W wernisażu wystawy, który odbył się 15 maja br., uczestniczyła Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, która wręczyła Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Zuzannie Janin, artystce sztuk wizualnych i rzeźbiarce, autorce instalacji, wideo, fotografii, happeningów i performansów.

Wystawa „Dary przyjaźni” – sztuka, która buduje kolekcję i pamięć

Ekspozycja jest prezentacją blisko 150 dzieł, które w latach 2024–2026 zostały podarowane do kolekcji Muzeum Sztuki w Łodzi przez 80 artystek i artystów z kilkudziesięciu krajów. Można na niej zobaczyć prace, m.in. Liama Gillicka, K.ari.n Schneider i R.H. Quaytman, Jasminy Cibic, Veroniki Hapchenko, Agaty Ingarden, Nikity Kadana, wendelien van oldenborgh, Pauliny Ołowskiej, Agnieszki Polskiej, Mykoły Ridnego, Viktora Timofeeva, Julity Wójcik i Antona Vidokle. Po raz pierwszy w Muzeum Sztuki w Łodzi swoje dzieła prezentują: Yane Calovski, Andrea Fraser, Josiah McElheny i Jeff Preiss.

Wystawa stanowi świadectwo zaufania artystów do polskich instytucji publicznych jako trwałych i wiarygodnych miejsc przechowywania oraz udostępniania sztuki współczesnej przyszłym pokoleniom. Ukazuje dar jako praktykę relacyjną, eksplorując powiązania pomiędzy artystami, muzeum, a publicznością. Ekspozycja w ms¹ skupia się na interpretacjach dziedzictwa awangardy w odniesieniu do Sali Neoplastycznej (trzecie piętro), a także kolekcjonowania dzieł i ich wzajemnych powiązań jako sposobu budowania pamięci i tożsamości, w odniesieniu do dawnych, pałacowych wnętrz Muzeum (szóste piętro). Z kolei prace zebrane w ms² ukazują wizje teraźniejszości i przyszłości w odniesieniu do stałej kolekcji Muzeum.

Szczególne miejsce zajmuje archiwum Richarda Demarco, przekazane w 2025 roku dzięki współpracy Muzeum Sztuki w Łodzi oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. To jedno z najbardziej znaczących międzynarodowych przekazań dokumentacji artystycznej do polskiej kolekcji publicznej po 1989 roku. Archiwum dokumentuje relacje artystyczne Europy Środkowo-Wschodniej z Europą Zachodnią w okresie zimnej wojny i transformacji ustrojowej, mając fundamentalne znaczenie dla badań nad historią sztuki współczesnej w skali europejskiej.

Powrót do tradycji budowania kolekcji

Muzeum Sztuki w Łodzi kontynuuje unikatowy w skali międzynarodowej model budowania zbiorów poprzez donacje artystów. Został on zapoczątkowany w latach 30. XX wieku wraz z powstaniem Międzynarodowej Kolekcji Sztuki Nowoczesnej grupy „a.r.” – jednej z pierwszych na świecie kolekcji sztuki nowoczesnej tworzonej w geście artystycznej solidarności ponad granicami państw. Jej pierwszymi darczyńcami byli m.in. Hans Arp, Fernand Léger i Max Ernst. W 1945 roku swój dorobek artystyczny przekazali Muzeum jego współtwórcy – Władysław Strzemiński i Katarzyna Kobro. W latach 70. londyński galerzysta Mateusz Grabowski przekazał Muzeum 239 prac artystów związanych z brytyjską sceną artystyczną, w tym Pauline Boty, Franka Bowlinga i Bridget Riley, otwierając kolekcję na nowe międzynarodowe konteksty. W 1981 roku Joseph Beuys w ramach akcji Polentransport przekazał instytucji część swojego archiwum, obejmującą 787 prac i dokumentów. W kolejnych dekadach do zbiorów Muzeum trafiały również liczne archiwa przekazywane przez polskich artystów i przedstawicieli środowisk twórczych, współtworząc jedną z najważniejszych kolekcji sztuki nowoczesnej i współczesnej w Europie Środkowo-Wschodniej.

Wystawa „Dary przyjaźni” stanowi ukoronowanie tej długoletniej tradycji i potwierdzenie, że model współtworzenia kolekcji publicznych przez artystów pozostaje aktualny również dziś.

Dowiedz się więcej

» Szczegółowe informacje o wystawie „Dary przyjaźni”: https://msl.org.pl/dary-przyjazni-0

» Konferencja prasowa dot. przekazania archiwum Richarda Demarco do Muzeum Sztuki w Łodzi – 16.12.2025 r.