 1–3,5 mln euro (do 85% kosztów),
• jeden konkurs o wartości ponad 64 mln euro, nabór: 5 miesięcy (II–III kw. 2026 r.).

 

Działanie II: Lokalna scena artystyczna i profesjonalizacja sektora:

• festiwale, koncerty, wystawy, wydarzenia kulturalne,
• szkolenia, rezydencje artystyczne, rozwój kompetencji (w tym cyfrowych),
• obowiązkowe partnerstwo międzynarodowe,
• beneficjenci: JST, instytucje kultury, NGO, MŚP, uczelnie artystyczne,
• dofinansowanie: 100 tys.–500 tys. euro,
• 3 nabory (2026, 2027, 2028) – łącznie ponad 16 mln euro,
• pierwszy nabór: czerwiec 2026 r.,
• 30% środków dla NGO, wkład własny NGO wynosi 5%.

Ponadto wsparcie otrzymają cztery predefiniowane projekty strategiczne:

• Polskie Stolice Kultury 2026–2028 – 3 mln euro (Bielsko-Biała, Katowice, Kołobrzeg wraz z partnerami z Norwegii)
• Opieka nad żydowskim dziedzictwem kulturowym – ponad 11 mln euro (projekt Muzeum POLIN wraz z 7 partnerami z Polski i Norwegii)
• HeritoLab – Centrum Profilaktyki Konserwatorskiej – 1,8 mln euro (projekt realizowany przez Narodowy Instytut Dziedzictwa wraz z Norweskim Dyrektoriatem ds. Dziedzictwa)
• Biblioteka dla lokalnych społeczności – 2 mln euro (projekt Biblioteki Narodowej w Warszawie i Biblioteki Narodowej w Oslo wraz z narodową Uniwersytecką Biblioteką Islandii; jego celem jest stworzenie 16 centrów regionalnych w wybranych w konkursie bibliotekach)

Dowiedz się więcej

Ponad 106 mln euro dla kultury z Funduszy Norweskich i EOG